دوره 13, شماره 3

پاییز 1394

فهرست مطالب

مقالات

سینتیک آزاد سازی فلزات سنگین (روی، سرب، نیکل، مس و کادمیوم) از دو نمونه رسوب رسی گرفته شده از عمق 0 تا 10 سانتی متری پائین دست رودخانه قره چای واقع در استان همدان که با نمک نیتراته این فلزات آلوده شده بودند، با روش ستون آبشویی مطالعه شد. سرعت آزادسازی فلزات سنگین از نمونه‌های آلوده در ابتداء سریع و با گذشت زمان از سرعت آزادسازی آن‌ها کاسته شد. سرب رفتار متفاوتی نسبت به سایر فلزات از خود نشان داد و بطور آهسته ولی پیوسته از ستون آبشویی خارج شد. بطور کلی، مدل مرتبه‌ی اول دو مکانی قابلیت مطلوبی در توصیف فرآیند آزادسازی فلزات سنگین از نمونه‌های رسوب آلوده شده، از خود نشان داد. هر چند برای برخی از فلزات مانند سرب، روی و کادمیوم در رسوب (1) و سرب در رسوب (2) مدل مرتبه اول تک مکانی نیز توانایی بالایی در پیش بینی داده‌های مشاهده‌ای داشت. میانگین مقادیر ضریب تبیین و RMSE برای مدل مرتبه اول در حالت دو مکانی به ترتیب برابر با 986/0 و 046/0 است. این مقادیر برای مدل در حالت تک‌مکانی به ترتیب برابر 905/0 و 054/0 می‌باشد. مقادیر کل آبشویی یافته‌ی فلزات سنگین در مقایسه با کل محتوای فلزات سنگین رسوبات ناچیز بود که نماینگر توانایی بالای رسوبات رسی در جذب و نگهداشت فلزات سنگین است که این امر با مقادیر کم ضریب سرعت دفع ظاهری در مدل مرتبه اول قابل تبیین است.
حامد ارفع نیا, فرخ اسدزاده
PDF
1-10
سازند تبخیری گچساران در شرق استان خوزستان رخنمون زیادی دارد و ژیپسهای آن به شدت انحلال یافته و کارستی شده اند. در این پژوهش بر اساس بازدیدهای صحرایی، مطالعات آزمایشگاهی و نرم افزاری، نحوه تشکیل کارست در ژیپسها در مناطقی از شهرهای رامهرمز و میداوود، دشت رامهرمز و دشت میداوود-دالون مطالعه و مسائل زیست محیطی آن مورد بررسی قرار گرفته است. فراوانی ساختارها (درزه ها، گسلها) و عملکرد آبهای سطحی و زیرزمینی از عواملی اصلی تشکیل کارست در منطقه محسوب می گردد. در نتیجه انحلال یافتن سنگهای ژیپسی، میزان TDS و میزان یونهای سولفات در آبهای سطحی و زیرزمینی افزایش یافته و موجب کاهش کیفیت آب شده است. برداشت بیش از حد آبهای زیرزمینی و کاهش سطح ایستابی، افزایش سرعت انحلال سنگهای ژیپسی را در پی داشته و فرونشست زمین و تشکیل فروچاله ها را موجب گردیده است. در طول سالهای اخیر تعداد زیادی فروچاله بصورت ناگهانی و با ابعاد بزرگ در ژیپس های منطقه تشکیل شده که خوشبختانه خسارتی در پی نداشتند. در نتیجه انحلال ژیپس ها، میزان املاح و مقدار هدایت الکتریکی (EC) خاک در دشت رامهرمز افزایش یافته و گسترش زمینهای نامرغوب را در پی داشته است که محدودیت زمین های زراعی را به دنبال دارد. در نتیجه فرایند انحلال مقاومت سنگها کاهش پیدا کرده و درز و شکستگی توسعه می یابند و معابر جهت عبور جریان آب باز می شوند. این موضوع، تشکیل شیب لغزهایی را به دنبال داشته که در مخزن سد جره فراوان بوده که عموماً از نوع واژگونی و لغزش می باشند.
محمد محمدیان, غلامرضا لشکری پور, محمد غفوری, محمد حسین قبادی
PDF
11-24
به منظور بررسي وضعيت درختان در مناطق شهري، منطقه 16 شهرداري تهران براي انجام اين تحقيق انتخاب شد. در اين مطالعه دو گونة اوجا Ulmus Carpinifoliaو نارون چتريUlmus Carpinifolia Var.Umberaculifera در دو حالت توده‌اي و نواري مورد بررسي قرار گرفتند. به منظور انجام این مطالعه، آماربرداري بصورت تصادفي و به روش خطي صورت پذيرفت. بدين صورت كه بعد از انتخاب توده‌ها و نوارها تعداد 100 درخت براي هر گونه و هر گروه (بصورت مجزا) اندازه‌گيري گرديد. جهت آماربرداری در نوارها با كدگذاري درختان، درخت اول بصورت تصادفي انتخاب شده و فاصله هر درخت از درخت بعدي چهار پایه تعيين گرديد. سپس مشخصه‌هاي كمي شامل: قطر برابر سينه، ارتفاع كل، ارتفاع تاج و ميانگين قطر تاج و مشخصه‌هاي كيفي شامل: سلامت تاج، سرخشيدگي، شانكر، آفت و چند شاخگي مورد اندازه گیری قرار گرفته و با استفاده از آزمونهای t و کروس‌کال‌والیس مقایسه شدند. براساس نتايج بدست آمده مشخصه‌هاي كمي اوجا داراي مرغوبيت بيشتر نسبت به نارون چتري و از نظر مشخصه‌هاي كيفي نارون چتري داراي سلامت تاج بيشتر، سرخشكيدگي كمتر، آفت كمتر و چند شاخگي بیشتر نسبت به اوجا بوده است. ضمن اين که درخت اوجا داراي چندشاخگي کمتري نسبت به نارون چتري است. بنابراين به منظور توسعه فضاي سبز در نوارها و در مواردي كه هدف طراحي منظر و مسائل زيبايي شناختي باشد بهتر است از گونه نارون چتري استفاده شود و در حالتي كه استقرار جنگلكاري و بهبود مشخصه‌هاي كمي مد نظر است( توده‌ها )، گونه اوجا می‌تواند انتخاب مناسبي باشد.
مرتضی حبیبی, هادی کیادلیری, رضا اخوان
PDF
25-34
يكي از ديدگاههاي نوين در مديريت منابع آب، توجه به اصل مزيت نسبي و تجارت آب مجازي است. در واقع اين نگاه وجود دارد كه مي توان يك تخصص منطقه اي بر اساس منابع آب درنظر گرفت و مناطقي كه كم آب هستند واردكننده محصولات آب بر باشند و اين محصولات در مناطق پرآب توليد شود و يا اينكه از كشورهاي ديگر وارد شود. در اين مطالعه اين ديدگاه بصورت استاني و براي استان گيلان كه دارای وفور نسبی منابع آب و بارش مناسب می-باشد، مورد بررسي قرار گرفته است. از اينرو، سوال پژوهش این است که الگوی تجارت آب مجازی در این استان چگونه است؟ برای پاسخ به اين سوال، از ابزار جدول داده‌– ‌ستانده گسترش يافته استفاده شده است. بر اين اساس، میزان آب مصرفی مستقیم و کل، به تفکیک 40 رشته فعالیت اقتصادي در سطح استان مورد بررسی قرار گرفته است. نتايج نشان داد كه استان گيلان به ترتيب با خالص صادرات 636 و 811 میلیون متر مکعب آب در سطح كل فعاليتهاي اقتصادي و بخش كشاورزي، صادرکننده خالص آب مجازی بوده است. در حاليكه اين استان در بخش صنایع و معادن واردکننده خالص آب مجازی بوده است. بر اساس يافته ها و اطلاعات بدست آمده در اين مطالعه،‌ اين امكان وجود دارد كه با افزایش سهم رشته فعالیت های داراي ارزش افزوده بالا و کاهش سهم رشته فعالیت هاي داراي بیشترین شدت استفاده از آب،‌ می توان ارزش افزوده استان گيلان را افزایش داد.
مرتضی تهامی پور, عباس صلاح, عباس عرب مازار
PDF
35-50
مديريت منابع جنگلي به دليل گستردگي و تداخل با مسائل اقتصادي و اجتماعي، طرحي فراسازماني است که نيازمند مشارکت همگاني مي باشد. با افزايش جمعيت و وابستگي شديد جنگل‌نشينان به منابع جنگلي، سطح اين منابع با ارزش کاهش يافته و از منظر تخريب کمی و کيفي در خطر نابودي قرار گرفته‌اند. هدف تحقيق حاضر، بررسي عوامل مؤثر بر مشارکت روستاييان جنگل‌نشين در مديريت جنگلهاي اشترانکوه در شهرستان دورود بود. براي انجام اين پژوهش از روش توصيفي ـ همبستگي استفاده شد. جامعه آماري شامل 543 خانوار بود که به عنوان نمونه، 226 سرپرست خانوار با استفاده از جدول تاکمن و مورگان با روش نمونه‌گيري تصادفي متناسب با طبقه، مورد مطالعه قرار گرفتند. تجزيه و تحليل آماري با استفاده نرم افزار SPSS انجام گرفت. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود که روايي آن با استفاده از نظر جمعی از اساتيد، مورد تأييد قرار گرفت و پايايي دسته گویه‌های پرسشنامه با استفاده از آزمون آلفاي کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. آزمون رگرسيون چندگانه نشان داد که متغيرهاي استفاده از وسايل و منابع آموزشي، نگرش به مشارکت، سن، تجربه همکاري در روستا، سطح تحصيلات و درآمد سالانه، توانايي تبيين 51/0 از تغييرات ميزان مشارکت در مديريت جنگل را دارا مي‌باشند. همچنین، نتايج تحليل مسير نشان داد که متغير استفاده از وسايل و منابع آموزشي بيشترين تأثير و آگاهي از اهميت جنگل کمترين تأثير را بر ميزان مشارکت در مديريت جنگل داراست. در پایان بر اساس یافته‌های پژوهش، پیشنهادهایی ارائه گردیده است.
مسعود بیژنی, نرگس درمياني, هادی کیادلیری, فرزاد ویسانلو
PDF
51-62
پيشگيري از آلودگي دريا براي استفاده پايدار از منابع بسيار مهم است. با توجه به پايداري آلاينده ها در سراسر زنجيره غذايي اکوسيستم‌هاي آبي، احتمال آسيب رساندن به تمام موجودات زنده از جمله انسان در رأس زنجيره غذايي وجود دارد. در سال‌هاي اخير آلکان‌هاي نرمال به عنوان شاخصي مطلوب جهت تعيين منشأ و رديابي روند تغييرات ترکيبات آلي استفاده مي‌شوند. اين پژوهش با هدف تعيين غلظت و منشأ ترکيبات آلکان‌هاي نرمال در تخم چهار گونه پرستو دريايي مهاجر به جزيره شيدور در تير ماه سال 1392 صورت گرفت. پس از دو مرحله کروماتوگرافی ستونی ترکیبات آلکان‌های نرمال بوسیله دستگاه GC-MSآنالیز شدند. دامنه آلکان‌هاي نرمال در نمونه‌هاي مورد مطالعه اغلب در محدودهnC14-nC35 تعيين گرديد. غلظت ترکيبات آلکان‌هاي نرمال در نمونه‌هاي تخم پرندگان در اين جزيره در پرستو دريايي گونه سفيد، پشت تيره، کاکلي بزرگ و کاکلي کوچک به ترتيب در محدوده 32/86-39/41، 19/53- 88/22، 94/54- 82/21 و 46/95- 47/59 ميکروگرم بر ميلي‌گرم ليپيد بدست آمد. غلظت اين ترکيبات در نمونه‌هاي تخم پرستو دريايي گونه سفيد و کاکلي‌کوچک بيشتر از گونه کاکلي ‌بزرگ و پشت‌ تيره بدست آمد. با استفاده از نسبت‌هاي تشخيصي CPI،n-C17/Pr ، n-C18/Ph و U/R در تمامي نمونه‌هاي مورد مطالعه منشأ غالب هیدروکربن‌ها پتروژنيک تشخيص داده شد. از مهمترين دليل آن مي‌توان به آلودگي حاصل از.پالايشگاه‌هاي نفتي لاوان که در مجاورت جزيره شيدور واقع شده و از ديگر عوامل مي‌توان به آلاينده‌هاي موجود در خليج ‌فارس ناشي از حمل و نقل دريايي، تخليه‌ي آب توازن کشتي‌ها به اين منطقه اشاره نمود.
زیبا سالاری جو, علیرضا ریاحی بختیاری
PDF
63-70

در دهه های اخیر در اغلب کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه با افزایش نگرانی عمومی کیفیت غذا و سلامت افراد جامعه و همچنین تخریب منابع طبیعی، کشاورزی ارگانیک مورد توجه واقع شده است. تحقیق حاضر با بررسی وضع موجود تولید و صادرات انار منطقه، چالش های پیش روی تولید و صادرات انار ارگانیک و شناسایی عوامل آمیخته بازاریابی به بررسی تأثیر عوامل بازاریابی بر توسعه صادرات انار به بازارهای بین المللی پرداخته تا زمینه برای بهبود وضع موجود و دستیابی به ظرفیت بهینه صادرات انار در ساوه مهیا شود. در بخش پیمایشی تحقیق، 3 نوع پرسشنامه تدوین شد و در بین 121 نفر از نمونه آماری مورد نظر در بخش باغداران انار، 50 نفر از نمونه آماری مورد نظر در بخش صادر کنندگان و تولید کنندگان دارای سابقه صادرات و 21 نفر از نمونه آماری در بخش صادر کنندگان توزیع شد. بر اساس آزمون t تک گروهی و آزمون فریدمن با درصد خطای 5 درصد، فرضیات مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مهمترین عوامل تأثیر گذار بر توسعه صادرات انار در بین عوامل آمیخته بازاریابی بترتیب عنصر قیمت، عنصر محصول، عنصر توزیع و عنصر ترفیع بودند. همچنین نتایج نشان داد که عدم آگاهی تولید کنندگان، عدم حمایت از تولید کننده در دوره گذار و عدم تضمین خرید محصول با قیمت بالاتر از جمله موانع پیش روی توسعه سطح زیر کشت انار ارگانیک در منطقه بود.

هومان لیاقتی, وحید عسکری, محدثه صادقی, سیدمحمد مجابی
PDF
71-78
گوسفند وحشی البرز مركزي( O.o.arkali &O.o.vigneii) گونه اي است که دراکثر مناطق طبیعی استان تهران پراکنش داشته و این گونه در فهرست سرخ اتحاديه جهاني حفاظت در طبقه آسيب پذير ((Vulnerable واقع شده و بر اساس قوانين و مقررات سازمان حفاظت محيط زيست ايران در طبقه گونه های حمايت و حفاظت شده قرار دارد. بنابراين، حفاظت از آن حائز اهميت در سطوح ملي و بين المللي مي باشد . از سویی حفاظت و مدیریت از گونه بدون شناخت از نیازهای زیستی گونه امکان پذیر نیست . تحلیل روابط بین گونه ومحیط زیست آن همواره یک مسئله اساسی در دانش بوم شناسی بوده وکمی سازی این روابط ، بنیاد مدل سازی مطلوبیت زیستگاه است .دراین پژوهش با استفاده از الگوریتم حداکثر بی نظمی یا مكسنت درسال 1392 درمحدوده استان تهران با ثبت 350 نقطه از محلهای حضور ومشاهده گونه در دو مقطع تابستانه و زمستانه و با بکارگیری 8 متغییر زیست محیطی شیب ، انحراف معیار شیب ، ارتفاع، جهت ، فاصله ازمناطق شهری و روستایی ، فاصله ازجاده آسفالته و منابع آبی نقشه مطلوبیت زیستگاههای تابستانه وزمستانه تهیه شد كه مساحت زيستگاه مطلوب تابستانه 204629 هكتار و  202471هكتارمساحت زيستگاه زمستانه را شامل مي گردد. برای بررسی اعتبار مدل نهایی از روش اعتبار متقابل(Cross validation)استفاده گردید. طبق بررسی نتایج حاصله انحراف معیار شیب و پس از آن طبقات ارتفاعی و فاصله از منابع آبی بیشترین تاثیریا نقش وجهت کمترین را در مدل و شکل توزیع تابستانه این گونه راداراست و در مدل و شکل توزیع زمستانه این گونه ارتفاع و شیب و تاحدودی جهت روبه آفتاب بیشترین نقش و جهت های شمالی و شرقی کمترین نقش را داراست
امير عباس احمدي, بهمن شمس اسفند اباد
PDF
79-88

یکی از راه هاي مناسب براي جلوگیري از آلودگی آب هاي زیرزمینی، شناسایی مناطق آسیب پذیر آبخوان به آلودگی، بررسی تغییرات مکانی کیفیت آب زیرزمینی و مدیریت بهره برداري از منابع آب وکاربري اراضی است .در این پژوهش با استفاده از شاخص دراستیک که از ترکیب معیارهای تاثیر گذار هیدروژئولوژیکی و هیدرولوژیکی (عمق، تغذیه، محیط آبخوان، بافت خاک، توپوگرافی، ناحیه غیر اشباع و هدایت هیدرولیکی) مؤثّر برانتقال و یا عدم انتقال آلودگی تشکیل شده است ،ميزان آسيب‌پذيري آبخوان دشت سرخون استان هرمزگان مورد بررسي قرار گرفت.بر اساس نتايج بدست آمده 70 درصد وسعت منطقه داراي آسيب پذيري متوسط، 5/27 درصد آسيب پذيري زياد و 5/2 درصد داراي آسيب‌پذيري کم مي‌باشد. با توجه به دو نوع تحليل حساسيت تک پارامتري و حذف نقشه، در اين پژوهش، شاخص آسيب‌پذيري دراستیک بيشترين حساسيت را در هر دو روش تحليل حساسيت، به پارامتر اثر منطقه غيراشباع نشان داد. نتايج حاصل از تحليل تک پارامتري نشان داد که پارامتر عمق سطح ايستابي با وجود اينکه از مهم‌ترین مشخصه‌ها در برآورد ميزان آسيب‌پذيري می­باشد، ولي برخلاف انتظار تاثير کمتري برروي آسيب‌‌پذيري منطقه مورد مطالعه، در مقايسه با شاخص دراستيک داشته است و با وزن تئوريک اختلاف زيادي در حدود 12 درصد داشته و در مقابل پارامتر محیط آبخوان بیشترین تاثیر را بر آسیب پذیری منطقه نشان می دهد. به منظور صحت سنجی مدل از يون نيترات اندازه‌‌گيري شده از 9 چاه منطقه استفاده شد ونزدیک بودن مقادیر نتايج حاکي از دقت قابل قبول مدل درمنطقه مورد مطالعه مي باشد.

فاطمه ریاحی, احمد نوحه گر, حسن وقارفرد, مجید خلقی
PDF
103-112

پژوهش حاضر با روش پالينولوژي و ترسيم نمودار گرده ومحاسبه نسبت­هاي گرده مغزه رسوبي درياچه گهر و بازسازي داده هاي دما و بارش منطقه بوسيله مدل کلان مقياس طبيعي اقليمي1 انجام شد. چهار زون اصلي شامل دو زون قديمي تر GHA (عمق 300 تا 290 سانتي متر) و GHB (عمق 290 تا 110 سانتي متر)  و دو زون جديد تر GHC (عمق 110 تا 50 سانتي متر)  و زونGHD (عمق 50 تا 0 سانتي متر) شناسايي و تحليل شد. نتايج گرده شناسی  نشان داد که در سرتاسر مغزه رسوبی گرده های درختی بلوط حضور دارد و  این مغزه میتواند تاریخچه آب و هوای منطقه زاگرس را در طول هولوسن بازسازی کند. احتمالاً دو زون GHA وGHB با شروع گسترش درختان بلوط و  دوره گرم و مرطوب ابتدای هولوسن  همزمان باشد. اين دو زون داراي پوشش گياهي از نوع جنگلي- استپي با گونه غالب بلوط مي باشد. بنظر مي رسد تغييرات فراواني درختان بلوط و ريش بز در طول مغزه رسوبي ناشي از تغييرات شرايط رطوبتي و دمايي محيط مي باشد. فراواني قابل ملاحظه گرده هاي گياهان علفي همانند علف هفت بند و بارهنگ و خانواده غلات ,  در زونGHC  بعنوان شاهدي بر تخريب منطقه مورد مطالعه در اثر چراي شديد و عمليات کشاورزي و دخالت انسان مي تواند باشد.همچنين با مقايسه نتايج مدلسازي و پالينولوژي منطقه با ساير درياچه هاي شمال غرب ايران، وجود دوره هاي متوالي سرد و مرطوب و گرم و خشک در آب و هواي گذشته منطقه گهر نيز مورد تاييد است.



طیبه اکبری, راضیه لک, رضا شهبازی, کمال الدین علیزاده, اشرف اسدی, مهرنوش قدیمی
PDF
89-102

طی چند دهة اخیر، شهر تهران با افزایش چشمگیر جمعیت شهرنشین روبه­رو بوده است. این افزایش شهرنشینی و در پی آن استفاده از زمین جهت سکونتگاه­های شهری بدون در نظر گرفتن توان­های محیطی، باعث پیامدهای ناگوار و تخریب محیط­زیست در تهران شده است و تعادل بین شهر و محیط­زیست را مختل نموده است. رود دره­های شهری به عنوان یکی از عناصر ساختار اکولوژیکی شهرها می­توانند نقش مؤثری در جهت ایجاد تعادل بین فضای انسان­ساخت شهر و طبیعت ایفاء نمایند، اما استفاده گسترده سبب شده تا فشاری بیش از توان محیط به طبیعت وارد شود و شاهد از بین رفتن عناصر طبیعت مانند درختان، پوشش­گیاهی، آلودگی آب و... باشیم. لذا ایجاد و افزایش مکان­های تفریحی ، برنامه­ریزی محیط­های طبیعی در راستای حفظ و احیاء اکوسیستم­های طبیعی و بهره­برداری بهینه از آنها، امری کاملاً ضروری به نظر می­رسد. مقاله حاضر از نوع توصیفی – تحلیلی و بر اساس مدل ترکیبی تحلیل استراتژیک SWOT و مدل برنامه­ریزی استراتژیکQSPM  است. این پژوهش به بررسی روند برنامه­ریزی احیای محیط­طبیعی رود دره­ها در شهر تهران پرداخته و رود­درة­ درکه را به عنوان یک نمونه از این رود­دره­ها مورد مطالعه قرار داده و با انجام مطالعات میدانی و بررسی مدارک، بر اساس امکانات و فرصت­ها، محدودیت­ها و تهدیدات، راهبردهایی به منظور برنامه­ریزی احیای محیط­طبیعی این روددره ارائه داده است. نتایج تحقیق نشان دهندة آن است که؛ استراتژی­های انتخاب شده QSPM از میان پنج استراتژی برگزیده، استراتژی حفظ، احیاء، تقویت پوشش­گیاهی و زیستگاه­های طبیعی، با نمره جذابیت 048/6 نسبت به دیگر استراتژی­ها از اولویت بالایی برخوردار است.

لطفعلی کوزه گر کالجی, آرمان مسلمی
PDF
113-124

زیستگاه به عنوان یکی از مهمترین فاکتورها در حفاظت از گونه ها مطرح است. تعیین وضعیت پراکنش گونه های حیات وحش و انتخاب زیستگاه های تحت اشغال آنها از اهمیت به سزایی در مدیریت حیات وحش و زیستگاه ها برخوردار می باشد. بنابراین هدف از این مطالعه بررسی انتخاب زیستگاه آهوی ایرانی واقع در منطقه حفاظت شده کالمند می باشد. نمونه برداری از هر تیپ زیستگاهی در دو فصل تابستان و پاییز با استفاده از ترانسکت های دائمی تصادفی به طول 200 متر و عرض 2 متر و با دو تکرار طی پنج بازدید انجام گرفت. در امتداد ترانسکت ها هر جا به گروه سرگین برخورد می شد، یک پلات به ابعاد 10 در 10 متر به مرکزیت توده سرگین مستقر و متغیرهای زیستگاهی مورد نظر اندازه گیری و برای پایش  دوباره، سرگین ها پاک شدند. هر 45 روز یک بار ترانسکتها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین سه جامعه گیاهی از لحاظ تراکم گروه سرگین تفاوت معنی­داری وجود دارد. بیشترین و کمترین استفاده آهو به ترتیب از جامعه درمنه-کاهوی وحشی و درمنه بود، اما بین جامعه درمنه و درمنه-علف شور از لحاظ استفاده از زیستگاه اختلاف معنی داری وجود نداشت. جامعه درمنه-کاهوی وحشی کمترین فاصله را تا نزدیکترین پاسگاه و جامعه درمنه-شور کمترین فاصله را تا نزدیکترین منابع آبی و جاده داشت. همچنین جامعه درمنه کمترین فاصله را تا نزدیکترین مزرعه دارا بود. از نظر تراکم گروه های سرگین در جوامع گیاهی بین دو فصل اختلاف معنی­داری وجود نداشت. به نظر می رسد جامعه درمنه-کاهوی وحشی، پناه (به خاطر حضور گونه گون به عنوان گونه همراه در این جامعه)، ایمنی (به خاطر نزدیکی به پاسگاه محیط بانی) و منابع آب و غذای بیشتر (به خاطر وجود گونه های درمنه وگون) را در مقایسه با دو جامعه دیگر برای آهوی ایرانی فراهم می کند.

علی اکبر کریمیان, سمیرا حسین جعفری
PDF
125-132

تغییرات کاربری زمین جز مهمی در درک ارتباط متقابل فعالیت‌های بشر با محیط‌زیست می‌باشد، بنابراین شبیه‌سازی تغییرات آن ضروری می‌باشد. در اين تحقيق با کاربرد تکنیک‌های سنجش‌ازدور و سيستم اطلاعات جغرافيايي، کاربری­های زمین برای سه دوره 1987، 2000 و 2014 به ترتیب با استفاده از تصاویر ماهواره­ای لندست TM، ETM و OLI برای شهرستان ملکان استخراج و تغييرات كاربري اراضي بين این سه دوره مورد پايش قرار گرفت. در ادامه به­منظور پیش­بینی وضعیت کاربری زمین آینده منطقه برای افق 14 سال از مدل سی‌ای مارکوف استفاده شد. نتایج تحقیق نشان‌دهنده رشد زمین­های کشاورزی و بایر از سال 1989 تا 2014 هست در حالی در همین دوره با کاهش میزان کاربری بایر مواجه بوده­ایم. نتایج حاصل از پیش­بینی کاربری زمین آینده در منطقه نشان می­دهد که در دوره زمانی ۲۰14 تا ۲۰24 کاربری کشاورزی از 53/24 درصد به 67/25 درصد خواهد رسید که نشان­دهنده روند افزایشی می­باشد. طبق پیش­بینی به عمل آمده میزان کاربری مناطق انسان‌ساخت در منطقه در سال 2028 به 75/3 می­رسد که در مقایسه با مقدار مشابه در سال ۲۰۱4 افزایش خواهد یافت. توجه به پیش­بینی صورت گرفته در مورد کاربری آینده منطقه و میزان تغییرات ممکن، توجه به تناسب منطقه برای کاربری­ها، نظرات مردم و مدنظر قرار دادن محرکه­های مختلف تغییرات کاربری اراضی در برنامه­ریزی­های توسعه کاربری و اقتصادی- اجتماعی منطقه پیشنهاد می­شود.

وحید امینی پارسا, اسماعیل صالحی, شهاب عادلی قرجه داغی, علی عزیزی
PDF
133-142