دوره 3, شماره 1

بهار 1384

فهرست مطالب

علوم پایه

اين کوتاه سخن،تلاشی است، البته به قدر بضاعت ، در جهت شناختی عميق تر از هستی و کشف رموز نهفته در پشت اين ظاهر. طبیعت، پديده و خداوند پديد آورند. اين عظيم ترين اثر هنری است باشد که آدمی با درک اينچنين هماهنگی و عظمتی، خويشتن خويش را که جزئی از اين طبیعت بیکران است، دریافته و با بیدار شدن ندای درون، در اتحاد با هستی، گام بردارد که نتيجه اين اتحاد همانا نيکی و کمال انسانی است و غايت و هدف خلقت نيز چيزی جز اين نخواهد بود
نازگل همايونی
PDF
پارک های شهری از ارزش های تفرجگاهی مهمی برای گذران اوقات فراغت مردم برخوردار هستند. پارک پرديسان در غرب شهر تهران و پارک لويزان در شرق اين شهر ارائه کننده سطحی از خدمات کيفی برای مردم محسوب می گردند.اما ارزيابی اقتصادی اين خدمات با معيارهای عادی بسیار اقتصادی آن ها انجام می شود. در اين مقاله، برای ارزيابی اجتماعی شده است. اين روش بر مبنای استفاده از نقشه، ديدگاه و خصوصيات اقتصادی-اجتماعی بازديدگان از پارک ها و نيز افزايش هزينه مسافت و دسترسی می باشد. لذا در اين تحقيق، برحسی تعداد بازديدکنندگان هر يک از پارک ها و هزينه دسترسی آنان منحنی تقاضا با توجه به در نظر گرفتن ورودی های فرضی بر مبنای یافته های پرسشنامه ها ترسيم گرديد. محاسبات انجام شده نشان می دهد که برآورد ارزش اقتصادی تفرجی برای پارک پرديسان 6/77 ميليون ريال و پارک لويزان 83 ميليون ريال در روز بوده است. نتايج به دست آمده با در نظر داشتن خصوصيات فردی و اجتماعی بازديدکنندگان نظير سطح سواد، سن و درآمد آشکار می سازد که دارندگان با حداقل مدرک تحصيلی ديپلم در پارک های پرديسان و لويزان به ترتيب 4/91 و 3/66 درصد و درآمد ماهانه آنان در سطح کمتر از يک ميليون ريال در هر يک از پارک های مذکور 8/39 و 8/49 درصد بازديدکنندگان را تشکيل می دهد
سیدمحمد مجابی, مسعود منوری
PDF
رژيم غذایی سياه ماهيان رودخانه های تالار و یاسالق(يکی از انشعابات رودخانه گرگانرود) در پاييز سال 1377 مورد مطالعه قرار گرفت. پس از تعيين ايستگاه ها در دو رودخانه مذکور، نمونه برداری ها توسط دستگاه الکترو شوکر و تورهای ساليک انجام شد، سپس 3/1 ابتدایی روده ماهی ها در سنين مختلف با ميکروسکوپ اينورت و فرمول های لازم بررسی شدند. غذای اصلی اين ماهی ها را پريفتون ها تشکيل می دهند،4شاخه و 27 جنس از پريفتون ها شناسایی شده که بیشترين تغذیه ماهی ها در سنين مختلف در فصل فوق از شاخه کريزوفيت ها بوده است. غذای اصلی ماهی های هر دو رودخانه در سنين زيريکسال ولی در سنين بالاتر نوع رژيم غذایی با سنين پايينتر و در ماهی های دو رودخانه متفاوت بوده است
حسین مصطفوی, اصغر عبدلی
PDF
روش های مديريتی در سواحل استان بوشهر به دليل شتاب فزاينده ای که اين استان در بخش توسعه اقتصادی به ويژه نفت و گاز داشته است باید در جهتی باشد که علاوه بر حفاظت و جلوگيری از تخريب و آلودگی دريایی، اين ساحل را برای پژوهش پيوسته نگهداری نمايد. اين هدفی است که در اين تحقيق دنبال شده است. به همين منظور با استفاده از تصاوير و ماهواره ای ، محدوده مطالعاتی با توجه به خط ساحل و بيشترين ميزان پيشروی آب ، مدل های ارائه شده توسط NOAA و بازديد های ميدانی، تقسيم بندی با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيایی انجام شد. نتايج به دست آمده نشان داد، ازمجموع 73406 هکتار مساحت ناحیه ساحلی در استان،25/76 درصد را زمين های هموار تحت تاثیر جزر و مد با جنس گلی ماسه ای،8/21 درصد را سواحل شنی دانه ریز تا متوسط،02/1 درصد سواحل گراول دار،7/0 درصد سواحل صخره ای در معرض، 06/0 درصد را سواحل صخره ای در پناه و 05/0درصد را سواحل دارای پوشش مانگرو و تشکيل می دهد. نتايج اين بررسی همچنین نشان داد حدود 3/99 درصد از مساحت سواحل استان در صورت بروز آلودگی نفتی، مواد آلاينده را در خود نگه می دارند و به راحتی پاک نمی شوند که اين خود دليلی بر توجه بيشتر به مديريت سواحل در اين استان است
رزيتا شريفی پور, افشين دانه کار, جعفر نوری دانه کار
PDF
شهرک صنعتی (2) اردبیل به مساحت تقریبی 600 هکتار در مختصات جغرافیایی9/16.20.38-3/12.18.38 عرض شمالی و 8/12.27.48-0/17.26.48 طول شرقی و با گنجایش حدود 678 واحد در 9 گروه صنعتی در 13 کیلومتری غرب اردبیل قرار گرفته است. در این مطالعه وضع موجود محيط زيست در محدوده طرح از طریق جمع آوری اطلاعات و آزمايش های آب، هوا ، صدا و خاک به دست آمد. پيش بینی اثرات زيست محيطی بر اساس مستندات علمی و فنی و از طريق دانش، تجربیات و محاسبات عددی انجام گرديد. اثرات مستقيم و غير مستقيم، کوتاه مدت و دراز مدت بررسی و معرفی گرديدند و در ارزيابی، دو گزينه "نه" و " اجرایی" مورد بررسی قرار گرفت. گزينه نه به اين معنی که آثار زيست محيطی مترقب بر عدم اجرای پروژه چيست؟ در گزينه اجرائی آثار تمام فعاليت های پروژه بر محيط زيست مورد بررسی قرار گرفته و شدت و اهميت اثرات بر عامل های زيست محيطی در ماتريس لئوپولد وارد و تجزیه و تحليل گرديدند. در چک ليست سنجشی نتايج حاصل از ماتريس اثرات مثبت و منفی در فازهای ساختمانی و بهره برداری مورد سنجش کامل قرار گرفته و گزينه بهينه انتخاب گرديد . معدل نهایی دو گينه "نه" و " اجرایی" به نفع گزينه اجرایی مثبت و نتيجه آنکه ايجاد شهرک صنعتی (2) اردبیل تایید می گردد. از مهم ترین پيامدهای مثبت طرح می توان به ايجاد اشتغال و رفاه نسبی، کاهش مهاجرت ،کاهش مقاسد اجتماعی و سلامت روانی جامعه، اهميت منطقه ای و ملی و کمک به افزايش طرح های توسعه آتی در منطقه به ويژه در بخش صنعت و افزايش ارزش اافزوده ناشی از نيروی کار ، تبديل مواد اوليه به محصولات قابل مصرف در توليدات صنعتی اشاره کرد که موجب رونق اقتصادی در استان خواهد شد
ابراهيم فنایی, حسین شيخ جباری
PDF
ناحیه کوهستانی اوين-درکه در شمال غربی تهران . بین طول جغرافيایی 51 درجه و 26 دقيقه و عرض جغرافيایی 35 درجه و 48 دقيقه تا 35 درجه و 54 دقيقه واقع شده است. ناحیه مورد نظر به عنوان بخشی از ناحیه کوهستانی البرز مرکزی از شرق به تپه های علی آباد ولنجک، از غرب به ارتفاعات حصارک، از شمال به ارتفاعات توچال و شاه نشين و از جنوب به ناحيه اوين و سعادت آبادی محدود می گردد. ميزان متوسط بارندگی ساليانه 300-400 ميلی متر و ميزان متوسط دمای ساليانه 7/16 درجه سانتی گراد است پژوهش مورد نظر به منظور معرفی فلور شناسایی اشکال زيستی و توزيع جغرافيایی گونه های موجود در اين ناحيه صورت گرفته است. نتايج بررسی نشان می دهد که در اين ناحیه 296 گونه گياهی از 214 جنس متعلق به 56 خانواده وجود دارد. خانواده های Compositae با 47 گونه،lionaceaePapi با 32 گونه،Cruciferaeبا 30گونه،Graminae با 30گونه و Labiatae با 170 گونه بيشترین تعداد گونه های را به خود اختصاص داده اند. از نظر شکل زيستی همی کريپتوفيت ها 3/44 درصد تروفيت ها 38 درصد، کامفيت ها 5/10 درصد، کريپتوفيت ها 4/4 درصد و فانروفيت ها 8/2 درصد هستند. از نظر کورولوژی عناصر ایران- تورانی 4/53 درصد، ایران-تورانی- مديترانه ای 5/12 درصد، ایرانو- تورانی- اروپاسيبری 4/6 جهان وطنی 8/11 درصد و بقيه گونه ها به سایر نواحی رويشی تعلق دارند. از اين تعداد 21 گونه (1/7 درصد) انحصاری ایران هستند
احمدرضا محرابیان, مرتضی یوسف زادی, بهرام زهزاد, علی سنبلی, هدی پارسیان
PDF
فلزات سنگين در بیشتر نقاط دنیا ر فرم های فيزيکی و شيميایی گوناگون به عنوان آلوده کننده محيط زيست، وارد محيط می گردند. ارایه راه حلی جهت تصفيه زيست شناختی پساب آی صنعتی حاوی سرب از جمله اهداف اين پژوهش بوده است که غربال سازی باکتری های جاذب فلز سرب از ميان ديگر ميکروارگانيسم ها آغاز گرديد و از اين میان نهایتا يکی از سویه های باکتریایی که ما کزيمم توان جذب فلزی را از خود نشان می داد، انتخای شد. از ابتدا گزينش و جمع آوری اکثر نمونه ها تا حد امکان از مراکز و کارخانه هایی صورت گرفت که قسمت عمده پساب آن ها را فلز سرب تشکيل می داد. اين پژوهش در مجموع دارای دو مرحله مشخص غربال سازی بوده که به ترتيب عبارتند از : انتخاب سویه های مقاوم به تراکم های بالای سرب و جداسازی سويه های انتخابی بر حسب قابليت جذب فلز با اجرای مرحله اول غربال سازی، در حدود 35 سویه باکتريایی مقاوم به فلز سرب به دست آمد که شامل طيفی از باکتری های گرم منفی و گرم مثبت بودند. لازم به ذکر است که تمامی این سویه ها قادر به تحمل غلظت Mm5 از فلز سرب در محيط کشت اختصاصی حاوی اين فلز بودند جهت دستيابی به هدف مرحله دوم کشت اختصاصی حاوی اين فلز بودند. جهت دستيابی به هدف مرحله دوم غربال سازی از روش Pumpel و همکاران (1995) استفاده شدکه با فراهم آوردن امکان مجاور سازی کلنی های آغشته به سرب یا گاز سولفید هیدروژن به جهت عدم تشکيل رسوب سياه سولفيد سرب در اطراف آن دسته از کلنی هایی که قادر به جذب فلز بودند ، هاله هایی باريک و شفاف در اطراف اين دسته از کلنی ها ظاهر می گشت. بدين ترتيب از اين میان 8 سویه که دارای هاله های تيبیک جذب فلز بودند جداسازی شده و بیومس حاصل از آن ها با محلول فلزی مجاور سازی شد و نهايتا ميزان محتوای فلزی در فاز رویی حاصل از سانتريقوژ هر يک از اين نمونه ها به کمک دستگاه اسپکتروفتومتری جذب اتمی مورد سنجش قرار گرفت بدين ترتیب نمونه ای که ماکزيمم کاهش درصد فلزی را در فاز رویی نشان می داد، معرف ماکزيمم جذب فلز توسط سویه مربوطه بود. در آزمايش تعیین نوع فرايند جذب سرب، نتايج نشان داد که ميزان جذب در نمونه فعال از نظر متابوليسمی بیشتر از نمونه های غیرفعال است.
غلامحسین ابراهيمی پور, جمشید فولادی, سارا تلی دلیر, ویدا تفکری
PDF