1. بررسی تغییرات کمی، شاخص‌های آلودگی و توزیع غلظت فلزات سنگین Pb و Cd در غبار ریزشی(مطالعه موردی: شهر زاهدان)

سارا عبداللهی؛ حمید‌رضا عظیم‌زاده؛ محمدرضا اختصاصی؛ اصغر مصلح‌آرانی

دوره 19، شماره 1 ، بهار 1400

http://dx.doi.org/10.29252/envs.29142

چکیده
  سابقه و هدف: گرد­و­غبار یکی از پدیده­های جوی و بلایای طبیعی شناخته شده است که آثار و پیامدهای زیست محیطی نامطلوبی بر جای می­گذارد. به دلیل گسترده بودن مسیر انتقال گردوغبار، این پدیده می­تواند روی خاک و روند زیست­شناسی آن نیز تغییراتی ایجاد کند. معمولا ذرات گرد­و­غبار دارای قطرکمتر از 100 میکرون است که پس از کیلومترها انتقال ...  بیشتر

2. بررسی مسمومیت زایی محیط زیستی آلاینده های فلزهای سنگین درمنطقه دگرسانی دوست‌بگلو، استان اردبیل

مهناز محمدی؛ کمال سیاه چشم؛ سعید محمد سرورالدّین

دوره 18، شماره 4 ، زمستان 1399

http://dx.doi.org/10.29252/envs.18.4.41

چکیده
  سابقه و هدف: اکسیداسیون زونهای کانی سازی شده سولفیددار طی فرآیند هوازدگی در اثر واکنشهای بیولوژیکی و شیمیایی تشدید شده و زهاب اسیدی (AMD) حاصله باعث آزادسازی و تحرک عناصر فلزی سمی و سنگین از سنگ مادر و تمرکز آن‌ها در محیط خاک یا آب می‌شود. روستای دوست­بگلو در ناحیه کوهستانی واقع در شمالغرب مشگین شهر، زمینهای زراعی مشرف بر زونهای دگرسانی ...  بیشتر

3. بررسی غلظت عناصر سنگین در نهشته های شیلی معدن ایرانکوه (جنوب غرب اصفهان)

حمید رضا پاکزاد؛ هاشم باقری؛ فرزانه تیموری اصل

دوره 15، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 125-140

چکیده
  سابقه و هدف: معادن سرب و روی ایرانکوه در20 کیلومتری جنوب غربی اصفهان و در حوضه آبریز رودخانه زاینده‌رود واقع شده است. سنگ‌های کربناته و شیلی، سنگ‌های میزبان کانسار سرب و روی را تشکیل می‌دهند. تمرکز بالای فلزات سرب و روی در این سنگ‌ها مجموعه معادن ایرانکوه را به وجود آورده است. هوازدگی و فرسایش سنگ‌های میزبان مواد معدنی، مواد باطله ...  بیشتر

4. محصولات باغبانی شهری چقدر سالم هستند؟ بررسی تجمع فلزات سنگین در سبزیجات پرورش یافته در داخل شهر تهران

ریحانه سادات قاضی مرعشی؛ امید نوری؛ رضا دیهیم فرد؛ امیر سالمی

دوره 15، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 113-124

چکیده
  سابقه و هدف: افزایش رشد جمعیت و شهرنشینی و گسترش روزافزون آن در سراسر جهان، تقاضا برای امنیت غذایی و خودکفایی برای تولید غذا در شهرها را افزایش داده است. در این موقعیت فعالیت‌هایی در حوزه کشاورزی در محیط شهر به شیوه‌های مختلف سنتی (کشت در سطح زمین و بستر خاک) و جدید (کشت در پشت‌بام و بستر آبی) ظهور پیداکرده و پژوهش‌های زیادی در این‌باره ...  بیشتر

5. غلظت عناصر سنگین (مس، سرب و روی) در سه گونه مرتعی و خاکهای مجاور اطراف کارخانه سیمان کیاسر در شمال ایران

رضا تمرتاش؛ فاطمه منتظری؛ محمدرضا طاطیان؛ قربان وهاب زاده

دوره 15، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 1-14

چکیده
  سابقه و هدف: آلودگی خاک به فلزات سنگین به دلیل پایداری درازمدت در خاک و تاثیرات مضر اکولوژیکی، به یک معضل زیست محیطیتبدیل شده است. در بررسی پوشش گیاهی در مناطق آلوده به فلزات سنگین، گیاهانی که توانایی رشد، سازگاری و جذب فلزات را دارند، ازجنبه های علمی، کاربردی و اقتصادی از اهمیت زیادی برخوردار هستند.9252 و 2222 متر از مرکز کارخانه سیمان ...  بیشتر

6. تأثیرسدیم نیتروپروساید بر افزایش پتانسیل گیاه‌پالایی عنصر روی به‌وسیله ریشه گلرنگ

شهرام نام جویان؛ حسین کرمانیان؛ علی ابوالحسنی سورکی؛ صدیقه مدرس طباطبایی؛ نازلی الیاسی

دوره 15، شماره 3 ، پاییز 1396، ، صفحه 109-122

چکیده
  سابقه و هدف: استفاده از مولکول‌های سیگنال نظیر سدیم نیتروپروساید، به‌عنوان دهنده نیتریک اکساید، افزایش پتانسیل گیاه ­پالایی را در برخی از گونه‌های گیاهی افزایش می‌دهد. بنابراین مطالعه پیش رو  با هدف بررسی نقش سدیم نیتروپروساید در افزایش پتانسیل گیاه‌پالایی و پاسخ‌ های فیزیولوژیک ریشه گیاه گلرنگ تحت تنش عنصر روی انجام شد. مواد ...  بیشتر

7. تخمین آلودگی فلزات سنگین رسوبات تالاب پریشان با استفاده از شاخص های سنجش آلودگی

هیوا علمی زاده؛ سعید فرهادی؛ مریم رزمی

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1396، ، صفحه 61-76

چکیده
  سابقه و هدف: ﺗﺎﻻب پریشان از ﺟﻤﻠﻪ اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎی ﺑﺎ ارزش ﺟﻬﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ اﻛﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ دارای اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﺰاﻳﻲ دارد و در چند سال اخیر به دلیل خشکسالی‌های پی‌در‌پی به صورت کامل خشک شده است. فلزات سنگین از جمله مهمترین منابع آلاینده محیط زیست به شمار می‌روند که زمان ماندگاری آنها در رسوبات بسیار زیاد است. همچنین این فلزات ...  بیشتر

8. بررسی رفتار فلزات سنگین طی اختلاط مصبی رودخانه سفیدرود با دریای خزر

علی معرفت؛ عبدارضا کرباسی؛ حسن سرشتی

دوره 15، شماره 1 ، بهار 1396، ، صفحه 15-26

چکیده
  سابقه و هدف: با توجه به اینکه امروزه بیش از 60 درصد از مردم جهان در نواحی مصبی سکونت دارند و در پی آن این نواحی همواره در معرض آلودگی‌های شدیدی همچون تخلیه فلزات سمی و خطرناک قرار دارند، بررسی رفتار مصب‌ها در مقابل این نوع آلودگی‌ها ضرورت دارد. برای این نوع بررسی‌ها لازم است ناحیه مصبی شبیه‌سازی شود. از آنجا که تشکیل مصب نتیجه اختلاط ...  بیشتر

9. آلودگی پساب صنعتی مخازن ذخیره و توزیع فرآورده‌های نفتی پالایشگاه نفت شازند به فلزات سنگین (نیکل و روی)

ثمر مرتضوی؛ فائزه صابری نسب

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1395، ، صفحه 135-148

چکیده
  سابقه و هدف: آلودگی نفت پیامد اجتناب ‌ناپذیر افزایش سریع جمعیت است. استفاده ازمنابع نفتی بدون وقفه و درمقیاس بزرگ رو به افزایش بوده و از بزرگ‌ ترین دلایل آلودگی ناشی از آن است. این پژوهش آلودگی فلزات سنگین نیکل و روی در پساب مخازن نفتی پالایشگاه شازند را بررسی  می‌کند.مواد و روش­ها:نمونه‌برداری به صورت تصادفی از ۶ نوع مخزن نفتی متفاوت ...  بیشتر

10. بررسی تأثیر کانسار مس- مولیبدن پورفیری هفت‌چشمه (ورزقان) بر سلامتی زیستمندان منطقه حفاظت‌شده ارسباران

خدیجه پور رنجبری؛ عبدالرضا واعظی هیر؛ محمد رضا حسین زاده

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1395، ، صفحه 187-200

چکیده
  سابقه و هدف: کانسار مس- مولیبدن پورفیری هفت‌چشمه در 28 کیلومتری شمال شهر ورزقان در استان آذربایجان شرقی در جنگل‌های ارسباران واقع شده است. آب سطحی و زیرزمینی موجود در منطقه از میان توده کانساری عبور کرده و ممکن است فلزات سنگین و سمی را به وسیله واکنش‌های شیمیایی از توده حل کند و با خود ببردو به مرور زمان باعث به خطر افتادن گونه‌های ...  بیشتر

11. بررسی غلظت و سطوح آلودگی فلزات سنگین در ذرات معلق در سه شهر سنندج، خرم آباد و اندیمشک

مهدی رجبی؛ میلاد بیرانوند

دوره 13، شماره 4 ، زمستان 1394، ، صفحه 9-16

چکیده
  طوفان های گرد و غباری که اغلب در مناطق خشک و نیمه خشک جهان روی می دهند حجم زیادی از ذرات معلق را با خود حمل می کنند و از این رو به عنوان یکی از مهمترین معضلات زیست محیطی در مقیاس های منطقه ای و بین المللی تلقی می گردند. این تحقیق به ارزیابی مقادیر فلزات سنگین در ذرات گرد و غبار ته نشین شده در شهرهای سنندج، خیر آباد و اندیمشک در غرب ایران ...  بیشتر

12. تاثیر قارچ میکوریزا بر رشد و عملکرد گیاه دارویی رزماری (Rosmarinus officinalis L.) در شرایط تنش سرب و کادمیوم

لیلا تبریزی؛ سیاوش محمدی؛ مجتبی دلشاد؛ بابک متشرع زاده

دوره 13، شماره 2 ، تابستان 1394، ، صفحه 37-48

چکیده
  گیاه دارویی رزماری (Rosmarinus officinalis L.) گیاهی چندساله و از تیره نعناعیان (Lamiaceae) است که در صنایع دارویی، آرایشی و بهداشتی، غذایی و نوشابه‌سازی استفاده می‌شود. برای بررسی رشد و عملکرد گیاه دارویی رزماری در همزیستی با قارچ میکوریزا آربسکولار تحت تنش فلزات سنگین سرب و کادمیوم، تحقیقی در سال  1391 بر اساس یک آزمایش گلدانی در گلخانه پردیس کشاورزی ...  بیشتر

13. تغییرات فصلی فلز سرب در آب، رسوب و اندام‎های مختلف ماهی کفال (Liza aurata)، تالاب گمیشان

زید احمدی؛ اکبر یزدی؛ رضا اکرمی

دوره 13، شماره 2 ، تابستان 1394، ، صفحه 49-56

چکیده
  این پژوهش با هدف تعیین سطح فلز سنگین سرب در آب، رسوب و ماهی کفال در تالاب گمیشان انجام شد. نمونه‎برداری این پژوهش در تالاب گمیشان و در سه نقطه ابتدایی، میانی و انتهایی تالاب انجام شد. نمونه‎ها در دو فصل تابستان و زمستان برداشت و تعداد نمونه‎ها شامل 3 تکرار برای هر نقطه و در هر مرحله بود. برای آنالیز سرب از دستگاه جذب اتمی با کوره گرافیتی ...  بیشتر

14. مطالعه امکان استفاده از گیاه حرا (Avicennia marina) به عنوان پایش‎گر زیستی فلزات سنگین در خوریات ماه‎شهر

میترا چراغی؛ علیرضا صفاهیه؛ علی دادالهی سراب؛ کمال غانمی؛ عبدامجید دورقی

دوره 13، شماره 1 ، بهار 1394، ، صفحه 33-42

چکیده
  چکیدهبا توجه به این‎که گیاه حرا گونه غالب اکوسیستم‎های مانگرو خوریات ماه شهر می‎باشد، از این‎رو در این مطالعه به منظور سنجش میزان فلزات سنگین (مس، سرب، نیکل ،کادمیوم و روی) خوریات ماه‎شهر از گیاه حرا استفاده گردید. بدین منظور نمونه‎‎برداری از برگ و ریشه درخت حرا و رسوبات سه رویش گاه دست کاشت در منطقه‎‎ بندر امام خمینی در دو فصل ...  بیشتر

15. در رسوبات دانهریز تالاب انزلی Zn و Cu ،Sr ،Cr ،Ni بررسی توزیع فلزاتسنگین

حمیدرضا پاکزاد؛ مهرداد پسندی؛ اردشیر رومیانی؛ مهدی کمالی

دوره 12، شماره 2 ، تابستان 1393

چکیده
  تالاب انزلی از لحاظ شرایط خاص اکولوژیک، اقتصادی و اجتماعیاهمیت زیادی دارد. رودخانه های متعددی با عبور از جنگل، شهر وروستاهای اطراف این تالاب، انواع گوناگونی از آلاینده ها را در آنتخلیه میکنند. برای تعیین غلظت فلزات سنگین و عواملفیزیکوشیمیایی و رسوبی موثر بر تمرکز نسبی آنها در رسوبات تالابانزلی از 22 نقطه واقع در رودخانه های ورودی ...  بیشتر

16. تعیین تجمع فلزات سنگین در گیاه حرای خور بردستان استان بوشهر با تاکید بر ضریب غنی شدگی

میترا چراغی؛ علی دادالهی سراب؛ کمال غانمی؛ عبدالمجید دورقی؛ علیرضا صفاهیه

دوره 11، شماره 4 ، زمستان 1392

چکیده
  گیاه حرا (Avicennia marina) از گیاهان آبزی مناطق جزر و مدی است که دارای پراکنش وسیعی در خور بردستان (استان بوشهر) می‎باشد. این مطالعه با هدف تعیین میزان تجمع فلزات سنگین در رسوب و بافت های گیاه و نیز توانایی انتقال این عناصر از رسوب به بافت‎های گیاه A.marina    انجام گردید. بدین منظور پس از هضم نمونه­ها در آزمایشگاه، غلظت فلزات سنگین با استفاده ...  بیشتر

17. اندازه‏گیری و پهنه‏بندی آلودگی فلزات‏سنگین در خاک با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی اراضی جنوب شهر تهران

ملیحه جمالی؛ کورس خوشبخت؛ رضا دیهیم فرد؛ رضا مومنی وصالیان

دوره 11، شماره 4 ، زمستان 1392

چکیده
  این تحقیق با هدف اندازه‏گیری و پهنه‏بندی آلودگی فلزات سنگین در خاک زمینهای کشاورزی جنوب شهر تهران به مساحت 1500 هکتار انجام شد. در این مطالعه در 64 نقطه تعداد 128 نمونه خاک به روش سیستماتیک-تصادفی از دو عمق صفر تا 30 و 60-30 سانتی‌متری برداشت شد و غلظت پنج عنصر کادمیم، کروم، نیکل، سرب و روی اندازه‌گیری گردید. همچنین پارامترهایی مانند pH، EC ...  بیشتر

18. جذب زیستی سرب و کادمیوم به وسیله گیاهان آبزی علفچشمه و پونه در شرایط هیدروپونیک

محمود خرمی وفا؛ زهرا احمدپور؛ سعید جلالی هنرمند؛ کیانوش چقامیرزا؛ معصومه خان احمدی

دوره 11، شماره 3 ، پاییز 1392

چکیده
  چکیدهبهمنظور بررسی توان مندی دو گیاه آبزی علف چشمهدر جذب (Menthapulegium) و پونه (Nastutiumofficinale)زیستی فلزات سرب و کادمیوم از آب ، پژوهشی شامل دو آزمایشفاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در شرایط هیدروپونیکانجام شد. فاکتور اول شامل نوع گیاه (پونه و علفچشمه) و فاکتور دوم100 و 150 ، در آزمایش اول و دوم به ترتیب عبارت از سرب ( 506 و 9 میلی گرم در لیتر) ...  بیشتر

19. ارزیابی زیستمحیطی چشمههای آبگرم منطقه مرکزی مازندران

سید جواد مقدسی؛ پدرام ناوی؛ مرضیه رضایی عبدلی

دوره 11، شماره 3 ، پاییز 1392

چکیده
  در این مقاله چشمه ه ای آب گرم منطقه مرکزی مازندران ، شاملچشمههای آبگرم آب اسک، لاریجان، استراباکو و لاویج(موسویلاویج و فیللاویج) از نظر زیست محیطی مورد ارزیابی قرارگرفت. اگرچه از آب این چشمه ها به صورت مستقیم ی ا غیرمستقیمبرای هدفهای درمانی استفاده می شود، ولی استفاده نابهجا از آن ها باتوجه به غلظت بالای برخی عناصر کمی اب می تواند ...  بیشتر

20. ارزیابی سطح آلودگی فلزات سنگین در ذرات معلق باریده در غرب ایران با استفاده از شاخص Geo-accumulation

رضا بشیری خوزستانی؛ بابک سوری

دوره 11، شماره 2 ، تابستان 1392

چکیده
  انتشار ذرات معلق در مناطق غربی ایران به عنوان یکی از مهم ترین مشکلات زیست محیطی این مناطق در سال های اخیر معرفی شده است. به علاوه وجود فلزات سنگین در این ذرات به دلیل خاصیت سمی و بیماری زایی آن ها همواره مورد توجه محققین قرار داشته است . از این رو تشخیص میزان این نوع از آلودگی بهمنظور تعیین استراتژیهای مناسب برای کنترل آن بسیار ضروری ...  بیشتر

21. رسوبات سطحی تالاب انزلی ( Cu و Cd, Pb ) تعیین شدت آلودگی فلزات سنگین طاهره خزایی 1* و علیرضا پورخباز

طاهره خزایی؛ علیرضا پورخباز

دوره 10، شماره 2 ، زمستان 1391

چکیده
  در اکوسیستمهای آبی، رسوبات بهعنوان مخزن آلایندههای مختلف به ویژهفلزات سنگین محسوب شده و در واقع حامل و پتانسیل این منابع شیمیاییسمی میباشند. هدف از این تحقیق بررسی شدت آلودگی و منشأ فلزاتسنگین در رسوبات تالاب انزلی که یکی از مهمترین اکوسیستمهای مهمآبی ایران است میباشد. طی این مطالعه نمونه برداری از 6 ایستگاه درتالاب انزلی در مرداد ...  بیشتر

22. مطالعه غلظت های کل و قابل تبادل عناصر Co, Pb, Zn و Cd در رسوبات دانه ریز پلایای گاوخونی (جنوب شرق اصفهان )

هاجر رحیمی؛ حمید رضا پاکزاد؛ مهرداد پسندی

دوره 9، شماره 4 ، تابستان 1391

چکیده
  معادن سرب و روی در حوضه آبریز گاوخونی ، شرایط آب وهوایی، عبور رودخانه زاینده رود از مناطق صنعتی و کشاورزی و همچنین سازندهای زمین شناسی باعث تمرکز نسبتا بالای فلزات سنگین بالقوه سمی در نهشته های دانه ریز پلایای گاوخونی گردیده اند. در این تحقیق از رسوبات گلی دلتا و پلایای گاوخونی نمونه برداری شده و پارامترهای ژئوشیمیایی ، رسوب شناسی ...  بیشتر

23. مقایسه میزان فلزات سنگین در بافت عضله و پوست ماهی کپور وحشی و پرورشی در منطقه جنوب شرقی دریای خزر

جمیله پازوکی؛ فائزه غفار حدادی؛ بهروز ابطحی

دوره 9، شماره 1 ، پاییز 1390

چکیده
  ماهی کپور از جمله ماهیان تجاری مهم منطقه جنوب شرقی خزر است که هم نوع وحشی و هم نوع پرورشی آن قسمت عمده مصرف ماهی مردم منطقه را به خود اختصاص می دهد. در این مطالعه میزان 3 فلز سنگین : سرب، روی و مس در عضله و پوست ماهیان کپور معمولی و کپور پرورشی که ازمنطقه جنوب شرقی دریای خزر و یک مزرعه پرورش ماهی در همان منطقه در پاییز 86 صید شده بودند، مورد ...  بیشتر

24. توانایی یونجه (Medicago sativa L.) و Glomus mosseaeدر برداشت گیاهی فلزات سنگین از خاک

فائزه زعفریان؛ محمد رضوانی؛ فرهاد رجالی؛ محمد رضا اردکانی؛ قربان نورمحمدی

دوره 7، شماره 3 ، بهار 1389

چکیده
  جهت تعیین توانایی یونجه (Medicago sativa L.) در برداشت عناصر سنگین از خاک در شرایط تلقیح (I)و بدون تلقیح (IO) با میکوریزا Glomus mosseae در خاک آلوده به فلزات سنگین شامل کبالت (Co) ، کادمیوم (Cd) ، سرب (Pb) و ترکیب دو تایی Pb*Co ،Cd*Co) و (Pb*Cd سه تایی (Co*Cd*Pb) در یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در آزمایش گلدانی انجام شد. شاخص کلونی زایی میکوریزایی ، بیوماس ...  بیشتر

25. سنجش میزان فلزات سنگین (Cd, Cr) در بافت پوست و عضله کفال طلائی دریای خزر (Liza aurata) منطقه انزلی

جمیله پازوکی؛ بهروز ابطحی؛ فرناز رضائی

دوره 7، شماره 1 ، پاییز 1388

چکیده
  جهت بررسی آلودگی عضله و پوست ماهی کفال طلائی (Liza aurata) به فلزات سنگین کادمیوم و کرم د ر پائیز 1385 تعداد 48 عدد از این گونه (24 نمونه نر، 24 نمونه ماده ) به روش پره در منطقه انزلی صید شدند. جداسازی بافت ها و هضم شیمیایی نمونه های خشک و هموژنیزه شده انجام شد. غلظت فلزات نیز بر اساس میکروگرم در گرم وزن خشک با دستگاه جذب اتمی شعله ای تعیین شد. آنالیز ...  بیشتر