دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه علوم محیطی 3115-7173 15 3 2017 09 23 Sodium nitroprusside elevation of the zinc phytoremediation potential in safflower roots تأثیرسدیم نیتروپروساید بر افزایش پتانسیل گیاه‌پالایی عنصر روی به‌وسیله ریشه گلرنگ 109 122 97851 FA شهرام نام جویان گروه زیست شناسی، واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران حسین کرمانیان گروه پالایش زیستی، دانشکده مهندسی انرژی و فناوری های نوین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران علی ابوالحسنی سورکی گروه میکروبیولوژی نفت، پژوهشکده علوم پایه کاربردی، جهاد دانشگاهی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران. صدیقه مدرس طباطبایی سازمان حفاظت محیط‌زیست، تهران، ایران نازلی الیاسی گروه آمار، سازمان توسعه تجارت، تهران، ایران Journal Article 2017 09 03 <strong>Introduction:</strong> It was shown that the use of signaling molecules like nitric oxide donor sodium nitroprusside (SNP) can elevate phytoremediation potential of some plant species. The aim of the study is to reveal the effect of SNP on the enhancement of the phytoremediation potential and physiological responses of zinc-stressed safflower roots. <strong>Material and methods:</strong> The treatments were arranged in a completely randomized design with five replicates. After 10 days, the level of oxidative markers (e.g., H2O2 and lipid peroxidation) and antioxidant compounds (e.g., glutathione, ascorbate and phytochelatins) of plants were analyzed. <strong>Results and discussion:</strong> SNP application alleviated Zn-induced growth inhibition of roots probably through induction of some antioxidative compounds.Application of SNP resulted in decrease in oxidative markers and the activity of SOD as compared to the plants treated with Zn only. No relationship was found between SNP supplementation and glutathione and ascorbate levels, while upon application of SNP the level of PCs increased significantly. <strong>Conclusion:</strong> The results suggest that the application of SNP render safflower roots more tolerant to zinc toxicity possibly through zinc chelation by the stimulation of phytochelatin production. <strong>سابقه و هدف:</strong> استفاده از مولکول‌های سیگنال نظیر سدیم نیتروپروساید، به‌عنوان دهنده نیتریک اکساید، افزایش پتانسیل گیاه ­پالایی را در برخی از گونه‌های گیاهی افزایش می‌دهد. بنابراین مطالعه پیش رو  با هدف بررسی نقش سدیم نیتروپروساید در افزایش پتانسیل گیاه‌پالایی و پاسخ‌ های فیزیولوژیک ریشه گیاه گلرنگ تحت تنش عنصر روی انجام شد. <strong>مواد و روش‌ها:</strong> تیمارها در قالب طرح کاملاً تصادفی با 5 تکرار اعمال گردیدند. پس از 10 روز، سطح نشانگرهای تنش اکسیداتیو (نظیر پراکسید هیدروژن و پراکسیداسیون لیپید) و مقدار ترکیبات آنتی‌اکسیدانت (نظیر گلوتاتیون، آسکوربات و فیتوکلاتین)، مورد ارزیابی قرار گرفت. <strong>نتایج و بحث:</strong> به‌کارگیری سدیم نیتروپروساید منجر به تخفیف ممانعت از رشد ناشی از زیادی عنصر روی در ریشه گیاهان گردید که این امر احتمالاًبه‌ واسطه القاء برخی از ترکیبات آنتی‌اکسیدانت می‌باشد. در قیاس با گیاهانی که تنها در معرض عنصر روی قرار گرفته بودند، استفاده از سدیم نیتروپروساید منجر به کاهش مقدار نشانگرهای تنش اکسیداتیو و همچنین فعالیت آنزیم سوپراکساید دیسموتاز شد. هیچ‌گونه ارتباط آماری معنی‌داری بین استفاده از سدیم نیتروپروساید و مقدار آسکوربات و گلوتاتیون مشاهده نشد درحالی‌که تحت به‌کارگیری سدیم نیتروپروساید، میزان فیتوکلاتین­ ها به‌طورمعنی‌داری افزایش یافت. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج به‌دست‌آمده از این تحقیق نشان می‌دهند که به‌کارگیری سدیم نیتروپروساید منجر به افزایش مقاومت نسبت به سمیت ناشی از عنصر روی می‌شود که این امراحتمالاً به‌واسطه کلات شدن بیشتر روی از طریق تحریک تولید فیتوکلاتین انجام می‌شود.   https://envs.sbu.ac.ir/article_97851_5b31452b70c417b1256d2c6c4dd8a81d.pdf