دوره 6, شماره 2

تابستان 1387

فهرست مطالب

علوم پایه

به منظور بررسی فنولوژي علف هاي هرز مزارع گندم و تعیین یک شاخص مناسب براي پیش بینی این مراحل فنولوژیکی و در نهایت استفاده از آن در بهینه 86 در چهار منطقه زنجان، - سازي کنترل شیمیایی، آزمایشی در سال زراعی 85 کرج، ورامین و محمود آباد انجام شد. براي این منظور بذر 8 گونه ازعلف هاي هرز غالب مزارع گندم (پهن برگ و باریک برگ) در سال زراعی قبل جمع آوري شد. این بذور به همراه بذر گندم ( رقم مناسب هر منطقه ) در چهار منطقه آزمایش ه مزمان با هم کشت شدند. 24 ساعت قبل از کاشت، بر روي بذور علف هاي هرز مناس بترین تیمارهاي رفع خواب اعمال شد و از سبز شدن کامل آنها اطمینان حاصل شد. مراحل فنولوژیکی گندم و عل فهاي هرز طی بازدیدهاي متوالی ثبت شد و تجمع واحدهاي حرارتی بر حسب درجه روز رشد براي هر مرحله از رشد عل فهاي هرز و گندم محاسبه گردید. نتایج ب هدست آمده با زمان توصیه شده براي کاربرد علف کش هاي ثبت شده در ایران براي کنترل علف هاي هرز مزارع گندم مقایسه شدند و در نهایت مشخص شد که این شاخص ( درجه روز رشد) می تواند به عنوان مبناي مناسبی براي تعیین مراحل رشدي گندم و علف هاي هرز و همچنین زمان دقیق مناسب و کاربرد علف کش ها مورد استفاده قرار گیرد و می توان پیشنهاد کرد که 400 درجه روز رشد به عنوان نقطه شروع و 1200 درجه روز رشد به عنوان نقطه پایان کاربرد علف کش هاي پس رویشی در مزارع گندم در نظر گرفته شود. علف هاي هرزي که بذر آنها در زمان کاشت گندم خواب ذاتی ندارد می توان از طریق ماخارکردن زمین زراعی و انجام عملیات مکانیکی آنها را کنترل نمود.
مهدی مین باشی معینی, حمید رحیمیان , محمدعلی باغستانی, حسن محمد علیزاده , میر مسعود خیرخواه, سیدحسین ناظر کاخکی, احمد دیه جی
PDF
اجراي پروژه هاي بهره برداري از سرزمین، از جمله احداث کارخانه ها و توسعه صنایع، مستلزم بررسی استعداد طبیعی سرزمین براي توسعه مورد نظر می باشد. در همین راستا انجام مطالعات ارزیابی اثرات محیط زیستی، از جمله رو شهاي مطلوب جهت دستیابی به اهداف توسعه پایدار است. ارزیابی اثرات محیط زیستی می تواند به عنوان یک ابزار برنامه ریزي جهت سوق دادن اهداف اجراي یک پروژه در راستاي قوانین و مقررات محیط زیستی به کار گرفته شود. تحقیق انجام شده شامل ارزیابی اثرات محیط زیستی احداث و بهره برداري از کارخانه خودروسازي با تأکید بر کاربرد روش رویهم گذاري نقشه هاي موضوعی در تلفیق لایه هاي اطلاعاتی و مکاندار نمودن نتایج حاصل از ماتریس سریع می باشد. آثار محیط زیستی توسعه مزبور به دو روش رویهم گذاري و ماتریس سریع مورد ارزیابی قرار گرفته است. فرایند طی شده شامل: شناخت پروژه پیشنهادي، شناخت محی طزیست منطقه تحت اثر، شناسایی و پی شبینی اثرات ناشی از پروژه پیشنهادي بر محیط زیست، جم عبندي و تجزیه تحلیل اثرات و در پایان ارائه راهکارهاي تقلیل اثرات سوء م یباشد. در روش رویهم گذاري، توان سرزمین جهت استقرار کاربري صنعتی مورد ارزیابی قرار گرفت. لازم به ذکر است که پروسه ارزیابی توان اکولوژیکی نیز پیش از ارزیابی اثرات توسعه بر روي منطقه پیشنهاد شده از طرف کارفرما جهت احداث کارخانه خودروسازي صورت پذیرفت. به طوریکه طبق نتایج حاصل از رویهم گذاري لایه هاي اطلاعاتی و مقایسه با مدل اکولوژیکی توسعه صنعتی، 85 درصد از مکان انتخاب شده جهت استقرار کارخانه خودروسازي در مناطق با توان طبقه 1( مناسب) و 15 درصد از آن در مناطق با توان طبقه 2( نسبتاً مناسب) قرار دارد. بنا بر این، مکان پیشنهادي توان لازم جهت استقرار کاربري صنعتی را دارا می باشد. از آنجائی که تغییرات در فاکتورهاي محیط زیستی در اثر استقرار صنعت در یک منطقه یک امر کاملاً شناخته شده م یباشد، با علم به این موضوع، ارزیابی اثرات محیط زیستی احداث و بهره برداري از کارخانه خودروسازي جهت پیش بینی درجه تغییرات در فاکتورهاي محیطی انتخاب گردیده تا قبل از وقوع این تغییرات، بتوان آنها را کنترل و مدیریت نمود. آثار محیط زیستی ناشی از احداث و بهره برداري از کارخانه مزبور به روش ماتریس سریع مورد ارزیابی قرار گرفت . طبق نتایج حاصل از ماتری س، انجام پروژه مذکور به شرط اجراي طر حهاي بهسازي براي فاکتورهاي کیفیت هوا ، وضعیت صدا و الگوهاي رفتاري جانوران در فاز ساختمانی و فاکتورهاي وضعیت صدا، کیفیت هوا، کیفیت آب هاي سطحی و زیر زمینی و تخریب زیستگاه در فاز بهره برداري بلامانع می باشد. در پایان نتایج حاصل از به طور نسبی مکاندار گردید و مکا نهاي Eco-mapping ماتریس سریع به روش حساس به اثرات و پیامدهاي ناشی از اجراي پروژه در بخش هاي مختلف محدوده مطالعاتی پهنه بندي گردید. اولویت هاي زمانی و مکانی اقدامات اصلاحی ، پایش و نظارت نیز در تک تک پهنه هاي مطالعاتی تعیین گردید. به طوري که پهنه شماره 3 (بخش جنوبی محدوده مطالعاتی) بیش از سایر پهنه ها تحت تأثیر آثار منفی پروژه قرار خواهد گرفت و در نتیجه انجام اقدامات مدیریتی در این پهنه نسبت به سایر پهنه ها از اولویت بالاتري برخوردار است.
سیده مهدیه شرفی, مجید مخدوم, مهدی غفوریان بلوري مشهد
PDF
برای بهره گیری مجدد از پساب ها نیاز است که به کیفیت آن توجه داشته و برای کاربرد آن در بخش های گوناگون روال درستی در نظر گرفته شود.هدف از انجام این تحقیق بررسی کاربرد و تاثیر پساب صنعتی ذوب آهن بر اراضی کشاورزی و گیاه مو از نظر زیست محیطی می باشد. برای بررسی کیفیت پساب نمونه گیری به صورت فصلی و در هر فصل نمونه مرکب در یک دوره 48 ساعته انجام شد. بررسی خاک و گیاه با انتخاب اراضی تحت کشت مو صورت گرفت . نمونه گیری از خاک درهر مزرعه در 3 تکرار و از عمق 0 تا 30 سانتی متری همراه بانمونه گیری خاک شاهد (خاک بکر ) و نمونه گیری از اندام هوایی مو و میوه انگور انجام شد. نتایج نشان داد پساب صنعتی واحد مورد بررسی ازنظر پارامترهایBOD, TSS , TDS, NO3-COD ، کلراید ، سولفات و غلظت Cd, Cr, Co برای تخلیه پساب به آب سطحی ، چاه جاذب و آب آبیاری محدود کننده است . خاک های تحت آبیاری پساب صنعتی دارای غلظت قابل جذب (عصاره کشی توسط DTPA) عناصر سنگین فراتر از خاک شاهد بود اما از نظر آماری دارای اختلاف معنی دار نبودو غلظت کل Zn, Mn,CuوCd در دامنه غلظت بحرانی این عناصر در خاک قرا رداشت . در برگ درخت مو غلظت Mn فراتر از حد معمول ای عنصر در گیاه بود اما در میوه انگور کلیه عناصر دارای غلظت معمول بودند. در کلیه نمونه های گیاهی مورد مطالعه در اراضی کشاورزی اطراف واحدهای صنعتی مورد بررسی غلظت عنصر آهن در نمونه های شسته نشده بالاتر از غلظت عنصر آهن در نمونه های شسته شده بود. این مطلب نشان دهنده فرونشست ذرات اتمسفری آهن در اطراف واحد صنعتی مورد بررسی بر سطح اندام هوایی گیاه ، علاوه بر جذب آهن توسط ریشه در اراضی تحت آبیاری با پساب است
حمیدرضا رحمانی
PDF
جهانگردی طبیعت جزیی تفکیک ناپذیر از توسعه پایدار به حساب می آید و به نوعی از انواع جهانگردی اطلاق می شود که دوستدار محیط زیست بوده و در مقابل جهانگردی متداول قرار می گیرد. مقاله حاضر مدعی آن است که چنین جهانگردی با شرایط موجود کشور هم خوانی بسیار دارد و بدین دلیل ضرورتی انکارناپذیر به حساب می آید ، زیرا ضمن برخورداری از ویژگی های مثبت جهانگردی، نقاط ضعف آن را به حداقل می رساند. برای تشریح دقیق موضوع نخست به سابقه جهانگردی اشاره شده است و با ارائه تعریفی جامع از آن بر اهمیت گاه بدون جایگزین این صنعت تاکید گردیده است؛ علاوه آن که کوشش به عمل آمده است تا مشخص شود که چرا به یک باره جهانگردی زیست بومی مورد توجه جدی قرار گرفته است و رابطه آن با جهانی سازی از بالا و از پایین چه نوع رابطه ای است. پس آن گاه با بر شمردن ویژگی های کنونی جامعه ایران، نگاه رایج به جهانگردی مورد نقد قرار گرفته، تلاش شده است تا ضمن تاکید بر درستی مباحثی چون هویت و ضورت پاسداری از ارزش های همیشه مشمول، برخی پیش فرض های نادرست که کشور را از درآمدی چشم گیر، اشتغال زایی قابل ملاحظه و فواید بسیار ارزشمند جهانگردی به طور کلی و جهانگردی طبیعت به طور ویژه محروم ساخته است رمز گشایی گردد. در عین حال از پیش شرط هایی نیز سخن به میان آمده است که باید به مثابه اصول حفاظتی همواره مدنظر قرار گیرنددرخاتمه با بررسی ابعاد مختلف انقلاب جهانگردی و تحولات عمیق نرم افزاری که از مختصات قرن بیست و یکم می باشد. پیش نیازهای لازم که امکان استفاده از جهانگردی طبیعت را فراهم می آورد برشمرده شوند. در بحث از ضرورت گردشگری طبیعت به مساله فقر مطلق و فقر نسبی ، تعداد بیکاران، گروه های سنی جویای کار و نسبت آن در جمعیت کشور اشاره شده تا توجه به این صنعت مهم از هر حیث توجیه گردد. در پایان ضمن جمعبندی گزاره های مهم مقاله در سه گروه اصلی نکات کلیدی مرور شده اند
مهدی کروبی
PDF
سوسن چلچراغ(Lilium ledebourii) گونه ای آندمیک و نادر است که در ارتفاعات ناحیه داماش در استان گیلان می روید و تحت نظارت دقیق سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد. رویشگاه سوسن چلچراغ در منطقه داماش یکی از مناطق حفاظت شده سازمان حفاظت محیط زیست ایران بوده و در طبقه سوم طبقه بندی IUCN (آثار طبیعی ، ملی ) قرار دارد. یک دلیل کمبود اطلاعات در مورد زیست شناسی و به خصوص بوم شناسی این گونه گیاهی نادر حفاظت شدید و محدودیت های پراکنش مکانی می باشد . به منظور تعیین نیازهای اکولوژیک گونه سوسن چلچراغ یا سوسن سفید رویشگاه این گونه در منطقه داماش مورد بررسی قرار گرفته و منابع اکولوژیک مختلف شامل : ارتفاع از سطح دریا، جهت جغرافیایی ، شیب خاک ، پوشش گیاهی و غیره در آن شناسایی شد بررسی رویشگاه دیگر در منطقه درفک (گیلان) نیز بر اساس بازدید میدانی و مطالعات پیشین جهت تعیین نیازهای اکولوژیک گونه سوسن چلچراغ انجام گرفت . داده های توپوگرافیک در سامانه اطلاعات جغرافیایی تجزیه و تحلیل و خصوصیات شکل زمین رویشگاه حاصل شد. نتایج بدست آمده تجزیه و تحلیل ( منطقی ) و عوامل موثر بر پراکنش مکانی سوسن چلچراغ معرفی شد.
مرتضی سعیدی فرد, سید محسن حسینی, حمید رضا مرادی, محمد نقی پاداشت دهکایی
PDF
روستای کندوان ازتوابع شهرستان اسکو واقع در استان آذربایجان شرقی به دلیل دارا بودن جاذبه های زیاد، از مناطق توریستی و گردشگری مهم کشور می باشد. لذا مطالعه ارزش توریستی آن می توان در پیش بینی نیازها و رفع کمبودها و توسعه گردشگری در منطقه موثر باشد. هدف این پژوهش برآورد ارزش تفرجی روستای کندوان با استفاده از روش ارزش گذاری مشروط است . برای بررسی عوامل موثر بر میزان تمایل به پرداخت افراد، الگوی لوجیت به روش حداکثر راستنمایی برآورد گردید. داده های مورد نیاز از طریق تکمیل پرسش نامه و مصاحبه حضوری با 180 بازدید کننده از منطقه مذکور جمع آوری گردید.نتایج نشان داد که 83 درصدبازدیدکنندگان، حاضر به پرداخت مبلغی جهت استفاده از روستای مذکور می باشند.همچنین متغیرهای تحصیلات، جذابیت روستا، درآمد وقیمت پیشنهادی اثر معنی داری روی احتمال تمایل به پرداخت افراد دارند ولی متغیرهای سن، جنسیت و اندازه خانوار از لحاظ آماریمعنی دار نبوده ولی علائم مورد انتظار را دارا بوده اند. میانگین تمایل به پرداخت افراد 3905 ریال و ارزش تفرجی سالانه روستای کندوان حد ود 1171500000 ريال برآورد گردید
محمد خداوردیزاده, باب اله حیاتی, محمد کاوسی کلاشمی
PDF
آترازین مهم ترین علف کش خانواده تریازین هاست است که جزو آفت کش های با نیمه عمر متوسط طبقه بندی می شود. به منظور بررسی تاثیر بافت و مواد آلی خاک بر تجزیه آترازین، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی ودر سه تکرار در آزمایشگاه تحقیقات علف های هرز دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی اجرا شد. بافت خاک در دو سطح (لوم شنی و رس سیلتی) مواد آلی (کود د امی ) در سه سطح (0، 2، 5 درصد وزنی ) عوامل مورد بررسی در این آزمایش بودند برای آلوده کردن خاک به آترازین از انحلال آترازین تجاری در متانول استفاده شد و نمونه ها به نسبت 50 میلی گرم در کیلوگرم خاک آلوده شدند. در طول آزمایش در دمای ثابت 30 درجه سانتی گراد در شرایط تاریکی و در 4 دوره زمانی 0، 20، 40، 60 روز در انکوباتور نگهداری شدند و باقیمانده آترازین در پایان هر دوره خواباندن نمونه ها توسط دستگاه HPLC تعیین شد . تحلیل نتایج با استفاده از آنالیز رگرسیون و پردازش داده ها به معادله سینتیکی درجه اول انجام شد. نتایج حاکی ازتاثیر معنی دار بافت خاک و مواد آلی بر سرعت تجزیه و نیمه عمر آترازین بود. تجزیه آترازین در خاک با بافت رس سیلتی ، در شرایط عدم کاربرد کود آلی 54/1 برابر خاک با بافت لوم شنی و نیمه عمر آن در دو بافت به ترتیب 90 و 6/138 روز بود. افزودن 2 و 5 درصد کود آلی در خاک لوم شنی ، ضریب تجزیه آترازین را به ترتیب 14/1 و 8/1 برابر ودر خاک رس سیلتی، 54/1 و 36/2 برابر افزایش و نیمه عمر آن را در خاک لوم شنی ، از 6/138 به 57/121 و 77 روز در خاک رس سیلتی، از 90 روز به 22/58 و 38 روز کاهش داد. به طور کلی نتایج حاصل از این آزمایش نشان دادند که تجزیه آترازین در خاک رس سیلتی به مراتب بیشتر از خاک لوم شنی است و مواد آلی نقش مهمی در سرعت تجزیه آترازین دارند و می توانند به عنوان پالاینده این علف کش در خاک مورد استفاده قرا رگیرد.
ابراهیم ایزدی, محمد حسن راشد محصل, اسکندر زند, مهدی نصیری محلاتی, امیر لکزیان
PDF
گسترش ناموزن شهرها بدون بهره گیری از توان های محیط های طبیعی تعادل بین شهر و طبیعت را مختل نموده است. رود دره های شهری به عنوان یکی از عناصر ساختار اکولوژیکی شهرها می توانند نقش موثری در جهت ایجاد تعادل بین فضای انسان ساخت شهر و طبیعت و ارتباط انسان با طبیعت ایفا نمایند. تهران ، دارای موقعیت جغرافیایی خاصی است که ناشی از همجواری با دامنه های البرز و بالطبع آن حضور رود دره های کوهستانی جاری در بافت شهر می باشد. این رود دره ها می توانند نقش مهمی در زمینه تامین منابع آب شیرین ، کریدورهای طبیعی جریان آب و هوا و محیط های زیست مناسب ، فضاهای گردشگری و سبز و استقرار فعالیت های خدماتی و تفریحی عمومی ایفاء نمایند. در حالی که بررسی وضع موجود رود دره های تهران نشان دهنده آن است که این رود دره ها علاوه بر این که سبب ارتقاء کیفیت محیط زیست ندارند بلکه به سبب دلایل متعدد خود سبب بروز آشفتگی های مختلف شده و کیفیت زندگی را تنزل بخشیده اند. مقاله حاضر با بررسی ادبیات موضوع رود دره ها به بررسی روند برنامه ریزی احیای محیط طبیعی رود دره ها در شهر تهران پرداخته و رود دره ولنجک را به عنوان یک نمونه از این رود دره ها مورد مطالعه قرا رداده و با انجام مطالعات میدانی و بررسی مدارک ، براساس امکانات و فرصت ها، محدودیت ها و تهدیدات، راهبردهایی به عنوان پیشنهادهای اولیه به منظور برنامه ریزی احیای محیط طبیعی رود دره ارائه داده است. نتایج تحقیق نشان دهنده آن است که تعیین حریم برای رود دره ، ضابطه مند نمودن ساخت و ساز، ایجاد محورهای پیاده پیوسته ، تثبیت جداره های رودخانه ، جلوگیری از اختلاط آب های آلوده با آب آن، حفاظت و گسترش پوشش گیاهی، حفاظت از دیدها و منظرهای باز و منظرسازی های متعدد و تبدیل آن به مکانی مناسب برای مراسمات مختلف و ... می توانند در احیای رود دره ولنجک به عنوان یک شریان حیاتی زیست محیطی ، تفریحی و خدماتی در بهبود کیفیت زندگی در شهر تهران به عنوان یکی از آلوده ترین شهرهای دنیا موثر واقع شود
محمدرضا بمانیان
PDF
راکتور بیوفیلمی با بستر متحرک (MBBR) درمورد تصفیه سورفکتانت ها کمتر مورد توجه بوده است. باتوجه به مزیت ها و کارایی مناسب این سیستم در تصفیه فاضلاب های صنعتی ، در این تحقیق از سه راکتور 5 لیتری جهت بررسی و مطالعه راندمان حذف سدیم دودسیل بنزن سولفونات (SDBS) ، سدیم دودسیل سولفات(SDS) و ستیل تری متیل آمونیوم برماید(CTAB) در زمان های ماند متفاوت استفاده شد . طبق نتایج، بهترین راندمان در شرایط باردهی ناپیوسته بامیزان پرشدگی 50درصد حجمی راکتور از آکنه (سنگدانه های لیکا) به میزان 90، 95 و 93 درصد به ترتیب برای SDBS (درCOD=900 mg/1 ) ، SDS ( در COD=1200 gm/1 ) وCTAB ( درCOD=1200 mg/1) به دست آمد. نتایج آزمایش NMRنیز توانایی تجزیه بیولوژیکی راکتور را تایید کرد. در بررسی نقش پرشدگی راکتورها، با کاهش میزان آکنه ها به 30 درصد ، راندمان حذف برای SDBS و CTAB ، 2 درصد بهبود داشت ولی در مورد SDS تفاوتی در راندمان حذف مشاهده نشد. در بررسی تاثیر افزایش دما بر راندمان حذف راکتورها، نتایج حاکی از آن بود که افزایش دما تاثیر معنی داری بر راندمان حذف ندارد. در پایان این تحقیق، مدل سازی بیولوژیکی راکتورها توسط سه مدل استورکینکانون ، خطی و گراو، انجام گرفت که بیانگر تبعیت هر سه راکتور از دو مدل استور- کینکانون و گراو بود.
روح اله نوری, بیتا آیتی, حسین گنجی دوست
PDF
میزان مصرف نفت خام توسط دو سویه باکتریایی PG01 و PG02 جدا شده از رسوبات خلیج فارس در غلظت های مختلف ازت و فسفات معدنی مورد بررسی قرار گرفت . به منظور تعیین غلظت های بهینه ازت و فسفات در مصرف هیدروکربن های نفتی ، باکتری ها در محیط پایه معدنی حاوی نفت خام به عنوان تنها منبع کربن و با غلظت های مختلف کلرید آمونیوم ( منبع ازت) و دی سدیم فسفات ( منبع فسفات) کشت داده شدند. گرما گذاری در دمای 30 درجه سانتی گراد و بر روی شیکر 150 دور در دقیقه به مدت 5 روز صورت گرفت. میزان پروتئین کل تولید شده ، به عنوان شاخص مصرف نفت ، نشان داد که غلظتهای بهینه ازت و فسفات برای تجزیه هیدروکربن های نفتی توسط سویه PG01 به ترتیب معادل 146/0 گرم کلرید آمونیوم و 024/0 گرم دی دیم فسفات و برای سویه PG02 معادل 244/0 گرم کلرید آمونیوم و 024/0 گرم دی سدیم فسفات به ازای یک گرم نفت خام بود.
غلامحسین ابراهیمی پور, علی ابوالحسنی سورکی
PDF
نفتالن جزء آن دسته از ترکیبات آروماتیک می باشد که در اکوسیستم های آبی و خاک به وفور دیده می شود. میکروارگانیسم های تجزیه کننده متفاوتی پتانسیل تجزیه نفتالن را دارا می باشند. جامعه مورد بررسی بنادر نوشهر و امیرآبادبوده نمونه ها ابتدا در محیط کشت پایه حاوی املاح معدنی ،نفتالن و عناصر کمیاب کشت داده شده و بعد از انکوباسیون در دمای C °30 و دوره های زمانی 72/24 ساعت، پس ازانجام تست های اولیه و بیوشیمیایی ، باکتری ها در حد جنس و گونه شناسایی شدند. مرجع مورد استفاده جهت شناسایی باکتری های جداشده Austin و macFaddin بوده است. نتیجه تحقیق، جداسازی چهارگونه از باکتری های گرم مثبت شامل جنس های باسیلوس(Bacillus sp.) ، میکروکوکوس(Micrococcus sp.) و پدیوکوکوس (Pediococcus sp.) می باشد. نتایج نشان می دهد که به هنگام استفاده از باسیلوس به منظور تجزیه نفتالین، با غلظت mM 30 در زمان صفر پس از 312 ساعت mM 45/9 رسیده و 5/68 درصد کاهش داشته است و با غلظت mM 40 در زمان صفر پس از 312 ساعت به mM 43/3 رسیده و 42/91 درصد ، درصد کاهش داشته است . بین باکتری های آزمایش شده ، جنس باسیلوس از قدرت تجزیه کنندگی بیشتری برخوردار بوده است.
زهرا یعقوب زاده
PDF
محیط بصری شهرها از طریق نظام پیچیده ای از "نشانه "ها ، ویژگی های اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی جوامع خویش را به منصه ظهور می رسانند. در فرایند تعامل میان انسان و شهر، محیط بصری به مثابه" فصل مشترک "این دو ، زمینه ادراک ، شناخت وارزیابی محیطی شهروندان و بازدیدکنندگان را فراهم می آورد. شهرهای برخوردار از محیط بصری مطلوب قادرند تا با وسعت بخشیدن به تجریه زیباشناختی شهروندان ، موجبات ارتقای تصویر ذهنی جامعه ازخویش و تقویت غرور مدنی آنان را فراهم ساخته وبا اعتلا بخشیدن به وجهه شهر در سطح ملی و بین المللی ، توان رقابتی شهر را برای جذب هر چه بیشتر سرمایه و ا قشار خلاق تقویت نماید. هدف این مقاله تبیین اهمیت محیط بصری و منظر شهری ، گونه شناسی نقش های مختلفی که تا کنون منظر شهری بر عهده داشته است ، و بازشناسی روند تکاملی مفهوم آن می باشد. در این مطالعه ، مفهوم " محیط بصری شهری" به عنوان مفهومی " دینامیک " که قادر است در انطباق با تحولات پارادایماتیک طراحی شهری ، به ویژه گفتمان توسعه شهری پایدار و زیبایی شناسی سبز(اکولوژیک) نقش و وظایف نوینی بر خود پذیرفته و انتظارات جدیدی را پاسخگو باشد، معرفی می گردد. یافته های این مطالعه نشان می دهد که « محیط بصری شهر" به مثابه یک " مفهوم " ازماهیتی پویا، زنده وتکامل پاینده برخوردار است و قلمرو اطلاق مفهوم مزبور، مستمرا و به موازات بلوغ دانش و هنر طراحی شهری مورد پالایش و صیقل قرار گرفته است .در این مقاله چگونگی زوال " زیبایی شناسی تجریدی " و رویکرد تزیینی به محیط بصری شهر و جایگزینی آن با " زیبایی شناسی بومسازگار" و ظهور رویکرد پایدار به این مقوله بررسی و نتایج در قالب یک چارچوب مفهومی تحت عنوان " سیر تحول مفهوم محیط بصری شهر" ارایه گردیده است.
کورش گلکار
PDF