نوع مقاله : مقاله کوتاه

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2 دانشگاه خوارزمی

چکیده

رودخانه کُر مهم‌ترین رودخانة دائمی استان فارس در جنوب غرب ایران می‌باشد. این رودخانة نقشی کلیدی در عرضة آب برای مصارف مختلف کشاورزی، صنعتی و شهری در استان فارس ایفا می‌کند. در چند دهة اخیر توسعة فعالیت‌های کشاورزی و صنعتی در اطراف این رودخانه موجب افزایش بار آلودگی آن شده است. این مقاله به بررسی کیفیت آب رودخانة کُر و عمده­ترین استفادة آن، آبیاری، می­پردازد. برای این منظور پنج پارامتر مؤثر کیفیت آب در آبیاری شامل؛ رسانایی الکتریکی (EC)، محتوای سدیم (Na) و کلر (Cl)، نسبت جذب سدیم (SAR)، بی­کربنات (HCO3) و غلظت هشت فلز سنگین؛ آرسنیک (As)، کادمیم (Cd)، کرُم (Cr)، مس (Cu)، مولیبدن (Mo)، نیکل (Ni)، سرب (Pb) و روی (Zn) در 25 ایستگاه مختلف در طول رودخانة کُر در اردیبهشت 1390 اندازه­گیری و بررسی شد. تکنیک شاخص کیفیت آب (WQI) مقدار واحدی از چند پارامتر کیفیت آب در یک موقعیت و زمان مشخص را محاسبه می‌کند. هدف این تکنیک بیان مختصر و جامع تعداد زیاد پارامترهای کیفیت آب می‌باشد. در این مطالعه با استفاده از پارامترهای کیفیت آب، شاخص کیفیت آب آبیاری (IWQI) در طول رودخانه محاسبه و روند تغییرات آن مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد وضعیت آلودگی در بخش‌هایی از رودخانة کُر از دیدگاه زیست‌محیطی نگران­کننده است و برای جلوگیری از فروکاهی بیشتر کیفیت رودخانة کُر پایش پیوسته بر ورودی­های مختلف رودخانة کُر ضرورت دارد.  

کلیدواژه‌ها

Wetzel G.W. Limnology: Lake and River [1

Ecosystems. Academic Press, New York. 2001.

-42

APHA. Standard methods for examination of water and wastewater. American Public Health Association, New York.

Ayers R.S, and Westcot D.W. "Water quality for agriculture", FAO Irrigation and Drainage Paper; 1985; No.(29), Rev.(1), U.N. Food and Agriculture Organization, Rome.

Bahri F, Saibi H. Characterisation, classification, and evaluation of some groundwater samples in the Mostaganem area of northwestern Algeria. Arab J Geosci; 2010; 3:79–89.

Bhatti M.T, Latif M. Assessment of Water Quality of a River Using an Indexing Approach During The Low-Flow Season. Journal of Irrigation and Drainage; 2011;60(1): 103-114.

Caboi R, Cidu R, Fanfani L, Lattanzi P, Zuddas P. Environmental mineralogy and geochemistry of the abandoned Pb–Zn Montevecchio–Ingurtosu mining district, Sardinia, Italy. Chron Rech Min; 1999;534:21–28.

Ficklin D, Plumee GS, Smith K.S, McHugh J.B. Geochemical classification of mine drainages and natural drainages in mineralized areas. In: Kharaka YK, Maest AS (eds) Water–Rock Interaction, Water Rock Interaction. 1992;4:381–384.

Gowd S.S, Govil P.K. Distribution of heavy metals in surface water of Ranipet industrial area in Tamil Nadu, India. Environ Monit Assess; 2008; 136:197–207.

Horton R.K. An index number for rating water quality. Journal of Water Pollution Control Federation; 1965;37(3): 300-306.

Huang F, Wang X, Lou L, Zhou Z, Wu J. Spatial variation and source apportionment of water pollution in Qiantang River (China) using statistical techniques. Water Res;2010;44:1562–1572.

Kabata-Pendias A, Mukherjee A.B. Trace elements from soils to humans. Springer, Berlin; 2009. p.550.

Kumar A, Dua A. Water quality index for assessment of water quality of river Ravi at Madhopur (India). Global Journal of Environmental Sciences; 2009;8(1):49-57.

Marini M.F, Piccolo M.C. Water quality for supplementary irrigation in the Quequeqen Salado river basin (Argentin). Papeles de Geografia; 2004; 39:157-172.

Muthanna M.N. Quality Assessment of Tigris River by using Water Quality Index for Irrigation Purpose. European Journal of Scientific Research;2011;57(1):15-28.

Okonkwo J.O, Mothiba M. Physico-chemical characteristics and pollution levels of heavy metals in the rivers in Thohoyandou, South Africa. Journal of Hydrology; 2005; 308: 122–127.

Raju N.J. Hydrogeochemical parameters for assessment of groundwater quality in the upper Gunjanaeru River basin, Cuddapah District, Andhara Pradesh, South India. Environ Geol; 2006;52:1067–1074

Reza R, Singh G. Heavy metal contamination and its indexing approach for river water. Int J Environ Sci Technol ; 2010;7(4):785–792.

Seigel F.R. Environmental Geochemistry of Potentially Toxic Metals. Springer Verlag Berlin Heidelberg; 2002. p : 218.

Simsek C, Gunduz. IWQ Index: A GIS Integrated Technique to Assess Irrigation Water Quality". Journal of Environmental Monitoring and Assessment; 2007;128: 277-300.

Weiner E.R. Application of Environmental Chemistry: a Practical guide for Environmental Professionals. Florida: LEWIS Publishers; 2000.p. 276.

Wetzel G.W. Limnology: Lake and River Ecosystems. Academic Press, New York. 2001. 15-42.

WHO. Guidelines for drinking-water quality, Recommendations, 3rd edn. Word Health Organization, Genev; 2006.