دوره 2, شماره 3

پاییز 1383

فهرست مطالب

علوم پایه

مگس های گل يکی از مهمترين دشمنان طبیعی شته ها می باشند لارو اغلب آنها شکارگر شته ها بودهو نقش مهمی در تعادل بیولوژيکی و کنترل طبیعی آنها ايفا می کنند. در بررسی های به عمل آمده طی سالهای 80/80 روی فون مگس های گل اين منطقه 13 گونه متعلق به 8 جنس از دو زیر خانواده با استفاده از تله ماليز و تور حشره گيری جمع آوری و شناسایی گرديدند. تنوع زيستی گونه های اين خانواده طی 17 هفته به کمک نمونه های حاصل از تله ماليز و بر اساس شاخص های مارگالف و شاتون- ويتر مورد مطالعه قرار گرفت. حداکثر تنوع و فراوانی مگس های گل در منطقه برداسکن در هفته چهارم مشاهده گرديد.اکثر گونه های مورد مطالعه شکارگر شته ها بودند از ميان گونه های شناسایی شده 2 گونه برای فون استان خراسان جدید می باشند.
شاهرخ پاشایی راد, فرهاد امیری مقدم, حسین صادقی, مسعود شيدایی
PDF
در این پژوهش به منظور تدوین سطوح مجاز صدای عبوری، صدای اگزوز و بوق خودروها طی فرایندی چند مرحله ای، در ابتدا وضعیت موجود واقعی خودروها با انجام آزمون هایی بر روی 100 خودرو از انواع متفاوت به دست آمده که نتایج آن نیز از نظر آماری با استفاده از نرم افزارSTATGRAPHICS PLUS Version 2.1 مورد تحلیل قرار گرفته است . در مرحله بعد استانداردها و ضوابط سایر کشورها در این زمینه از جمله استاندارد اتحادیه اروپا70/157/EEC, 70/388/EEC مورد برسی قرارگرفته که این استاندارد مبنای این پژوهش بوده است. بر اساس نتایج تحلیل شده آزمون ها و نیز استانداردی که مورد اشاره قرار گرفته که این استاندارد مبنای این پژوهش بوده است . بر اساس نتایج تحلیل شده آزمون ها و نیز استانداردی که مورد اشاره قرا رگرفت، استاندارد پیشنهادی به شرح زیر تدوین شد : 77dB(A) برای صدای عبوری خودروهای کلاس 80dB(A),M1 برای خودروهای کلاس 86dB (A),N1 برای صدای اگزوز و حداقل 87dB (A) و حداکثر 112dB (A) برای بوق خودرو که طبیعتا دستیابی به آن نیازمند برنامه ریزی های زمان بندی شده و دقیق است
سعید سعید متصدی, حامد حداد خداپرست, مهدیه بوبه دژ
PDF
فلور قارچهای راسته های زنگ ها (Uredinales) ، سیاهک ها (Ustilaginales) و سفیدک های پودری(Erysiphales) درمنطقه حفاظت شده جاجرود در شرق استان تهران که در بردارنده دو پارک ملی سرخه حصار و خجیر می باشد بررسی گردید . بر این اساس 26 گونه از راسته زنگ ها متعلق به جنس های Melampsora, Uromyces, Puccinia, Phragmidium ، 14 گونه از رسته سفیدک های پودری متعلق به جنس Blumeria, Podosphaera, Leveillula, Erysiphe, Golovinomyces و 3 گونه از راسته سیاهک ها متعلق به جنس های Anthracoidaea و Ustilago شناسایی گردیدند. در بین نمونه های بررسی شده گونه Golovinomyces riedlianus به عنوان گونه جدید برای فلور قارچ های ایران معرفی می شوند. مشخصات اوردینیو سپورها درگونه Puccinia melanographa و مراحل اسپرموگونیوم و اسیوم گونه Phragmidium iranicum برای اولین بار تشریح می شوند. میزبان های جدید متعددی برای زنگ ها، سیاهک ها و سفیدک های گزارش شده معرفی می گردند.
سمیه کچوئیان جوادی, مهرداد عباسی, حسین ریاحی, سید محمود موسوی
PDF
در جنوب ایران نفت خام یکی از آلوده کننده های مهم خاک به شمار می آید. آلوده شدن خاک به نفت خام به هنگام استخراج، انتقال و پالایش آن رخ می دهد. آلودگی می تواند سبب آسیب به محیط و جمعیت گیاهی و جانوری خاک شود. استفاده از گیاهان وریز موجودات (میکروارگانیزم ها) می تواند به عنوان روش های مناسبی جهت کاهش آلودگی نفتی باشد. در این مطالعه تاثیر مخلوط گیاه یونجه که جزو بقولات (لگوم ها) می باشد و فسکیو که از علف های جمنی (گراس ها) است بر خاک آلوده به غلظت های مختلف نفت خام (1، 3، 5، 7 و 10 درصد) برای مدت 120 روز مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، در غلظت بالای نفت تا 5 درصد، تعداد کل باکتری ها نسبت به شاهد و غلظت های پایین نفت افزایش یافت ولی بین غلظت های 5، 7 و 10 درصد از این نظر اختلاف معنی داری دیده نشد. شمارش تعداد باکتری های نفت خوار خاک نیز نشان داد که بیشترین تعداد باکتری های نفت خوار درخاک با آلودگی 10 درصد دیده شد. مقایسه کاهش نفت خام در نمونه های خاک دارای گیاه و غلظت متناظر آنها در نمونه های فاقد گیاه نشان داد که در نمونه های دارای گیاه، کاهش نفت خام بیشتر بود. بررسی مقدار کاهش نفت خام در خاک دارای گیاه نشان داد که بیشترین مقدارکاهش درنمونه 1 درصد نفت خام بود که کاهش در حدود 7/36 درصد بود، در حالی که کمترین مقدار کاهش نفت ، در نمونه 10 درصد به میزان 6/5 درصد بود. مقدار زیست توده (بیوماس) خشک در نمونه شاهد در حدود 6/9 گرم محاسبه شد که بیش از نمونه های دیگر بود. کمترین زیست توده در غلظت 10 درصد به مقدار 24/0 گرم دیده شد. با وجودی که گیاه پالایی یک روش مناسب برای کاهش نفت خام خاک است ولی بررسی های انجام شده نشان داد که در غلظت های بالاتر از 5 درصد در خاک ، عملا روش گیاه پالایی فاقد بازدهی مناسب است
ملک حسین شهریاری, غلامرضا ثواقبی فیروز آبادی, داریوش مینایی تهرانی, مونا پدیداران
PDF
در یک آزمایش یک ساله، میزان علمکرد غده سیر و تراکم علف های هرز در سیستم های کوددهی ارگانیک و شیمیایی با هم مقایسه شد. آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. تیمارهای کودی شامل کود سبز ناشی از شبدر برسیم(Trifolium alexanderinum ، ماشک گل خوشه ای (Vicia sativa) و لوبیا (Phaseolus vulgaris) و سه تیمار کود شیمیایی 0 ، 80 و 120 کیلو گرم نیتروژن خالص بر هکتار از منبع اوره بود. بیشترین عملکرد غده در تیمار 120 کیلوگرم نیتروژن بر هکتار به دست آمد. با وجود کمتر بودن جذب نیتروژن در تیمار شبدر نسبت به تیمار کود شیمیایی 80kg N ha -1 ،ولی عملکرد اقتصادی سیر در هر دو تیمار اختلاف معنی داری با هم نداشت . علت این پدیده را می توان ناشی از افزایش تعداد ریشه سیر به علت بهبود تعداد منافذ بیولوژیک و همچنین ناشی از کاهش بیوماس علف های هرز دانست. در تیمار شبدر برسیم، ماشک و لوبیا عملکرد غده سیر به ترتیب 8660، 7500 و 6870 کیلوگرم بر هکتار بود. مقدار کل نیتروژن تجمع یافته در بیوماس سه گیاه پوششی شبدر برسیم ، ماشک و لوبیا به ترتیب نسبت به تیمارهای 120، 80 و صفر کیلوگرم نیتروژن برهکتار شد. ماشک و لوبیا به علت تولید بقایای کمتر، تاثیر کمتری نسبت به شبدر بر روی رشد علف های هرز داشتند.
حسین صباحی, سعید مینویی, هومان لیاقتی
PDF
هدف از اجرای تحقیق حاضر تدوین استراتژی های مناسب برای مدیریت مشارکتی منابع طبیعی در زیر حوزه آبخیز رازور به عنوان بخشی از حوزه آبخیز کرخه بود. دراین رابطه از تحلیل میدان نیرو به عنوان چارچوب نظری استفاده شد و برای جمع آوری اطلاعات در چارچوب روش شناسی مسئله یابی مشارکتی منابع طبیعی از تکنیک های پیمایش ، نقشه کشی ، حل مشکل و رتبه بندی ، طوفان اندیشه و بحث گروهی استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که از نظر مردم محلی مهم ترین مشکلات سیل، قطع درختان، چرای بی رویه، خشکسالی ، و تبدیل مراتع به زمین های کشاورزی می باشند که برای مقابله با آنها تقویت تعاونی آبخیزداری، ایجاد شوراهای حل اختلاف برای مقابله با تخریب کنندگان منابع طبیعی در جامعه محلی اثر بخش ترین اقدامات در چارچوب رهیافت مدیریت تلفیقی منابع طبیعی هستند.
هادی ویس, احمد رضوانفر
PDF
در این مطالعه تاثیرات آلودگی خاک در غلظت 45 g.kg-1 گازوئیل بر میزان جوانه زنی ، وزن تر ، خشک و رشد طولی اندام های هوایی و ریشه گونه های شبدر(Trifolium repens L.) ، ذرت (Zea mays L.) ، جو(Hordeum vulgaris L.) ، گندم (Triticum lontherium L.) ، یونجه(Medicago sativa L.) ، گلرنگ (Carthamus tintorius L.)مورد بررسی قرار گرفت . جوانه زنی در بین تمام گونه های مورد بررسی قرار گرفت. جوانه زنی در بین تمام گونه های مورد بررسی دارای یک فاز تاخیر بود، باوجود این میزان جوانه زنی پس از 4 هفته فقط در گونه های T. lontherium , M. sativa کاهش معنی داری را نشان داد. در وزن تر و رشد طولی ، اندام های هوایی و ریشه تمام گیاهان کاهش مشاهده شد. ولی افزایش وزن خشک در سه گیاه ذرت، گلرنگ و یونجه بر خلاف سایر گیاهان مشاهده شد. همچنین دو گونه ذرت و گلرنگ در غلظت های 9، 5/13 و 5/22 درصد ( 135, 90g .kg-1 soil و 225 ) مورد بررسی قرار گرفتند که در هر دو گونه با وجود جوانه زنی به میزان نسبتا زیاد در غلظت 5/13 درصد درغلظت 5/22 درصد جوانه زنی مشاهده نشد. کاهش رشد طولی ساقه و ریشه و نیز وزن تر ساقه و ریشه در هر دو گونه در غلظت های 9 و 5/13 درصد مشاهده شد. در این غلظت ها افزایش وزن خشک در ریشه گلرنگ و هر دو بخش ساقه و ریشه ذرت مشاهده شد.
زاهده چاقری , فاطمه آقایاری , غلامحسین ابراهیمی پور, حسین شاکر بازار نو, فرانسواز برنارد
PDF