دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علوم محیطی 3115-7173 5 2 2007 12 22 Towards a Better Understanding of Community Involvement for Achieving Environmentally Sustainable Development به سوی درک بهتری از مشارکت جوامع در رسیدن به توسعه پایدار زیست محیطی 95600 FA ژانت بلیک گروه حقوق محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2015 05 17 The notion of applying a participatory approach to various areas of both environmental protection and development has gained ground in international policy- and law-making since the adoption of the Rio Declaration in 1992. The Declaration presents the participatory approach as an important procedural aspect of environmental management and decision-making within sustainable development and requires governments to employ it as far as possible. The Declaration also recognises the important and sometimes central role played by local and indigenous communities and their knowledge and practices – their intangible cultural heritage - in ensuring that the use of natural resources is environmentally sustainable. Taken together, these two principles can be understood to require governments to ensure a high degree of local community involvement at all stages of environmental protection (from policy-making to management), an approach endorsed in various environmental treaties adopted in or since 1992. The Convention on Safeguarding Intangible Cultural Heritage adopted by UNESCO in 2003 is the most recent treaty in this area to take this approach and it is interesting both for the way it places the community at the centre of actions for its implementation and also since it establishes an intergovernmental Committee whose main task involves the development of operational directives for this treaty. Since employing a participatory approach that requires the direct involvement of local communities in areas traditionally reserved to government is a complex and difficult question, it is hoped that the future practice of the intergovernmental Committee of the 2003 Convention may provide guidance on this not only for that treaty but also for other environmental treaties. Given the uncertainty surrounding both the identification of these “communities” referred to in environmental treaties and, more problematically, the exact content of their “participation” in environmental protection, I wish here to examine these further in an attempt to give them more clarity. از زمان پذیرش اعلامیه ریو در سال 1992 مفهوم کاربرد رویکرد مشارکتی دز زمینه های مختلف توسعه و حفاظت زیست محیطی در سیاست گذاری و قاعده بازی بین المللی پذیرفته شده است. این اعلامیه رویکرد مشارکتی را به عنوان یک آیین مهم در مدیریت محیط زیست و تصمیم گیری در توسعه پایدار ارائه می کند و حکومت ها را تاحد ممکن به بکارگیری این رویکرد ملزم می کند. این اعلامیه همچنین نقش مهم وبعضا محوری ایفا شده توسط جوامع محلی و بومی ، اهمیت دانش سنتی و میرا ث فرهنگی معنوی جوامع یاد شده در تضمین استفاده ازمنابع طبیعی با داشتن محیط زیست پایدار را شناسایی می نماید. با در نظر گرفتن دو اصل مذکور این الزام استنباط می شود که حکومت ها باید مشارکت با درجه بالای جوامع محلی در تمام مراحل حفاظت ازمحیط زیست ( از سیاست گذاری تا مدیریت ) را تضمین نماید؛ این رویکردی است که در معاهدات متعدد محیط زیستی تصویب شده از سال 1992 پذیرفته شده است. کنوانسیون مصوب یونسکو در مورد حفاظت از فرهنگ های معنوی درسال 2003 جدیدترین معاهده دراین زمینه می باشد که این رویکرد را برگزیده است. کنوانسیون از این جهت که جوامع را درکانون اقدامات اجرایی خود قرار داده و همچنین به دلیل تاسیس کمیته میان – حکومتی که وظیفه اصلی آن ایجاد و توسعه دستورالعمل های کاربردی برای معاهده می باشد، جالب به نظر می رسد. از آنجا که بکارگیری رویکردی مشارکتی متضمن مشارکت مستقیم جوامع محلی در حوزه هایی است که به صورت سنتی در اختیار حکومت بوده است، تحقق این رویکرد، مساله پیچیده و دشواری به نظر می رسد، امید است که عملکرد آتی کمیته میان – حکومتی کنوانسیون سال 2003 راهنمای مناسبی را نه فقط برای این معاهده بلکه همچنین برای سایر معاهدات محیط زیستی ارایه نماید. باتوجه به ابهامات موجود پیرامون تشخیص "جوامعی "که در معاهدات محیط زیستی ذکر شده اند و مساله سازتر از آن، تشخیص میزان دقیق "مشارکت " جوامع مذکور درحفاظت ازمحیط زیست، مطالعه حاضر امیدوار است این مسائل را مورد بررسی بیشتر وعمیق قرار داده تا آنها را شفافتر ارائه نماید.

https://envs.sbu.ac.ir/article_95600_082d368ff4e68b4a2425a89a3bfbc9d7.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علوم محیطی 3115-7173 5 2 2007 12 22 Reducing Natural Resource Degradation by Introducing Biogas Technology to Qezel Village of Kermanshah Province: An Action Research Approach کاهش تخریت منابع طبیعی از طریق معرفی فناوری بیوگازدر روستای قزل شهرستان کرمانشاه: راهبرد اقدام پژوهی 95575 FA خدیجه مرادی گروه کشاورزی و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه کیومرٍث زرافشانی گروه کشاورزی و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه Journal Article 2015 05 17 In developing countries poverty is more prevalent and usually deeper in rural regions than in urban areas. The rural poor depend on natural resources for their subsistence, and their behaviour affects a significant portion of those resources. In many developing countries such as Iran, environmental resources are used mainly as inputs in household production or in small-scale production units. Among small-scale rural technology, biogas plants present a suitable alternative option for preserving environmental resources from deforestation, land degradation, and desertification. The purpose of this qualitative research is to introduce biogas technology to one of the poor and degraded communities in Qezel village of eastern Kermanshah Province. A focus group of twenty rural residents was organized to identify potential users of the polyethylene biogas plant. During focus group discussions, one household who showed interest in the project was specifically selected. A four step cyclical action research process was used as a guiding principle to introduce and set up a biogas plant among a Qezel rural household. Recommendations are given based on the result of the study. Results revealed that a rural household in Qezel village welcomed biogas technology and found it to be useful in their cooking tasks. The implications of this study suggest that policy makers should launch a national biogas programme across the country فقر یکی از مشکلات دیرینه کشورهای در حال توسعه به ویژه در مناطق روستایی به شمار میرود. فقرای روستایی جهت تأمین معاش خود به منابع طبیعی وابستهاند. بنابراین فعالیتهای آنان اثرات معنیداری بر این منابع خواهد داشت. در اکثر کشورهای در حال توسعهاز جملهایران،عمدتاً منابع زیست محیطی به عنوان یک نهاده در واحدهای تولیدی معیشتی و یا کوچک مقیاس محسوب میشود. در بین تکنولوژیهای کوچک مقیاس روستایی، بیوگاز یکی از جایگزینهای مناسبی است که با بکارگیری آن میتوان منابع زیست محیطی را حفظ نمود و از جنگلزدایی، تخریب اراضی و بیابانزایی جلوگیری کرد. هدف از این مطالعه کیفی، معرفی تکنولوژی بیوگاز به یکی از خانوارهای فقیر در روستای قزل واقع در شرق شهرستان کرمانشاه است. به منظور جمعآوری اطلاعات از تکنیک گروههای مترکزمتشکل از 20 خانوارروستایی استفاده شد کهاز میان آنها یک خانوار به صورت هدفمند جهت اجرای طرح انتخاب گردید. در این پژوهش از به منظور طراحی واحد بیوگاز از روش چهار مرحلهای اقدام پژوهی استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که خانوار مذکور از این واحد به عنوان یک تکنولوژی مفید و قابل اجرا جهت پخت و پز خود استفاده کردند. لذا توصیه میشود که سیاستگذاران بخش کشاورزی این تکنولوژی رادر سطحگستردهتری درروستاهای مشابه به کار گیرند.

https://envs.sbu.ac.ir/article_95575_ca1d470a4a3f1c8c97e74300117e4d9a.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علوم محیطی 3115-7173 5 2 2007 12 22 Modelling Supply and Demand Functions in the Water Market Under Uncertainty Conditions مدلسازی توابع عرضه و تقاضا در بازار آب در شرایط عدم حتمیت 95587 FA غلامحسین کیانی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد کشاورزی و توسعه، دانشگاه تهران سید کاظم صدر گروه اقتصادف دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی ایرج صالح گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد کشاورزی و توسعه، دانشگاه تهران Journal Article 2015 05 17 Water markets have been introduced recently as an appropriate alternative to bureaucratic control and allocation of water resources. Water markets increase water use efficiency through the transfer of water to higher value uses. Several studies have been carried out to simulate hypothetical water markets under conditions of both certainty and uncertainty to show the potential gains that can be achieved by market participants. However, the effect of water supply and price risk has seldom been analyzed by the water market models presented. This study endeavours to introduce output and water input price risks into the water market models. For this purpose, an econometric mean-variance model, under output price risk and water market price risk is theoretically developed to derive demand and supply functions. This approach facilitates empirical estimation of demand and supply functions in actually formed water markets. اخیرا بازار آب به عنوان یک گزینه مناسب برای نظام تخصیص و کنترل اداری منابع آب معرفی شده است. بازار آب می تواند با انتقال آب به سمت مصارف با ارزش افزوده بیشتر موجب افزایش کارائی مصرف آن شود. در مطالعات متعددی بازارهای آب فرضی جهت نشان دادن منافع بالقوه مشارکت کنندگان در بازار در شرایط حتمیت و عدم حتمیت شبیه سازی شده اند این مطالعه ریسک قیمت محصول و نهاده آب را در این مدل ها معرفی می کند. بدین منظور به طور نظری یک مدل اقتصاد سنجی میانگین – واریانس " تحت شرایط ریسک قیمت محصول و ریسک قیمت بازاری آب جهت استخراج توابع عرضه و تقاضا ارائه می شود. نتایج این مطالعه به برآورد تجربی توایع عرضه و تقاضا در بازارهای واقعی آب کمک خواهد نمود.

https://envs.sbu.ac.ir/article_95587_8587ee10607187d18e912299a944eff6.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علوم محیطی 3115-7173 5 2 2007 12 22 Evaluating the Use of Ozone for Disinfection of Drinking Water, Case Study: Tehran Pars Water Treatment Plant (Iran) ارزیابی استفاده از ازن در گندزدایی آب آشامیدنی مطالعه موردی : تصفیه خانه آب تهران پارس 95657 FA حسن هویدی گروه طراحی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان غلامرضا نبی بیدهندی گروه طراحی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان 0000-0001-9930-9080 حمید رضا جعفری گروه طراحی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان تورج نصرآبادی گروه طراحی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان تکتم شهریاری گروه طراحی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان 0000-0001-9568-1731 Journal Article 2015 05 17 During recent years, surface water resources supplying Tehran's potable water – Karaj, Lar and Jajrood Rivers – are contaminated with different microorganisms due to population growth. Additionally, the amount of organic materials generating odor, taste and color in the surface water has increased sharply. By considering the trihalomethane (THM) production potential of dissolved chlorine in reaction with innocuous humic substances, future use of chlorine as a disinfectant in Tehran's drinking water is clouded in uncertainty. Accordingly, the use of ozone as another alternative was taken in to consideration for disinfection of drinking water in this mega city. In order to evaluate advantages and disadvantages of water ozonation a pilot with a generating capacity of 4 gr ozone per hour was designed. This study was performed between April and September 2005 and Tehran Pars water treatment plant in the Northeast of Tehran was chosen for the case study. Bacteria removal was considered to be at highest level in all monthly samples. Different ozone contact times and dosages were tested in the deactivation of nematodes and the results showed the perfect removal in specified periods. Although the initial investment for construction and implementation of the required apparatuses is relatively high, since the raw material for ozone generation is air, the use of ozone is financially justifiable during the predicted time of operation. Moreover, the transfer and storage of ozone is much easier in comparison with chlorine which is currently in use. Unlike chlorine, the use of ozone as a disinfectant does not have the potential of THMs generation. On the other hand, ozone must be generated on site and is instable in water. Therefore, a continuous and precise monitoring and maintenance process must be taken in to consideration. Furthermore, due to high corrosive potential of ozone, special resistant materials must be used in the applied instruments. طی سال های اخیر، به دلیل رشد جمعیت ، رودخانه های کرج، لار و جاجرود به عنوان منابع آب سطحی تامین کننده آب شرب تهران ، با ریز جانداران گوناگونی آلوده شده اند. همچنین میزان مواد آلی مولد بو، طعم، رنگ در آب های سطحی افزایش چشم گیری داشته است. باتوجه به پتانسیل تولید تری هالو متان از واکنش کلرین محلول با مواد humic ، استفاده موثر آتی ازکلرین به عنوان ماده گندزدای آب آشامیدنی تهران در هاله ای از ابهام قرار می گیرد( باعدم قطعیت روبروست) از این رو، استفاده از ازن به عنوان گزینه ای دیگر برای گندزدایی آب آشامیدنی کلان شهر تهران مورد بررسی قرار گرفت . به منظور ارزیابی فواید و ضررهای ازن زنی آب ، یک مورد آزمایشی با ظرفیت تولید 4 گرم ازن در ساعت در نظر گرفته شد. این مطالعه در دوره زمانی فروردین تا شهریور 1384 انجام شد و تصفیه خانه تهران پارس در شمال شرقی تهران به عنوان مکان آزمایشی مطالعه انتخاب شد. به منظور انجام این مطالعه ، بالاترین سطح جذب باکتری ها در همه نمونه های ماهیانه در نظر گرفته شد، زمان ها و غلظت های متفاوت ازن دهی در خنثی سازی نماتودها آزمایش شد ونتایج، حذف کامل باکتری ها در دوره های تعیین شده را نشان داد. با وجود این که سرمایه گذاری اولیه برای احداث و بهره برداری ازدستگاه ها و تجهیزات موردنیاز از جمله مواد خام برای تولید ازن در هوا نسبتا بالاست ، اما استفاده از ازن در طول زمان پیش بینی شده بهره برداری توجیه اقتصادی دارد. علاوه بر این ، انتقال و ذخیره ازن نسبت به کلرین که در حال حاضر مورد استفاده قرار می گیرد، آسان تر است و استفاده از ازن درمقایسه با کلرین از پتانسیل تولید تری هالو متان کمتری برخوردار است . از سوی دیگر ازن باید در محل ، تولید شود و از ثبات (ماندگاری) کمتری در آب برخوردار است و بنابر این اتخاذ فرایند نگهداری و پایش دقیق و مداوم ضروری است. علاوه بر موارد یاد شده دلیل پتانسیل خوردندگی بالای ازن، باید موادی با مقاومت های ویژه در ابزار کاربردی استفاده شود.

https://envs.sbu.ac.ir/article_95657_e98a6c44689dc158f3ceac4af128cd4d.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علوم محیطی 3115-7173 5 2 2007 12 22 Exploring the Relationship Between Students’ Knowledge and Perception Towards Sustainable Agriculture واکاوی روابط بین دانش و نگرش دانشجویان نسبت به کشاورزی پایدار 95654 FA هادی ویسی گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی هادی همتیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده اقتصاد توسعه کشاورزی، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان هادی آذرکردار ﮐﺎر ﺷﻨﺎس اداره ﻫﻮا و اﻗﻠﯿﻢ اﺳﺘﺎن ﮐﺮدﺳﺘﺎن Journal Article 2015 05 17 This study determines the relationship between students’ knowledge and their perceptions towards sustainable agriculture. 100 senior agricultural students from 10 different majors at the University of Tehran were selected by simple random method. A 10-point scale was used to measure students’ perceptions and knowledge towards sustainable agriculture. The validity was confirmed by a panel of experts and the scale was subjected to reliability testing using data collected in the pilot study. The Cronbach alpha coefficients were 0.62 and 0.86 for the scales of perception and knowledge, respectively. Students rated themselves as a group having limited knowledge of sustainable agriculture policy but high for their attitudes, especially for environment and livelihood (security food). The findings revealed that attitude dimension of environment and food security, and the knowledge dimension of practice and sustainable agricultural systems had specifically a greater role in determining relationship between students’ attitudes and their knowledge towards sustainable agriculture. Overall, to enhance students’ attitudes towards sustainable agriculture, it is suggested that more attention be paid to the concepts of policy determination and familiarize students with sustainable agriculture in agricultural curriculum development. Keywords: هدف این مطالعه تعیین ارتباط بین دانش و نگرش های دانشجویان نسبت به کشاورزی پایدار بود. پاسخگویان 99 نفر از دانشجویان سال آخر کارشناسی 10 رشته در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران بودند. پرسشنامه ای با مقیاس طیف 10 درجه ای برای سنجش ارتباط بین نگرش ها و دانش دانشجویان در ارتباط با کشاورزی پایدار استفاده شد( از 0 تا 10) دانشجویان دانش خود را در باره سیاست های کشاورزی پایدار محدود ارزیابی نمودند . اما نگرش مناسبی به ویژه در ابعاد محیط زیستی و معیشتی (امنیت غذایی) نسبت به کشاورزی پایدار ابراز نمودند. یافته ها نشان داد که ابعاد محیط زیستی و امنیت غذایی نگرش با ابعاد فعالیت ها و نظام های کشاورزی دانش کشاورزی پایدار دارای سهم بیشتری در ارتباط بین دانش و نگرش دانشجویان نسبت به کشاورزی پایدار می باشند. و بالاخره این که برای ارتقای نگرش دانشجویان نسبت به کشاورزی پایدار پیشنهاد می شود که توجه بیشتری به ابعاد سیاست گذاری کشاورزی پایدار در برنامه های آموزشی مبذول گردد

https://envs.sbu.ac.ir/article_95654_224387995efa0c06d9095d9d7ab92c5c.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علوم محیطی 3115-7173 5 2 2007 12 22 Suggesting a Multi-Purpose Greenway Planning in Persian Coastal Areas Case studies: Anzali in the North Near the Caspian Sea and Bushehr in the South Near the Persian Gulf پیشنهاد برنامه ریزی چند منظوره "سبزراه" در مناطق ساحلی ایران مطالعه موردی: انزلی – دریای کاسپین ، بوشهر – خلیج فارس 95645 FA امین رستنده گروه معماری، دانشکده هنر، دا ﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﺪرس Journal Article 2015 05 17 In the present article, the author seeks to define sustainable greenway planning along coastal areas in the North and South of Iran based both on the historical heritages of green routes in the country and international greenway theory that is concerned with American and British definitions. For this reason, in the half first of this paper, the principles and concepts of historical Persian green routes have been scrutinized and identified and then, in the second half of the paper, according to the historical and cultural backgrounds and regional context of these coastal areas, an applied multi-functional greenway plan for settlements in the aforementioned regions has been proposed. Finally, the author concludes that, in the present century, local authorities have to pay attention both to regional conditions and international ideas of the same period to achieve landscape and environmental sustainability. It can be mentioned that in this article, the author used academic resources and applied an analyzing-describing method as a scientific research method. In addition, the two coastal cities of Anzali, on the Caspian Sea, and Bushehr, on the Persian Gulf, have been analyzed. Ke در نوشته حاضر، نگارنده در تلاش است تا برنامه ای برای خلق سبزراه پایدار در امتداد خطوط ساحلی شمال و جنوب ایران برمبنای پیشینه تاریخی مسیرهای سبز در کشور و همچنین تئوری بین المللی سبزراه ها که ریشه در تعاریف کلی انگلیسی و امریکایی دارد، تعریف نماید. برای نیل به این مقصود، در بخش اول مقاله ، اصول تاریخی مسیرهای سبز در ایران بررسی و شناسایی شده و پس از آن ، در بخش دومقاله بر طبق زمینه های تاریخی و فرهنگی منطق ساحلی در شمال و جنوب ایران وهمچنین توجه به بستر مناطق یاد شده ،برنامه ای برای سبز راهی چند عملکردی در سکونت گاه های مناطق یاد شده پیشنهاد می گردد. در پایان، نگارنده نتیجه خواهد گرفت که در قرن حاضر ، در هر برنامه برای رسیدن به اهداف پایدار در منظر و محیط، مسئولین و دولت ها ناگزیر به به توجه هم زمان به دو آیتم ملاحظات محلی و اندیشه های بین المللی هستند. لازم به ذکر است نگارنده در این مقاله از منابع علمی استفاده نموده است و روش تحلیلی – توصیفی را برای دستیابی به اهداف تحقیق برگزیده است. همچنین دو منطقه انزلی و بوشهر درشمال و جنوب ایران به عنوان مطالعه موردی مورد تحلیل قرار گرفته اند

https://envs.sbu.ac.ir/article_95645_26968fa5f8753ffdbaaab97fbe092f4f.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علوم محیطی 3115-7173 5 2 2007 12 22 South Caspian River Mouth Configuration Under Human Impact and Sea level Fluctuations مرفولوژی دهانه رودخانه های جنوب خزر در شرایط اثر عوامل انسانی و نوسان تراز آب 95636 FA حمید علیزاده کتک لاهیجانی ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻠﯽ اﻗﯿﺎﻧﻮس ﺷﻨﺎﺳﯽ اﯾﺮان وحید توکلی ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻠﯽ اﻗﯿﺎﻧﻮس ﺷﻨﺎﺳﯽ اﯾﺮان، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تهران عبدالحسین امینی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تهران Journal Article 2015 05 17 °°عـلـوممحـیدومشمارهپنجم،سالـطی،زمستان1386ENVIRONMENTAL SCIENCES Vol.5, No.2 , Winter 200865عـلـوممحـیـطیدومشمارهپنجم،سال،زمستان1386ENVIRONMENTAL SCIENCES Vol.5, No.2 , Winter 200865-86South Caspian River Mouth Configuration Under Human Impact and Sea level Fluctuations Hamid Alizadeh Ketek Lahijani٭1, Vahid Tavakoli,1,2 , Abdol Hossein Amini21- Iranian National Center for Oceanography 2- Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Tehran Abstract Rivers that flow from the Iranian coast to the Caspian Sea encompass 135,000 km2 of that catchment’s basin and supply 40 millionton sediment to the Caspian coast annually. The dynamics of river mouths and deltas are studied using hydrological data of the rivers, air photos, satellite images and geological and geomorphological maps as well as field observations and sediment sampling. Results from this study show that the morphology of the river mouths and deltas are mainly controlled by marine (ware-induced currents and sea level changes) and fluvial processes. Among these factors, sea level and riparian sediment supply have great variability. Analysis of hydrological data revealed that, during the past few decades with increasing human activities, the sediment supply of the rivers reduced from 10 to 40 %. The Caspian sea level has changed over a range of 3 m during instrumental measurements. The rivers are classified into three groups based on the morphology of their mouths and the nature of river/sea dynamics: Type 1 is rivers that enter to the sea through lagoons and lowlands. They have gained an ephemeral naturedue to increasing water consumption recently. Type 2 rivers have a normal flow into the Caspian Sea. They are common in steep slope coasts, where they are rarely affected by human activities and sea level changes. On moderately sloping coasts, they are slightly affected by long-shore currents of the sea. Some distributaries of the rivers enter into the sea independently. Some bars and lagoons are developed in the vicinity of the river's mouth, most commonly since the last sea level rise. Type 3 represents the great rivers with a significant sediment supply (Sefidrud River in the West and Gorganrud River in the East), producing deltas and mouth bars. They have high sediment discharge into the sea and are more greatly affected both by human activities and sea level changes رودخانه هایی که از ساحل ایران به خزر می ریزند با مساحت حدود یکصد و سی و پنج هزار کیلومتر مربع، سالانه حدود چهل میلیون تن رسوب وارد خزر می کنند. دینامیک دهانه رودخانه ها و دلتاها با استفاده از داده های آب شناختی رودخانه ، عکس های هوایی ، تصاویر ماهواره ای، نقشه های زمین شناختی و ریخت شناختی و همچنین مشاهدات و نمونه برداری های میدانی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج این مطالعات حاکی است که ریخت شناسی دهانه رودخانه ها و دلتاها عمدتا به وسیله فرایندهای دریایی ( جریان های ناشی از موج ونوسان تراز آب) و رودخانه ای کنترل می شود. در بین این عوامل ، تراز آب دریا و فرآوری رسوب رودخانه ای دارای تغییرات زیادی است. بررسی داده های آب شناختی نشان داد که در چند دهه اخیر با افزایش فعالیت های انسانی، فرآوری رسوب رودخانه ای از 10 تا 40 درصد کاهش یافته است. تراز آب خزر در طی اندازه گیری های دستگاهی حدود 3 متر نوسان داشت. بر حسب ویژگی ریخت شناسی دهانه رودخانه و دینامیک محیط دریایی و رودخانه ای، می توان دهانه رودخانه را به سه گروه تقسیم کرد: نوع 1: رودخانه هایی که از طریق سرزمین های پست و تالاب های ساحلی وارد دریا می شوند. این رودخانه ها با افزایش مصرف آب ، به رودخانه های فصلی تبدیل شده اند نوع 2: شامل رودخانه هایی با ورودی معمولی به دریا است این رودخانه ها در سواحل پرشیب کمتر توسط عوامل انسانی و تراز آب تاثیر پذیرفتهاند. در سواحلی با شیب متوسط ، دهانه این رودخانه ها توسط جریان طولی ساحلی منحرف شده است. دراین حالت برخی ازشاخه های فرعی آن ها به طور مستقل وارد دریا می شود. بارهای رسوبی و تالاب های جانبی در طی افزایش تراز آب در دهه های اخیر در دهانه این رودخانه ها در سواحل با شیب متوسط توسعه یافته اند. نوع 3: رودخانه های بزرگ با فرآوری رسوب زیاد ( سفید رود در باختر و گرگانرود در خاور )که ایجاد دلتا و بارهای رسوبی دهانه ای کرده اند. این رودخانه ها درازای آورد رسوبی قابل توجه به دریا هستند وهم از فعالیت های انسانی و هم از نوسان تراز آب تاثیر پذیرفته اند

https://envs.sbu.ac.ir/article_95636_229b5d0fdda7994544d0c010abd2c4d8.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علوم محیطی 3115-7173 5 2 2007 12 22 Establishing a Basic GIS Database for Madarsoo Watershed in Golestan (Iran) ایجاد پایگاه داده جغرافیایی پایه برای حوزه آبریز مادر سو در استان گلستان – ایران 95620 FA امین حسینی اصل گروه سنجش از دور و GIS ، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی علی اکبر متکان گروه سنجش از دور و GIS ، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی فریده جاوید گروه سنجش از دور و GIS ، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی حسین پورعلی گروه سنجش از دور و GIS ، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2015 05 17 Remote-sensing and Geographic Information System (GIS) techniques have been utilized in this study to establish a GIS database for Madarsoo watershed in Golestan Province. Among the major constituents of this database we can refer to are: composite multicolor images from LANDSAT TM (30 m resolution); Indian IRS 1C/1D (23.5 and 5.8 m resolution) and Quick Bird (60 cm resolution) satellites and land-use/land-cover maps derived from these images; road networks; soil information; Digital Terrain Model (DTM); slope and aspect information derived from Digital Elevation Model; and meteorological and hydrological data. A 'project office' was established with trained personnel at a provincial centre effectively to use the resultant GIS in planning, monitoring and in applications for flood management, as well as to update it regularly. The approach of geographical data base has the potential to store and manage different data with different formats seamlessly. On the other hand it prevents repeating data, decrease errors, and saves the time and expens. The estaldished data base was applied in mike 11 software to hydrological and hydrolical analysis of flood in the studying areaed در این مطالعه ، تکنیک های سنجش از دور و سیستم های اطلاعات جغرافیایی به صورت توام برای پایه ریزی یک پایگاه داده جغرافیایی در حوزه آبریز مادرسو دراستان گلستان مورد استفاده قرار گرفتند. تصاویر چند طیفی ماهواره های لندست با قدرت تفکیک 30 متر ،IRS هندوستان با قدرت تفکیک 8/5 و 5/23 و Quick- Bird با قدرت تفکیک 60 سانتی متر ، نقشه های کاربری و پوشش اراضی استخراج شده از این تصاویر، شبکه راه ها، اطلاعات خاک ، مدل رقومی ارتفاعی، اطلاعات شیب و جهت شیب استخراج شده از داده های رقومی ارتفاعی ، داده های هواشناسی و هیدرولوژی در سطح حوزه آبریز ، بخش های مهم این پایگاه داده را تشکیل می دهند. همچنین یک بخش دفتری با پرسنل آموزش دیده در مرکز استان مستقر گردید تا به صورت مناسب از اطلاعات حاصل از GIS در برنامه ریزی، پایش و کاربردهای مورد نیاز برای مدیریت سیلاب و در بروز رسانی اطلاعات فعالیت نمایند. رویکرد پایگاه داده جغرافیایی ، امکان ذخیره و مدیریت داده های متنوع و با فرمتهای متفاوت را بصورت یکپارچه ، همچنین پرهیز از تکرار داده ها و کاهش خطا و صرفه جویی در زمان وهزینه موجب می گردد پایگاه داده ایجاد شده جهت انجام آنالیزهای هیدرولوژیکی بررسی جریان سیلاب در محدوده مورد مطالعه در نرم افزار MIKE 11 بکار گرفته شد

https://envs.sbu.ac.ir/article_95620_77d8b92f7e4ad09337545800164f0737.pdf