دوره 13, شماره 1

بهار1394

فهرست مطالب

علوم پایه

چکیده

تغییرات آب و هوایی با تغییر الگوهای اقلیمی و به هم ریختن نظم اکوسیستم‎ها ، تاثیرات جدی بر محیط‎زیست دارد. تغییر در الگوهای آب و هوایی می‎تواند به وقوع سیل­های شدید، گرما و سرماهای شدید، تکرار بیشتر خشکسالی­ها  و گرم شدن جهانی هوا منجر شود. حتی هر یک از این پدیده‎ها می‎تواند ذخایر غذایی یک منطقه را نیز در معرض خطر قرار دهد. شمال شرق کشور به سبب وسعت زیاد از شرایط طبیعی بسیار متنوعی برخوردار بوده و هر یک از نواحی آن دارای ویژگی‎های طبیعی خاصی می‎باشد. گستردگی منطقه و عواملی مانند وجود رشته کوه‎های مرتفع و مناطق کویری، دوری از پهنه‎های آبی و وزش بادهای مختلف موجب گوناگونی آب و هوا در هر یک از مناطق آن گردیده است. بر اساس نتایج حاصل از آزمون من -کندال و مدل AHP در شمال شرق کشور، عناصر اقلیمی با روند صعودی (82.25 درصد) خیلی بیشتر از عناصر اقلیمی با روند نزولی (35.5 درصد) در تغییرات اقلیمی شمال شرق ایران سهیم بوده‎اند. مناطقی که بیشترین تغییرات آب و هوایی را از لحاظ عناصر هواشناسی با روند نزولی (تعداد روزهای یخبندان، متوسط رطوبت، تعداد روزهای برفی، بارش 24 ساعته، بارش سالانه) تجربه می‎کنند. در قسمت‎های جنوب و جنوب‎شرقی منطقه مشاهده می‎شوند. عناصر اقلیمی با روند افزایشی (متوسط دما، دمای حداقل، دمای حداکثر، ساعات آفتابی)، بیشترین وسعت منطقه را پوشش می‎دهند. در این میان فقط ایستگاه‎های قوچان، سبزوار، دچار کم‎ترین تغییرات آب و هوایی می‎باشند.

 

محمود احمدی, حسن لشکری, قاسم کیخسروی, مجید آزادی
PDF
1-14

AERMOD مدل پیشرفته­ای است که برای مدلسازی پخش آلاینده­های هوا از منابع مختلف و برای فواصل کمتر از 50 کیلومتر از منابع انتشار مورد استفاده قرار می­گیرد. این نرم­افزار نخستین بار توسط انجمن هواشناسی آمریکا با همکاری آژانس حفاظت محیطزیست آمریکا تهیه شد. با توجه به این­که وجود موانعی مانند ساختمان­ها بر سر راه منابع آلاینده می­تواند در نحوه پراکنش و میزان غلظت آلاینده­های خروجی تاثیر مهمی داشته باشد و از طرفی با نظر به این­که مدلAERMOD  یکی از مدل­هایی است که عامل ساختمان را در محاسبات خروجی می­تواند لحاظ کند، در این بررسی میزان تاثیر تغییر ابعاد و شکل سازه­های صنعتی نزدیک یک منبع آلاینده نقطه­ای به عنوان ورودی به مدل AERMOD بر خروجی این مدل بررسی می­گردد. در این مطالعه در زمینه بررسی تاثیر ابعاد و شکل ساختمان سه شکل مکعبی، گسترده و طویل در نظر گرفته شد و در نسبتهای متفاوت ارتفاع دودکش به ارتفاع ساختمان این روند مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از این مطالعه بیانگر آن است که در زمینه بررسی شکل و ابعاد ساختمان صرفنظر از شکل ساختمان، با افزایش ابعاد ساختمان در هر یک از اشکال به طور جداگانه (طول، عرض و ارتفاع) غلظت آلاینده به میزان قابل ملاحظه­ای در پایین دست ساختمان افزایش می یابد. در زمینه اشکال ساختمانی نیز به نظر می­رسد که شکل ساختمانی گسترده یا عریض تاثیر افزایشی بیشتری بر غلظت آلاینده نسبت به دو شکل ساختمانی مکعبی و طویل دارد و به عبارت دیگر خروجی مدل نسبت به عرض ساختمان حساسیت بیشتری را نشان می‎دهد.

لاله عباسی چالشتری, فرهاد نژاد کورکی, خسرو اشرفی
PDF
15-24

در این تحقیق، تخریب فتوکاتالیستی رنگ­زای آبی مستقیم 71 درون یک راکتور دوغابی در حضور نانو ذرات اکسید روی مورد بررسی قرار گرفت و اثر عوامل pH، میزان کاتالیست، غلظت اولیه رنگ زا و شدت لامپ UV بر راندمان حذف تعیین گردید. حذف کامل رنگ‎زا در غلظت mg/L 50 رنگ­زا، 9=pH و در حضور g/L 288/0 کاتالیست تحت شدت لامپ UVC 60 وات پس از گذشت 4 ساعت به دست آمد. راندمان حذف 14/60 درصد COD پس از گذشت 30 ساعت مشاهده شد. بررسی سینتیک واکنش و انجام آزمایش کروماتوگرافی مایع- طیف سنجی جرمی نشان داد که فرایند مورد نظر با ضریب همبستگی 987/0 از مدل مرتبه دوم تبعیت می­کند و ترکیبات پیچیده موجود در محلول شکسته می­شوند.

سیده ناعمه لاریمی, بیتا آیتی
PDF
25-32

چکیده

با توجه به این‎که گیاه حرا گونه غالب اکوسیستم‎های مانگرو خوریات ماه شهر می‎باشد، از این‎رو در اين مطالعه به منظور سنجش میزان فلزات سنگين (مس، سرب، نيکل ،کادميوم و روي) خوریات ماه‎شهر از گیاه حرا استفاده گرديد. بدين منظور نمونه‎‎برداري از برگ و ريشه درخت حرا و رسوبات سه رويش گاه دست کاشت در منطقه‎‎ بندر امام خميني در دو فصل تابستان و زمستان صورت گرفت. از هر رويش‎گاه مجموعاً 9 نمونه‎ رسوب، 9 نمونه‎‎ ريشه (هرنمونه حاوي تقريباٌ 6 قطعه ريشه) و 9 نمونه‎ برگ (هر نمونه حاوي حدوداً 25 برگ) برداشت گرديد. پس از هضم نمونه‎ها در آزمايشگاه، غلظت فلزات سنگين با استفاده از دستگاه جذب اتمي اندازه‎گيري شد. نتايج اين مطالعه نشان داد که میانگین غلظت مس، سرب، نیکل، کادمیوم و روی در رسوب به ترتیب برابر 13/25، 02/15، 96/100، 82/3 و 98/75 ، در بافت ریشه به ترتیب برابر 49/10، 6/7، 96/6، 91/1 و 77/36 و در بافت برگ به ترتیب برابر 6/5، 2/6، 54/4، 41/1 و 56/22 می‎باشد. هم‎چنین همبستگی مثبت و معنی‎داری میان غلظت فلزات در رسوبات و بافت‎های گیاه به دست آمد. به طور کلي نتایج مبين آن است که گیاه حرا پایش‎گر زیستی مناسبی برای فلزات سنگین مورد مطالعه در خوریات ماه‎شهر می‎باشد، لیکن با توجه به این که ميزان تجمع فلزات سنگين در ريشه‎ حرا نسبت به برگ آن بیشتر می‎باشد و نیز ضریب همبستگی بالاتری میان غلظت فلزات در رسوبات و ریشه گیاه نسبت به برگ به دست آمد، می‎توان بیان نمود که ريشه‎‎ گياه حرا نسبت به برگ پايش‎گر زیستی مناسب‎تری مي‎باشد.

میترا چراغی, علیرضا صفاهیه, علی دادالهی سراب, کمال غانمی, عبدامجید دورقی
PDF
33-42
چكيده

امروزه شهر تهران به واسطه ترافیک و استفاده غیرضروری از خودروهای شخصی به یکی از شهرهای آلوده دنیا تبدیل شده است. علاوه بر انتشار بسیاری از گازهای آلاینده و ذرات معلق، وجود الیاف آزبستی نیز در هوای شهر تهران دور از ذهن نیست. در اين تحقيق اندازه‎گيري غلظت آزبست طی یک سال (92-1391 )در ماه­های مختلف و نقاط معینی در شهر تهران  انجام شد. در این مدت  غلظت آزبست در 200 نمونه در حدود 50 ایستگاه سنجش در مناطق مسکونی، تجاری - اداری و ترافیکی با توجه به سال، فصل، ماه و منطقه، مورد تحلیل قرار گرفت. نمونه‎برداری، آنالیز و تعیین میزان غلظت آزبست مطابق با روش نایوش انجام شد.  بر این اساس برای جمع‎آوری نمونه­ها، از 5 دستگاه پمپ­های فردی با دبی 4 لیتر بر دقیقه استفاده شد و در مدت 8 تا 12 ساعت در طی روز، نمونه­ها بر روی فیلترهای غشایی با قطر 25 میلی‎متر جمع­آوری گردید. نمونه­ها پس از آماده‎سازی در آزمایشگاه معتمد آ‌زبست با استفاده از ميكروسكوپ فازكنتراست و پولاريزان تعیین مقدار شدند. نتایج حاصل از میانگین غلظت آزبست در نمونه­ها‎، با نتايج ارایه شده از سوی سازمان جهانی بهداشت در آمريکا در سال 1998( 5-10 × 5 فیبر برمیلی‎لیتر به عنوان استاندارد) مقایسه شد و در نهایت نتایج طبق مقایسه‌های آماری و با استفاده از نرم افزارسرفر تحلیل گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که بیشترین میزان غلظت آزبست (009/0 فيبر در ميلي‎ليتر) در فصل زمستان مشاهده شد. میانگین غلظت این الیاف (0045/0 فيبر در ميلي ليتر )در ماه اسفند از ساير ماه‌هاي اندازه‌گيري شده بیشتر بود. این در حالی است که غلظت این آلاینده در شهرهای نسبتا پاک 00005/0 فيبر در ميلي‎ليتر می‎باشد. بررسی نتایج حاصله بیانگر بیشترین غلظت الیاف آزبست در ماه‎های پایانی سال و درمعابر ترافیکی می‎باشد.

 

فریده عتابی, یوسف رشیدی, حسین حسنخانی
PDF
43-52

چكيده

بهينه‌سازي مصرف انرژي در بوم‌نظام‌هاي زراعي مي‌تواند به كاهش هزينه عمليات زراعي، بهبود كيفيت هوا، كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي و توسعه پايدار كمك نمايد. بنابراين، مطالعه مديريت نظام‌هاي مختلف كاشت، نشان‌دهنده يك روش مطلوب براي بهينه‌سازي ورودي‌هاي مورد نياز، عملكرد و تأمين انرژي خالص مي‌باشد. هدف از اجراي اين آزمايش، مستندسازي فرآيند توليد و تجزيه و تحليل شاخص‌هاي انرژي در نظام‌هاي توليد برنج بود. در اين آزمايش نظام‌هاي كاشت فشرده (SRI)، بهبوديافته و رايج منطقه (سنتی) در مزرعه برنج واقع در شهرستان نكا طي سال‌هاي 1391 و 1392 مورد ارزيابي قرار گرفتند. تمامي انرژي مصرفي برای كودها، بذر، حفاظت گياه، ادوات و ماشين‌آلات، حمل و نقل و كليه عمليات زراعي در نظام‌هاي كاشت محاسبه شدند. نتايج نشان داد که ميانگين انرژي ورودي در نظام‌هاي مورد مطالعه شامل انرژي‌هاي مستقيم، غيرمستقيم، تجديدپذير و تجديدناپذير برابر 29/24262 مگاژول در هكتار بود. كل انرژي خروجي در نظام‌هاي توليد نيز برابر 191340 مگاژول در هكتار برآورد شد. درصد انرژي مستقيم و تجديدپذير مصرفي در SRI بيش‌تر از نظام‌هاي بهبوديافته و رایج منطقه بود، اما درصد انرژي غيرمستقيم و تجديدناپذير مصرفي در SRI كم‌تر از نظام‌هاي بهبوديافته و رایج منطقه محاسبه شد. بالاترين ميزان كارايي و بهره‌وري انرژي و انرژي خالص در SRI مشاهده شد. اما انرژي ويژه براي SRI كم‌تر از دو نظام ديگر بود. اين تغييرات به ميزان ورودي‌ها و شرايط رشد بستگي دارد. نتایج نشان داد كه مديريت انرژي در سطح مزرعه مي‌تواند بهره‌وري انرژي و كارايي اقتصادي را بهبود بخشد. بنابراين، SRI بيش‌ترين بهره‌وري را از نظر انرژي دارا بود. به‌نظر مي‌رسد منابع انرژي تجديدپذير يكي از راه‌حل‌هاي كارامد و مؤثر براي توسعه پايدار انرژي و پيشگيري از آلودگي‌هاي زيست‌محيطي در ايران مي‌باشد. 

سلمان دستان, قربان نورمحمدی, حمید مدنی, افشین سلطانی
PDF
53-66

چکيده

صنعت كاغذسازي يك واحد عملياتي پيچيده و با تاثيرات متقابل فراوان مي‎باشد. پساب‎هاي این صنعت با داشتن آلاينده­ها و تركيبات رنگ‎زاي مختلف، يكي از آلوده‎ترين پساب‎ها مي‎باشند. واحدهاي زيادي از چوب و كاغذ در سراسر جهان، براي تامين نيازهاي روز افزون به محصولات متنوع كاغذ وجود دارند و تخمين‎ها نشان داده است كه مصرف كاغذ به شدت در حال افزايش است. در اين تحقيق، اثر مواد منعقدکننده آلوم و پلي آلومينيوم کلرايد (PACl) براي تصفيه پساب‌ کاغذ‌سازي جهت کاهش پارامترهاي اکسيژن‎خواهي شيميايي (COD)، کدورت و شاخص حجم لجن (SVI) مورد آزمايش و بررسي قرار گرفته است. مقادير بهينه مواد منعقدكننده و pH با استفاده از آزمايش‎هاي جار به دست آمده است. تحت اين شرايط بهينه، mg/l 1000 آلوم، مقدارmg/l 500 PACl و pH اوليه 6 به دست آمد. نتايج اين تحقيق نشان داد که در بين دو منعقدکننده بررسي شده، PACl با ميزان حذف 96 درصد کدورت و 99 درصد COD بهترين نتيجه را داشته است. هم‌چنين حجم لجن توليدي (ml/g 250) به كمك پلي آلومينيوم كلرايد كم‌تر از لجن حاصل به وسيله آلوم بوده است. يافته‎هاي حاصل از اين مطالعه نشان داد که فرآيند انعقاد شيميايي مي‎تواند به عنوان يک تکنولوژي جديد براي تصفيه انواع مختلفي از پساب‎هاي صنعتي هم چون صنايع کاغذسازي مورد استفاده قرار گيرد.

نوشین بیرجندی, حبیب اله یونسی, نادر بهرامی فر
PDF
67-74
در این پژوهش 18 نمونه گرد‎ و ‎غبار خیابانی در اطراف 9 میدان اصلی شهر تهران، در ساعات پر ترافیک فصل تابستان 91 و در شرايط آب و هوايي خشك جمع‎آوري و جهت شناسایی عناصر سرب (Pb)، روی (Zn)، مس (Cu)، ارسنیک (As)، آهن (Fe)، نیکل (Ni) ،کروم (Cr)، کادمیوم (Cd)، منگنز (Mn) و بیسموت (Bi) با دستگاه پلاسمای جفت القایی (ICP-OES) تجزیه شدند. سپس عامل تجمع و شاخص ژئوشیمیایی مولر (شاخص زمین انباشت) برای آن‎ها محاسبه گردید. نتایج نشان داد که عناصر سرب (Pb)، روی (Zn)، مس(Cu)، ارسنیک (As) و بیسموت (Bi) نسبت به پوسته زمین افزایش غلظت یافته‎اند. نتایج حاصل از عامل تجمع نشان می‎دهد که عنصر بیسموت در تمامی میدان‎ها در محدوده‎ تجمع به شدت بالا، روی در میدان راه آهن با تجمع بسیار شدید و در مابقی میادین تقریباٌ در محدوده نسبتا شدید قرار دارد. مس در میدان‎های صادقیه و پونک در محدوده تجمع شدید و سرب در میدان پونک باتجمع به شدت بالا و در مابقی میدان‎ها در محدوده تجمع شدید قرار دارد و نهایتا آرسنیک در  میدان‎های ولیعصر، آذری و راه آهن تجمع شدید دارد. شاخص ژئوشیمیایی مولر بیان‎گر افزایش غلظت سرب، روی و مس در تمامی میادین می‎باشد. نتایج نشان می‎دهد که آلودگی گرد ‎و ‎غبار خیابانی به فلزات سنگین وضعیت زیست‎محیطی شهر تهران را به طور قابل ملاحظه‎ای مورد تهدید قرار می‎دهد و منابع اصلی انتشار آن‎ها ترافیک وسایل نقلیه (احتراق سوخت های فسیلی و خوردگی قطعات مورد استفاده در خودروها)، آسفالت کف خیابان­ها و پروژه های عمرانی در سطح شهر تهران می‎باشد.
پریا مقدسی, محمد یزدی, آیدا بیاتی
PDF
75-84

زباله شامل مقادیر زیادی مواد لازم است که می‎تواند برای تغذیه گیاهان مورد استفاده قرار گیرد. عدم توجه به این موضوع و امحاء زباله‎های آلی علاوه بر اتلاف انرژی و ایجاد آلودگی‎های شیرابه این مواد ، باعث صرف هزینه در تولید کودهای شیمیایی و آلودگی‎های حاصل می‎شود. لذا لازم است رویکرد تولید کودهای ارگانیک با توجه به پتانسیل‎های موجود مورد توجه قرار گیرد. در این تحقیق قصد دارد سیستم‎های مختلف بازیافت زباله‎های شهری شهرداری منطقه 22 را مورد بررسی کیفی و کمی قرار داده و جنبه‎های مختلف بهره‎وری با عنایت به تولید بیو‎کمپوست تجزیه و تحلیل گردد. لذا با روش نمونه‎برداری تصادفی در پاییز 1391 ،30 منزل مسکونی در شهرک صنعتی شریف طی سه مرحله انتخاب شدند. از شهروندان خواسته شد در کیسه‎های آبی، سبز و مشکی به ترتیب  مواد زاید بازیافتی، ارگانیک و دفنی بریزند. میانگین مواد زاید ارگانیک، بازیافتی و دفنی به ترتیب برابر51/656، 92/136 و 76/288 گرم بود. هم‎چنین با استفاده از آزمون آماری T  در SPSS نسخه 18 نشان داده شد که با افزایش تعداد هر خانوار حجم مواد زاید تولیدی افزایش معنی‎داری نشان می‎دهد. هزینه‎های جمع‎آوری، حمل و نقل و دفن مواد زاید 1048میلیون ریال در ماه محاسبه گردید. با تفکیک مواد زاید ارگانیک از مبدا، بالغ بر592 میلیون ریال به ازای هر کیلوگرم زباله در ماه صرفه‎جویی می‎شود. سه سناریو جهت بررسی بهترین روش تولید بیو‎کمپوست تعریف گردید. تحلیل هزینه منفعت سناریوی اول یعنی احداث کارخانه تولید بیوکمپوست با ظرفیت 250 تن‎، نشان داد که سالیانه 10میلیارد ریال سود عاید شهرداری خواهد شد. سناریوی دوم یعنی خرید ماشین آلات ساخت کمپوست 6698 میلیون ریال در سال سود در پی خواهد داشت. سناریوی سوم ایجاد توده‎های ویندرو و نتایج حاصل از تحلیل هزینه منفعت نشان می‎دهد مقدار سود سالیانه برابر2806- میلیون ریال خواهد بود. بنابراین نمی‎توان این سناریو را پذیرفت.

قاسم علی عمرانی, زهرا عابدی, محبوبه امامی
PDF
85-94
این تحقیق با هدف ارزیابی خطر محیط‎زیستی واحد الفین در مرحله بهره‎برداری ، با استفاده از روش تطبیقی HAZAN و Frank&Morgan به انجام رسیده است. به این منظور پس از تعیین محدوده‎ مطالعه و شناسایی ویژگی‎های محیط‎زیستی و اقتصادی - اجتماعی منطقه، به شناسایی خطرهای محیط‎زیستی‎، ایمنی و بهداشتی واحد مورد نظر پرداخته شد. شناسایی و غربال گری اولیه خطرهای محیط‎زیستی و ایمنی به طور مجزا و با کمک روش PHA به انجام رسید، سپس این خطرها با استفاده از روشHAZAN   مورد ارزیابی قرار گرفتندکه در نهایت 19 خطر محیط‎زیستی و 5 خطر ایمنی دارای ارزش تفسیر بودند. در مرحله‎ بعد این خطر‎ها با روش Frank&Morgan  مورد ارزیابی قرار گرفتند که از میان 19 خطر محیط‎زیستی، تنها عملیات احتراق در کوره‎ها در رده‎بندی نهایی رده 4 را به خود اختصاص داد که بیان‎گر خطر بسیار بالا می‎باشد. اما سایر فعالیت‎ها رده‎ای بالاتر از 1 را به خود اختصاص ندادند که این به‎معنی ‎خطر پایین است. هم‎چنین از میان5 فعالیت دارای خطر ایمنی، تنها عملیات بهره‎برداری بر روی مخزن کاستیک و کار در حوضچه‎های پساب روغنی و شیمیایی رده 2 را به خود اختصاص دادند که حاکی از خطر متوسط آن‎ها می‎باشد. سایر فعالیت‎ها در رده‎بندی نهایی رده 1 داشتند که نشان‎دهنده‎ خطر پایین است. در پایان هم اقدامات کنترلی و پیشنهادهای لازم  از جمله ایجاد الزام قانونی برای چک کردن منظم لوله‎های خوراک داخل کوره ها و هم چنین کک‎زدایی طبق برنامه زمان‎بندی دقیق و هر 45 روز یک بار به منظور کاهش خطر عملیات احتراق در کوره‎ها  ارایه شد.
سید علی جوزی, سحر رضائیان, سیده نجمه حیدری پیربلوط
PDF
95-104

مقاومت و جذب آلاينده‌ها به‎ویژه فلزات سنگين به‌ وسيله گياهان مختلف متفاوت است. چنان‎چه بتوان گياهان مقاومي يافت كه قادر باشند مقداري از آلودگي‌هاي موجود در آب و يا خاك را كاهش دهند مي‌توان از آن‌ها براي آلودگي‌زدايي منابع آلوده استفاده كرد. هدف از اين پژوهش بررسي توا‎نايي گياه شورپسند سلمه‎تره در استخراج گياهي سرب و تعيين زمان پالايش سرب از خاک‎هاي سطحي آلوده به وسيله اين گياه بود. بدين منظور آزمايشي در قالب طرح کاملاً تصادفي با شش تيمار شاهد، 150، 300، 600، 900 و 1200 ميلي‎گرم سرب در هر کيلوگرم خاک و چهار تکرار اجرا گرديد. پس از طي دوره رشد، گياهان برداشت و ميزان سرب در ريشه و اندام هوايي گياه اندازه‎گيري شد. نتايج نشان داد‎ که رابطه‌اي مثبت و غير خطي بين مقدار سرب تجمع يافته در ريشه و اندام هوايي با غلظت سرب خاک وجود دارد. بيشترين مقدار سرب تجمع يافته در ريشه و اندام هوايي به ترتيب 75/64 و 125/4 ميلي‎گرم بر کيلوگرم بود. بيشترين مقدار ماده خشک در يک سال در تيمار 600 ميلي‎گرم برکيلوگرم نزديک به 35 تن در هکتار به‌دست آمد و کمترين زمان پالايش هم در تيمار 600 ميلي‎گرم بر کيلوگرم و برابر با 9 سال بود که در سطح 5% از آلودگي سربي به‌دست آمد. بنابراين با توجه به امکان برداشت سلمه‎تره تا سه بار در سال، توان بالاي بيش‎اندوزي و توليد زيست توده فراوان، مي‌توان از این گیاه برای پالايش خاک‎هاي آلوده به سرب استفاده کرد.

نازلی علیپور, مهدی همایی, صفورا اسدی کپورچال, محبوبه مظهری
PDF
105-112

نگرانی‌های ناشی از باقیمانده سموم در محصولات کشاورزی، سبب توجه به کشاورزی ارگانیک در بسیاری از کشورهای دنیا شده است. در کشاورزی ارگانیک استفاده از نهاده‌های شیمیايی، مانند کودها و سموم شیمیایی، آفت‌کش‌ها و گیاهان اصلاح شده ژنتیکی جایگاهی ندارد و موجب تقویت و توسعه سلامت اكوسیستم‌های زیستی و فعالیت بیولوژیکی خاک می‌شود. هدف پژوهش حاضر بررسي تمايل به پرداخت خانوارهاي شهري براي برنج ارگانيك با به کارگیری رهیافت ارزش‎گذاری می‎باشد. برای اندازه‌گیری میزان تمایل به پرداخت افراد برای خريد اين محصول در شهرستان رشت، از 294 پرسش‎نامه به روش انتخاب دوتایی دوگانه و مدل لاجیت استفاده شد و بر اساس روش حداکثر درست نمایی، پارامترهای الگو برآورد شدند. از میان متغیرهای مورد مطالعه، متغیر درآمد و سطح تحصيلات، اثر مثبت و معنی‎داری بر میزان تمایل به پرداخت برای خريد برنج ارگانيك داشتند. متوسط تمایل به پرداخت افراد برای خرید هر کیلوگرم برنج ارگانيك معادل 75800 ریال می‎باشد که این رقم 24/8 درصد بيشتر از برنج هاشمي معمولي است. به عبارت دیگر، قیمت ضمنی ویژگی ارگانیک بودن برنج هاشمی از دیدگاه مصرف کننده به ازای هر کیلوگرم حدود 5800 ریال می‎باشد.  

محمد کاوسی کلاشمی, مرتضی حیدری شلمانی, محمدرضا نظری
PDF
113-124

با گسترش شهرها و نیاز به وسایل حمل و نقل عمومی، تجمع و تردد تعداد زیادی از وسایل نقلیه در پایانه‌های مسافری، این مکان به یکی از منابع آلودگی هوا در سطح شهر تبدیل شده است. در این مقاله تخمین غلظت و نحوه پراکنش آلاینده‎های هوا در پایانه مسافری بیهقی در شهر تهران با روش مدل‌سازی ارایه شده است. ابتدا با جمع‏آوری آمار و اطلاعات پایه مربوط به خودروها، تردد و زمان حضور در پایانه‌ها، میزان انتشار آلاینده‏های CO، NOx ، SOx و PM10  توسط مدل IVE استخراج گردید. میزان انتشار آلاینده‌های هوای به دست آمده از مدل IVE، به عنوان داده‌های ورودی مدل BREEZE AERMOD جهت تخمین غلظت آلاینده‌های هوای محیطی مورد استفاده قرار گرفت. در نهایت غلظت آلاینده‏های هوای محیطی و نحوه پراکنش آن‏ها در محدوده پایانه با استفاده از داده‏های انتشار، پارامترهای هواشناسی و سایر اطلاعات مورد نیاز تخمین زده شد. از نتایج خروجی مدل  AERMODدر این پایانه، غلظت متوسط آلاینده‎های‌ اکسیدهای نیتروژن برابر ppb 62/176، ذرات معلق کوچکتر از 10 میکرون برابر µg/m3 95/75 ، منواکسید کربن ppm 03/2  و اکسیدهای گوگرد برابر ppb  51/29 حاصل گردید.

 

مریم معجری, مجید شفیع پور مطلق, علیرضا پرداختی
PDF
125-130