دوره 8, شماره 2

تابستان 1389

فهرست مطالب

علوم پایه

قدار شیرابه تولیدي در فرایند تبدیل زبالههاي شهري به کمپوست، به دلیل بالا بودن مقدار رطوبت آنها شیرابه زیادي تولید میشود. بنابراین اگر زبالههاي شهري به روشهاي مناسب جمعآوري و مصرف نگردد، میتواند مشکلات زیستمحیطی زیادي ایجاد نماید. این تحقیق به منظور بررسی تأثیر شیرابه حاصل از کمپوست زباله شهري بر خصوصیات خاك، عملکرد و اجزاي عملکرد گیاه گندم با چهار تیمار آبیاري با نسبتهاي مختلف شیرابه به آب (T0 = آب معمولی، 40 =T40 ، 20 = T20 و 60 =T60 درصد حجمی شیرابه با آب) به صورت طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در شرایط گلخانه بر گیاه گندم انجام شد. نتایج بدست آمده بیانگر اثرات معنیدار نسبتهاي مختلف شیرابه به آب بر pH، هدایت الکتریکی عصاره اشباع، درصد کربن آلی، نیتروژن کل و فسفر قابل دسترس در خاك، عملکرد و اجزاي عملکرد گندم متناسب با افزایش نسبت شیرابه به آب است. هدایت الکتریکی عصاره اشباع، درصد کربن آلی، نیتروژن کل و فسفر قابل دسترس در خاك با افزایش غلظت شیرابه افزایش داشت و حداکثرآنهادر تیمار T60 بود. تعداددانهدر سنبله، ارتفاع گیاه، وزن دانهدر سنبله،عملکرد کاهو کلش ودانهدر تیمار T20 نسبت به شاهد بترتیب 43/5، .(p ≤0/05) داشت معنیداري درصدافزایش 57/1 و 46/3 ،58/2 ،13/8 طول سنبله و وزن هزار دانه در تیمار T20 (نسبت شیرابه به آب 20/80) در مقایسه با شاهد تفاوت معنیداري را نشان نداد. افزایش غلظت شیرابه به بیش از 20 درصد حجمی، عملکرد و اجزاي عملکرد گندم را نسبت به شاهد کاهش داد که احتمالا به دلیل افزایش شوري خاك و اثرات منفی آن بر این پارامترها میباشد.
علیرضا آستارایی, فرشته الماسیان
PDF
هدف از این تحقیق میدانی؛ شناسایی، طبقهبندي و کددهی پسماندهاي خطرناك تولیدي، به منظور مدیریت جامع پسماندها در بزرگترین واحد نفتی خاورمیانه - شرکت بهرهبرداري شماره 2 نفت و گاز کارون در اهواز _ بر اساس RCRA، میباشد. جهت تحقق این هدف، تجزیه و تحلیل پرسشنامه 154 سوالی، نقشههاي ترسیم شده واحدها، انجام آزمایشات استاندارد، مقایسه مواد شیمیایی شناسایی شده در زائدات با 8 فهرست استاندارد بین المللی مواد خطرناك و تعیین تعداد مواد موجود در هر فهرست، در رأس امور قرار گرفت. نتایج این تحقیق که براي اولین بار در ایران بهانجامرسیده؛ نشان میدهد که: 33 نوع مادهزائد خطرناك، 5 گروه مادهغیر خطرناك و 25 نوع مادهزائد که خطرناك بودن آنها اثبات نشده، شناسایی شدهاند که 3 نوع ماده در فهرست مواد زائد خطرناك حاد، 4 نوع درفهرست موادزائد خطرناك سمی، 4 نوع درفهرست موادزائد خطرناك از منابع مشخص، 8 نوع در فهرست مواد سمی متقدم، 6 نوع در فهرست سمیت سازمان حفاظت محیطزیست آمریکا و 10 نوع در فهرست سمیت بر حسب استخراج، قرار گرفتند. 6 فلز سنگین نیکل، سرب، روي، مس، کروم و کادمیوم در گروه موادسمی، قرار دارند. در نهایت، جهت پیشگیري از آلوده شدن خاك هاي اطراف کارخانه ها به مواد خطرناك، سانتریفیوژ پساب و براي پاکسازي خاكهاي آلوده، تصفیه زیستی، پیشنهاد؛ و نحوه مدیریت نهایی هر گروه از پسماندهاي خطرناك وغیر خطرناك، تعیین شد.
اعظم نامداری, نعمت ا... جعفرزاده حقیقی فرد, فرامرز ترکیان, ذبیح ا... مزارعی
PDF
رویکرد به اکوتوریسم به عنوان یک الگوي فضایی امروزه دامنۀ وسیعی یافته است. اکوتوریسم از نظر زیست محیطی موجب حفظ محیط زیست و از نظر اقتصادي، پویایی اقتصاد جوامع محلی را با ایجاد اشتغال و درآمد سبب میشود. بر این اساس، شناسایی قابلیتها و راهکارهاي توسعۀ طبیعت گردي در نواحی مختلف جغرافیایی از اهمیت اساسی برخوردار است. در این راستا، پژوهش حاضر به ارزیابی و سطح بندي پتانسیلهاي طبیعت گردي سیستان میپردازد. این پژوهش با هدف سنجش میزان جذابیت فضاهاي اکوتوریستی سیستان؛ ضمن شناسایی قابلیتهاي توسعۀ فضایی اکوتوریسم، راهکارهاي تقویت جریان اکوتوریسم را در سطح ناحیه اي اولویت بندي و است « توصیفی، تحلیلی و پیمایشی » مشخص مینماید. روش انجام پژوهش به شیوة « تحلیل خوشه اي » که با استفاده از 14 نماگر و با بهره گیري از مدل سلسله مراتبی انجام شده است. یافته هاي پژوهش نشان میدهد که چاهنیمه هاي سیستان، دریاچه هامون و کوه خواجه به علت برخورداري از پتانسیل- هاي نسبتاً زیاد، از نظر جذب اکوتوریست در بالاترین سطح (فراجذاب) قرار دارند. سد کوهک، پارك جنگلی، رودخانۀ هیرمند، سد سیستان و سد زهک به دلیل عدم وجود قابلیتهاي فرهنگی، امکانات اقامتی و آب سالم و گوارا در سطح دوم (میانجذاب) قرار گرفته و نهایتاً چشمانداز بیابانی سیستان به علت فقر منابع طبیعی، محدودیت جذابیتهاي پیرامونی، کمبود امکانات رفاهی و پایین بودن سطح دسترسی و امنیت در پایینترین سطح (فروجذاب) واقع شدهاند. بنابراین با در نظر داشتن قابلیتهاي توسعۀ هر فضا و فراهم نمودن امکانات و تسهیلات مورد نیاز، می توان به ترتیب فضاهاي فروجذاب، میانجذاب و فراجذاب را در اولویت توسعۀ فضایی قرار داد.
اصغر ضرّابی, سعید موحدي, حمیدرضا رخشانی نسب
PDF
پژوهش حاضر به منظور بازیابی منظر طبیعی مسیل خشک شیراز به مثابه اکوسیستم زنده و پویاي شهر شیراز بر مبناي انگاره هاي طراحی منظر پایدار شکل گرفته است. در فرآیند بازیابی این منظر طبیعی، نخست به بازشناسی وضعیت موجود بستر از طریق تحلیل نقاط ضعف، قوت، فرصت ها و تهدید هاي این بستر پرداخته شده است. سپس با رعایت اصول طراحی منظر پایدار (اکولوژیکی و زیبایی شناسی و کارایی)در مناظر طبیعی (مرمت منظر) که بر حفاظت از منابع طبیعی بستر، طراحی به منظور نمایش زیبایی هاي اکولوژیکی، اجتماعی و فرهنگی و همچنین خودکفایی مناظر تأکید دارد، پیشنهادات در زمینه احیا و مرمت مسیل خشک شیراز داده شده است. این پیشنهادات بر حفاظت از حریم هوایی بستر جهت ارتقا پذیرش پرندگان مهاجر، حذف کاربريهاي ناسازگار با حرایم طبیعی بستر چون تصفیه خانه آب شیراز، بیمارستان نمازي و ...، احداث بندهاي آبی و خاکی جهت ذخیره سازي آب رودخانه در فصول کم باران و پیاده سازي حاشیه این منظر طبیعی تأکید دارد.
محمدرضا پورجعفر, علیرضا صادقی, فریال احمدي
PDF
اغلب کشورهاي جهان به دلیل اهمیت روزافزون مسایل محیط زیستی، سازمان مشخصی 163 ) کشور وزارتخانه و 23 کشور سازمان( را مسوول رسیدگی به امر حفاظت محی طزیست ساخته اند. در ایران این وظیفه در عهده سازمان حفاظت محیط زیست گذاشته شده است. با وجود تلاشهاي عدیده این سازمان، همچنان مشکلات محیط زیستی کشور روند فزایندهاي دارند و در برخی موارد مانند آب و هوا خسارتهاي جبران ناپذیري به محیط زیست ایران وارد شده است. خلاءها و کاستیهاي گوناگون در قوانین و مقررات موجود در کنار ساختار کنونی سازمان حفاظت محیط زیست، کارکرد این سازمان را ناکارآمد ساخته است. این کاستیها در سه دسته قابل دسته بندي هستند: خلاءهاي قانونی مربوط به جایگاه و وظایف سازمان، خلاءهاي قانونی در خصوص روابط میان سازمانی این سازمان و دیگر سازمانها مرتبط با محیط زیست و سرانجام مشکلات برون سازمانی. این خلاءها و نبود برنامه هاي جامع توسعه پایدار کشور و عدم نظارت مجلس بر مسایل محیط زیستی زمینه ساز عدم مدیریت جامع، یکپارچه و کارآمد محیط زیست کشور شده است. راه حل پیشنهادي لازم در این زمینه اتخاذ رویکرد مدیریت جامع و یکپارچه محیط زیست از طریق اصلاح قوانین محیط زیست و ادغام آن در بطن یک مجموعه و نیز ادغام نهادهاي موازي محیط زیستی در قالب یک وزارتخانه قوي است.
محسن عبدالهی, مسعود فریادي
PDF
محدودیت استفاده از اعداد محققین را بر آن داشته که از مجموعه هاي فازي براي بیان وزن عوامل استفاده کنند. مزیت این تئوري در آن است که به جاي یک عدد، دامنهاي از اعداد با درجه امکان مشارکت در لغزش در نظر گرفته میشود. لذا هنگامی که از تئوري مجموعه هاي فازي براي بیان وزن عوامل استفاده میشود به طور قطع و یقین یک عدد به عنوان وزن تعیین نمیگردد، بلکه تنها امکان صحیح بودن عدد ارائه شده بیش از امکان صحیح بودن سایر اعداد نزدیک به آن در نظر گرفته میشود. هدف از این تحقیق تهیه نقشه پهنه بندي خطر زمینلغزش با استفاده از اپراتور فازي گاما در حوزه آبخیز هراز میباشد. به این منظور هر یک از عوامل موثر بر وقوع زمین لغزش در منطقه مورد مطالعه از قبیل نقشه شیب، جهت شیب، ارتفاع، لیتولوژي، کاربري اراضی، فاصله از جاده، فاصله از شبکه آبراهه، فاصله از رقومی گردیدند. GIS گسل و نقشه همباران منطقه شناسایی و در محیط نقاط لغزشی با استفاده از عکسهاي هوایی و بازدیدهاي میدانی شناسایی و سطح همبستگی هر یک از عوامل موثر بر وقوع زمین لغزش و نقاط لغزشی با استفاده از مدل نسبت فراوانی (Frequency ratio) مشخص و سپس مقادیرفازي با استفاده از نظرات کارشناسی و تعیین توابع عضویت براي هر تعیین گردید. مقادیر مختلفی Idrisi یک از عوامل موثر در محیط نرم افزار از گاما جهت آنالیز مورد استفاده قرار گرفت به طوري که نتایج نشان داد، بیشترین دقت را در تهیه نقشه l اپراتور فازي گاما با مقدار 0.975 حساسیت به خطر زمین لغزش در منطقه مورد مطالعه دارد
حمیدرضا مرادي, حمیدرضا پورقاسمی, مجید محمدي, محمدرضا مهدویفر
PDF
طی سال هاي 1383 تا 1386 مقاومت علف هاي هرز یولاف وحشی Avena ) (ludoviciana (Lolium ، فالاریس( Phalaris sp.) ، چچم rigidum) Lolium) و سوروف (Echinochloa cruss-galli) در استان هاي خوزستان، فارس، مرکزي، گلستان، کرمانشاه، آذربایجان، گیلان و مازندران مورد مطالعه قرار گرفت. در طی این سالها 333 نمونه بذر جمع آوري شد که 319 نمونه از آن ها مشکوك به مقاومت و 14 نمونه نیز حساس بودند. از این تعداد 182نمونه یولاف وحشی، 61 نمونه فالاریس و 14 نمونه چچم مشکوك به مقاومت به علف کش هاي بازدارنده استیل کوآنزیم آ کربوکسیلاز)شامل کلودینافوپ پروپارژیل، فنوکساپروپ پی اتیل و دیکلوفوپ متیل( تشخیص داده شدند و 76 نمونه دیگر مربوط به علف هرز سوروف بود که مشکوك به مقاومت به علف کش هاي پروپانیل، بوتاکلر، مولینیت و تیوبنکارب بودند. در مجموع نتایج نشان داد که از مجموعه 333 نمونه جمع آوري شده، مقاومت 82نمونه ( 26 %) جمع آوري شده از 92 مزرعه به وسعت 525 هکتار قطعی، مقاومت 99 نمونه ( 30 %) جمع آوري شده از 86 مزرعه به وسعت 625 هکتار محتمل و مقاومت 152 نمونه ( 46 %) جمع آوري شده از 68 مزرعه به وسعت 498 هکتار نیز منتفی شناخته شد. درصد افزایش تعداد نمونه هاي مقاوم ، مساحت مزارع آلوده به بیوتیپ هاي مقاوم، و تعداد مزارعی که آلوده به علف هاي هرز مقاوم بودند در سال 1386 نسبت به سال 1383 نیز براي نمونه هاي مقاوم به ترتیب 298 283 % 203 % % بود. آنچه مسلم است در طی این سال ها تعداد مزارع آلوده به بیوتیپهاي مقاوم به شدت رو به افزایش بوده و بیشترین افزایش به ترتیب مربوط به علف هاي هرز یولا فوحشی، فالاریس و چچم است. هم چنین در طی این سال ها بیشترین تعداد نمونه، سطح و تعداد مزرعه براي یولاف وحشی مقاوم به ترتیب مربوط به استان هاي خوزستان، کرمانشاه، فارس، گلستان و ایلام بوده است. این مقادیر براي فالاریس به ترتیب مربوط به استان هاي خوزستان، گلستان و فارس و براي علف هرز چچم مربوط به ترتیب مربوط به به استان هاي فارس و خوزستان بود.
اسکندر زند, محمد علی زند, محمدرضا لبافی حسین آبادي, علیرضا عطري, مهدي مین باشی معینی
PDF
تلاش براي داشتن یک برنامه ملی آمایش سرزمین در طول 35 سال گذشته همواره با موانع و چالش هاي متعددي مواجه شده است. تجربه برنامه ریزي از نوع آمایش سرزمین در ایران موید اتفاقات و تصمیم گیري هاي پرفراز و نشیبی در ابعاد مفهومی، نظری هاي، تکنیکی، رویه اي، فرایندي، سازمانی و قانونی میباشد که گاه منجر به پیشبرد این امر شده و گاه در جهت به انزوا کشاندن و انحراف از مسیر اصلی حرکت گردیده است. این پژوهش قصد دارد که برنام هریزي "آمایش سرزمین " را با دیدگاه فرایندي بررسی و ارزیابی کند و در این مسیر به مفاهیم، سازمان هاي درگیر و قوانین حاکم بر نظام برنامه ریزي ایران در رابطه با آمایش سرزمین توجه خاصی نشان دهد تا بتواند بخشی از چالش هاي موجود در گذشته و حال را دریابد و براي رهایی و برطرف نمودن آ نها راه حلهایی ارائه دهد. بر اساس یافته هاي پژوهش، مهم ترین علل عدم تحقق برنامه هاي آمایش سرزمین در ایران در زمینه هاي مفهومی، سازمانی و قانونی است. با وجود برداشت هاي نادرست و شناخت هاي اندك از مقوله آمایش سرزمین، شرایط جغرافیایی سرزمین پیچیده و متنوع ایران، قوانین کم و بیش مستقل و الزام آور مرتبط با آن، جایگاه تشکیلاتی متزلزل و مبهم و نیز وجود نگاه غالب بخشی در برنامه ریزي هاي میا ن مدت توسعه اقتصادي و اجتماعی، عملیاتی شدن پیشنهادات برنامه هاي آمایش با مشکلات فراوانی مواجه است.
محمد حسین شریف زادگان, سید امیر رضوي دهکردي
PDF
مگس هاي سیرفید مناطق شمالی استان ایلام طی سا لهاي 1382 و 1383جمع آوري و شناسایی شدند. در این تحقیق، فراوانی و تغییرات جمعیت برخی گونه هاي مهم در منطقه نیز مورد بررسی قرار گرفت. طی این تحقیق، در مجموع تعداد 30 گونه مگس سیرفید جمع آوري و شناسایی شدند که در میان آن ها تعداد 21 گونه شکارگر، 8 گونه پوسیده خوار و یک گونه گیاهخوار بودند. تمام گونه ها براي اولین بار از استان ایلام گزارش می شوند. نتایج مربوط به فراوانی جمعیت که براي بررسی آن طی سال 1383 از تله مالایز استفاده شد نشان داد که سه گونه Episyrphus balteatus (De و Eupeodes corollae (Fabricius) Geer) ، وScaeva albomaculata (Macquart) به ترتیب بالاترین فراوانی را در بین گونه هاي جمع آوري شده دارا بودند. لاروهاي هر سه گونه شکارگر شته ها هستند. بررسی هاي مربوط به تغییرات جمعیت سه گونه یاد شده مشخص کرد که هر سه گونه بالاترین جمعیت را در اوایل فصل بهار هنگامی که شته ها در طبیعت به وفور یافت می شوند، دارند.
فرزاد جلیلیان, یعقوب فتحی پور, اصغر طالبی, امین صدارتیان
PDF
رطوبت خاك و پوشش گیاهی از جمله مهم ترین عوامل تاثیرگذار در خشکسالی می باشند. بنابراین بررسی چگونگی رفتار طیفی خاك (بخصوص در باند مادون قرمز نزدیک و قرمز) و درصد پوشش گیاهی در برآورد میزان خشکسالی امري ضروري است. در این تحقیق از شاخص عمودي و خشکسالی (PDI) شاخص عمودي خشکسالی اصلاح شده ،(MPDI) و شاخص ذخیره ي آب گیاه (VSWI) به منظور بررسی خشکسالی در مناطق خشک ناحیه مرکزي ایران در محدوده زمانی چهار سال (1381- 1378) استفاده شده است. به همین منظور از تصاویر سنجنده ETM+ مربوط به سال هاي 1378 و 1381 و آمار بارندگی 23 ساله استفاده گردید. بررسی روند پوشش گیاهی با استفاده از شاخص هاي گیاهی مورد استفاده نشان داد که در مناطق خشک، شاخص 2 SAVI روند تغییرات پوشش گیاهی را به خوبی آشکار می سازد. نتایج حاصله از شاخص عمودي خشکسالی اصلاح شده نشان داد که در سال 1381 با وجود بارندگی بیشتر نسبت به سال 1378 شدت خشکسالی افزایش یافته است که این بدلیل کاهش درصد پوشش گیاهی ناشی از کاهش بذردهی گیاهان مرتعی در سال هاي قبل می باشد. شاخص PDI روند کاهشی در شدت خشکسالی را نشان داد زیرا این شاخص بر پایه ي رطوبت خاك عمل می کند.
محسن ابراهیمی, روشنک درویش زاده, علی اکبر متکان, داوود عاشورلو
PDF
بیشتر مدلهاي رایج پراکندگی آلودگی در هوا، مدلهاي تحلیلی هستند که تغییرات مکانی سرعت باد و ضریب انتشار را در نظر نمی گیرند، یا براي مدنظر قرار دادن تغییرات مکانی سرعت باد و ضریب انتشار، در جهت حصول حل تحلیلی از فرضیات ساده کنندهاي استفاده میکنند که این فرضیات علاوه بر اینکه از دقت مدل می کاهد، مدل را نیز از نظر ریاضی پیچیده میکند. مدلهاي تحلیلی براي شرایط وارونگی دمایی یا عدم وجود آن بصورت جداگانه ارائه میشوند. در این تحقیق با حل عددي معادله انتقال- انتشار یک آلاینده دائمی مرتفع از سطح زمین، تغییرات مکانی پروفیل قائم سرعت باد و ضریب انتشار مدنظر قرار میگیرد. در اینجا مدل براي شرایط وجود یا عدم وجود وارونگی دمایی ارائه میگردد و حل عددي معادله انتقال- انتشار بصورت دو بعدي و ماندگار توسط روش اختلاف محدود انجام میشود. صحتسنجی مدل توسط داده هاي آزمایشات انجام شده توسط محققین قبلی و مدلهاي تحلیلی موجود انجام میشود. به علت مدنظر قرار دادن تغییرات مکانی سرعت باد و ضریب انتشار بدون هیچگونه سادهسازي، نتایج مدل حاکی از عملکرد خوب آن نسبت به مدلهاي موجود است.
نرجس عبدالمنافی, محمد موسوي بایگی
PDF
هدف این پژوهش شناسایی رخداد خشکسالی و بررسی کوتاه مدت وقوع دوره هاي خشک ایرانشهر می باشد . براي بررسی خشکسالی، نمره استاندارد بارش سالانه (Z) ایرانشهر طی سال های 1385- 1359 به کار گرفته شد. براي شناخت دوره هاي خشک کوتاه مدت، مدل زنجیره مارکف مرتبه اول دو حالته استفاده گردید. روزهای سال به دو گروه، «روزهای تر» (بارش 1/0 میلی متر و بیشتر) و «روزهای خشک، (بارش کمتر از 1/0 ملی متر) تقسیم شد. پس از تعیین فراوانی روزهای «تر» و «خشک»، احتمالات ساده و اقلیمی طول هر یک از دوره های تر و خشک و چرخه هوایی آن ها محاسبه و دوره بازگشت آن ها مشخص گردید. تحلیل خشکسالی ها نشان داد که تکرار دوره های خشکسالی در سال های اول دوره آماری کمتر و از نظم بیشتری برخوردار بوده است. از سال 1377 به بعد نه تنها فراوانی خشکسالی ها بلکه طی سال های 1377 تا 1385 شدت و تداوم آنها افزایش یافته است. سپس مقدار احتمال دو روز پیاپی خشک یا تر، اختلاف بین احتمالات ساده و اقلیمی وقوع روزهای تر و خشک تعیین گردید. ولی بین احتمالات ساده و مطالعه اختلاف قابل توجه ای مشاهده نشد. در مجموع فراوانی روزهای خشک در تمامی ماه ها مشاهده شد و متوسط روزهای خشک بیست و پنج روز و بالاتر بدست آمد.
تقی طاوسی, محمود طاوسی, محمود خسروي, خالد قادري زه
PDF
رودخانه سیکان یکی از شاخه هاي انتهائی حوزه آبریز رودخانه سیمره می باشد 57 درصد اراضی کشاورزي شهرستان دره شهر در استان ایلام در اطراف این رودخانه قرار دارند. با توجه به مصرف سالیانه 1343 تن انواع کود هاي شیمیایی در این زمینها، انتظار می رود زه آب حاصل از زمین هاي کشاورزي که به رودخانه سیکان می ریزد، کیفیت آب رودخانه را تحت تاثیر قرار دهد. جهت پایه ریزي استراتژ يهاي مدیریتی آینده، کیفیت فصلی آب رودخانه، بعداز ورود این زه آ بها مورد بررسی قرار گرفت . به این منظور خصوصیات کیفی آب که احتمال می رفت در اثر ورود زه آب کشاورزي تغییر کنند، در چهار فصل سال انداز هگیري شدند. دامنه غلظت 〖NH〗_3 از 53/0 تا 55/0 در تابستان و بهار و از 19/0 تا 26/0 میلی گرم بر لیتر در پاییز و زمستان متغیر بود که در تابستان و بهار بالاتر از حد مجاز براي آب آشامیدنی (کمتر از 3/0) بود. نیترات در حد مجاز برای آب قابل شرب بوده و در دامنه 7/3 تا 3/7 به ترتیب در پاییز و تابستان متغیر بود. سطح فسفات بین 007/0 تا 032/0 بترتیب در زمستان و تابستان متغیر بود که در حد استاندارد فسفات جهت جلوگیری از مشکلات وابسته به اتریفیکاسیون (کمتر از 035/0 میلی گرم فسفر بر لیتر می باشد. در پاییز غلظت سولفات بالاتر از استاندارد توصیه شده یعنی 250 میلی گرم بر لیتر بود. اکسیژن محلول (DO) و تقاضای اکسیژن شیمیایی (COD) در حد کاملاً قابل قبولی قرار داشتند. فعالیت های کشاورزی به عنوان دلیل اصلی افزایش نسبی پارامترهای ذکر شده شناسایی شدند.
حسین صباحی, محمد فیضی, هادي ویسی, کمال سادات سیلان
PDF
این پژوهش با هدف ارائه برنامه راهبردي توسعه اکوتوریسم منطقه حفاظت شده مند بوشهر به انجام رسید. بدین منظور در گام نخست زون هاي منطقه حفاظت شده به روش ارزیابی چند معیاره تعیین شدند و سپس با تکمیل نیز کار (TCM) پرسشنامه کلاوسون در قالب روش هزینه سفر ارزش گذاري، بررسی و تجزیه و تحلیل شاخص تقاضاي اکوتوریسم منطقه مورد مطالعه به انجام رسید. بر اساس محاسبات انجام شده ارزش تفرجگاهی منطقه مند در زمان مطالعه 000 و 250 و 698 و 5 ریال در ماه پیش بینی شد . به منظور تدوین و ارائه راهبردهاي کمی توسعه اکوتوریسم در منطقه مند از روش برنامه ریزي راهبردي فریمن موسوم به ماتریس ذینفعان استفاده گردید. در این راستا ابتدا عوامل داخلی (نقا ط ضعف و قوت ) و عوامل خارجی (فرصت ها و تهدیدها) محیط تحت بررسی شناسائی شدند. نتایج به دست آمده مؤید آن بود که علی رغم وجود جاذبه هاي طبیعی کم نظیر که بالقوه می توانند این عرصه را به قطب گردشگري طبیعت در مناطق حفاظت شده خشکی- دریائی کشور بدل نمایند، کمبودهایی هم چون ضعف در امکانات زیربنایی، عدم معرفی و تبلیغات نامناسب سبب شده محدوده تحت بررسی در جدول برنامه ریزي راهبردي در شرایط رقابتی (استراتژي ST) قرار گیرد.در پایان ماتریس فریمن بر اساس اولویت هاي اقتصادي، اجتماعی، فرهنگی و اکولوژیکی منطقه مورد مطالعه تکمیل و پس از بارگذاري هریک از گزینه هاي توسعه، سه راهبرد پیشنهاد گردید که در این میان راهبرد: "جلب سرمایه گذاري بخش خصوصی از طریق ارائه تسهیلات بانکی با دوره بازگشت طولانی مدت و واگذاري انفال در قالب اسناد نود و نه ساله" با امتیاز مأخوذه 77 + به عنوان مهمترین راهبرد پیشنهادي توسعه اکوتوریسم در منطقه مورد مطالعه می باشد.
سید علی جوزي, سحر رضایان, مهدي ایرانخواهی, نبی الله مرادي
PDF