نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.29252/envs.31778

چکیده

سابقه و هدف:
ارتباطات سیمای سرزمین نقش بسیار مهمی در مدیریت مناطق حفاظت‌شده دارد. در منطقه حفاظت‌شده ورجین گونه غالب قوچ و میی یت آن در 20 سال گذشته به علت تخریب زیستگاه و ‌یاری در رابطه با ارزیابی اثرات محیط زیستی توسعه نقاط شهری اطراف منطقه حفاظت‌شده ورجین صورت گرفته است اما با توجه به موقعیت قرارگیری این منطقه حفاظت‌شدهی، ییی بسیار مهم در حفاظت زیستگاه‌های موردنظر، بررسی ارتباطات مابین ‌های زیستگاهی است تا بتوان یدورهایی گونه را موردبررسی قرارداد. هدف از این پژوهش حاضر، تحلیل مسیرهای ارتباطی مابی‌های زیستگاه قوچ و میش در منطقه حفاظت‌شده ورجین و در نظر‌گیرییفیت زیستگاه به‌عنوان یی از عوامل تأثیرگذار بر حضور بیاولویت‌بندی حفاظت برای‌های زیستگاهی انجام داد. 
مواد و روش‌ها :
تصاویر ماهواره‌ای لندست 7 و 8 مربوط به سال1381 و 1397 برای این پژوهش انتخاب‌شده است. برای بررسی شاخص ارتباطات زیستگاهی در دو مقیاس زیست‌بومیز شاخص‌های dBC و dPC برای محاسبه‌شده است. نرم‌افزار مورداستفاده برای این ارزیابی، نرم‌افزار Graphabیه گراف به‌صورت‌ای از گره‌ها و مسیرها، ارتباط مابی‌های زیستگاهی را با در نظرگیری آستانه واردشده و برمبنای روش اقلیدسی محاسبه می‌ از سوی دییفیت زیستگاه به‌عنوانیستمی منطقه حفاظت‌شده نیز با استفاده از نرم‌افزار InVEST به‌دست‌آمده است. درنهایت خروجی هردو نرم‌افزار وارد محیط ArcGIS 10.4 شده و با طبقه‌بندی نرمال، طبقات ارتباطات زیستگاهییفیت زیستگاه به‌دست‌آمده است.
 نتایج و بحث:
نتایج نشانگر ای dPC در بازه‌ای مابین 0 تا0.796 و شاخص dBC در بازه 0 تا 7.58 E+11 به‌دست‌آمده است. پس از طبقه‌بندی در محیط GIS، مقادیر اهمیت متفاوتی براییستگاهی منطقه به‌دست‌آمده است. همچنییفیت زیستگاه با تأثیرگذاری عوامل انسانی بر رویی زیستگاهی دو دو بازه زمانی 1381 (ابتدای شروع طرح حفاظت) و 1397 (شرایط فعلی منطقه) و با استفاده از نرم‌افزار InVEST به‌دست‌آمده است. هر دو نقشه، اهمییفیت زیستگاه، در محیط ArcGIS به 5 طبقه بسییار زیاد دسته‌بندی‌شده است. فرض این پژوهش بر ای‌اییر ارتباطی مابین چندییشتری براییش ایجاد می‌درعین‌حال‌اییفیت زیستگاهی مطلوب‌تری به همراه دارد بر سایر ‌ها ترجیح می‌دهد. بنابراین با روی هم‌گذاری نقشه‌های به‌دست‌آمده، اولویت‌بندی‌اهمی‌های زیستگاهی محاسبه شده است. 
نتیجه‌گیری: ‌
هاییازلحاظ ارتباطات اهمیت ویژه‌ای داشته و همچنین داراییفیت زیستگاه بهتری نسبت به سای‌های دیگر است در قسمت شرق و جنوب شرقی منطقه حفاظت‌شده ورجین قرارگرفته است. این مطالعه با قدمی نوین و با استفاده از شاخص‌های ارتباطی در دو مقیاس زیست‌یرییستمییفیت زیستگاه به شناسایی‌های حائز اهمیت در طرح حفاظتی پرداخته و می‌تواند برای دیگرگونه‌های شاخص در مناطق حفاظت‌شده مورداستفاده قرار گیرد. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Assessment of connectivity indices and habitat quality to identify essential habitat patches for Ovis orientalis (a case study: Varjin protected area, Tehran)

نویسندگان [English]

  • Nasim Kheirkhah Ghehi
  • Bahram Malek Mohammadi
  • Hamidreza Jafari

Faculty of Environment, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

Introduction:
Landscape connectivity plays an essential role in the conservation of protected areas. Ovis Orientalis (wild red sheep) is the dominant species of Varjin protected area. The population of the species has been decreased during the last 20 years due to habitat loss and fragmentation. So far, many studies have been done about the environmental impact assessment of urban areas on the protected area, but according to the critical location of the area, (located in Central Alborz conservation area), connectivity analysis is one of the essential methods in habitat conservation. By analyzing the connectivity of the patches, movement corridors are also identified. The aim of this research is to prioritize habitat patches for conservation by analyzing the connectivity of the habitat patches and considering habitat quality as the second important factor in species richness.
Material and methods:
Landsat satellite images 7 and 8 belonged to the years 2000 and 2018 have been used in this research. Two connectivity metrics have been used for habitat connectivity analysis, which are dBC (betweenness centrality) in patch scale and DPC (probability of connectivity) in landscape scale. All the analyses have been done in Graphab open source software and by using graph theory and applying network analysis containing nodes and edges. The threshold is pre-defined for the species, and all the calculations are based on Euclidian distance. Habitat quality is assessed by using InVEST software. Finally, all the results have been imported to ArcGIS 10.4, and the maps are classified based on natural breaks.
Results and discussion:
results demonstrate that the value of dPC is among 0 to 0.796, and the value of dBC varies from 0 to 7.58E+11. Different importance values have been obtained for the patches. The map of habitat quality is also obtained from InVEST software and by using Landsat images in two different temporal scales, 2000 and 2018. Maps of connectivity and habitat quality have been classified into five different levels of importance from Very High to Very Low. We assumed in this research that the patch with high values of dBC and dPC facilitates the movement and distribution of the species. At the same time, wild sheep prefer the patch with a high level of habitat quality. Thus by overlaying the maps, the prioritization of the patches has been obtained in order to better conservation.
Conclusion:
Patches with a high level of connectivity and habitat quality are located in the east and south-east of the region. This research has taken a novel step toward conservation by using connectivity analysis and habitat quality as an ecosystem service in protected areas. Landscape and patch scales as two spatial indices have been used in this study. It can be used in other regions and for other essential species.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Habitat Connectivity
  • Ovis Orientalis gmelini
  • Landscape
  • Habitat quality
  • Varjin protected area