دوره 10, شماره 3

پاییز 1391

فهرست مطالب

علوم پایه

پالایشگاه نفت پارس در فلاصله 22 کیلومتری شهر تهران در نوع خود یکی ازمهم ترین پالایشگاه های روغن موتور کشور محسوب می شود. این پالایشگاه ، در حال حاضر ازواحدهای فورفورال ، واحد تفکیک، واحد مخازن ، واحد بلندینگ، واحد قوطی سازی ، واحد بشکه سازی و رنگ زنی ، قسمت تخلیه بار و بارگیری ، واحد ضدیخ، واحدگریس سازی، واحد دیگ های بخار و واحد تعمیرات و واحد آزمایشگاه تشکیل شده است. در محدوده مورد مطالعه دلایلی نظیر بالا بودن سطح آب های زیرزمینی ، شکست کمپانی در راه اندازی بخش بیولوژیک سیستم تصفیه پساب و همچنین امکان ورود پساب های بهداشتی خانگی و نیز آب های کشاورزی که امکان نفوذ به درون خاک و راه یابی به آب های زیرزمینی در محدوده مورد مطالعه دارند، این تحقیقات در همین شرایط زیست محیطی صورت پذیرفت . برای بررسی این فرض که پساب ها به آب های زیرزمینی راه خواهند یافت ، چهار ایستگاه روی چاه های آبی انتخاب شد که در تمام منطقه مورد مطالعه وجود داشتند. سپس پارامترهایی مانند ،COD ،pH BOD ، نیترات ، رنگ ، نیتریت ، رسانایی الکتریکی ، سولفات ، جامدات محلول ، آمونیاک، فورفورال ، فلزات سنگین و هیدروکربن های نفتی (TPH) اندازه گیری شدند .لازم به ذکر است که این اندازه گیری ها به صورت فصلی انجام گرفته و از دسامبر 2006 تا می 2009 ادامه پیدا کرده است . سپس با مقایسه نتایج حاصل از تست های مورد اشاره و استفاده از مقادیراستاندارد مربوط به این پارامترها، فرضیه مورد نظر اثبات گردید . به عبارت دیگر ، جریان های پساب وارد چاه های آب شده و آب های زیرزمینی را آلوده می نماید. پالایشگاه نفت پارس در فلاصله 22 کیلومتری شهر تهران در نوع خود یکی ازمهم ترین پالایشگاه های روغن موتور کشور محسوب می شود. این پالایشگاه ، در حال حاضر ازواحدهای فورفورال ، واحد تفکیک، واحد مخازن ، واحد بلندینگ، واحد قوطی سازی ، واحد بشکه سازی و رنگ زنی ، قسمت تخلیه بار و بارگیری ، واحد ضدیخ، واحدگریس سازی، واحد دیگ های بخار و واحد تعمیرات و واحد آزمایشگاه تشکیل شده است. در محدوده مورد مطالعه دلایلی نظیر بالا بودن سطح آب های زیرزمینی ، شکست کمپانی در راه اندازی بخش بیولوژیک سیستم تصفیه پساب و همچنین امکان ورود پساب های بهداشتی خانگی و نیز آب های کشاورزی که امکان نفوذ به درون خاک و راه یابی به آب های زیرزمینی در محدوده مورد مطالعه دارند، این تحقیقات در همین شرایط زیست محیطی صورت پذیرفت . برای بررسی این فرض که پساب ها به آب های زیرزمینی راه خواهند یافت ، چهار ایستگاه روی چاه های آبی انتخاب شد که در تمام منطقه مورد مطالعه وجود داشتند. سپس پارامترهایی مانند ،COD ،pH BOD ، نیترات ، رنگ ، نیتریت ، رسانایی الکتریکی ، سولفات ، جامدات محلول ، آمونیاک، فورفورال ، فلزات سنگین و هیدروکربن های نفتی (TPH) اندازه گیری شدند .لازم به ذکر است که این اندازه گیری ها به صورت فصلی انجام گرفته و از دسامبر 2006 تا می 2009 ادامه پیدا کرده است . سپس با مقایسه نتایج حاصل از تست های مورد اشاره و استفاده از مقادیراستاندارد مربوط به این پارامترها، فرضیه مورد نظر اثبات گردید . به عبارت دیگر ، جریان های پساب وارد چاه های آب شده و آب های زیرزمینی را آلوده می نماید.
نسرین اوتادی, امیر حسام حسنی
PDF
فشار چرای دام یکی از عوامل مخرب مراتع است که موجب تغییرات پوشش گیاهی و گونه های موجود می شود. اساس تحقیق حاضر بررسی اثر چرای دام بر خصوصیات گیاهی در نواحی چرا شده و چرانشده بوده است.بنابر این نواحی با چرای متوسط و سنگین در مراتع کوهستانی گرگان انتخاب شد. نمونه برداری سیستماتیک با استفاده از سه ترانسکت و 40 پلات که به صورت تصادفی بر روی آن قرار گرفت، انجام شد. فرمول های سیمپسون، شانون، مارگالف و منهنینک در هر پلات با استفاده از خصوصیات گیاهی ثبت شده و در نرم افزار PAST محاسبه شد. آنالیز واریانس و مقایسه میانگین های داده ها در نرم افزارPAST انجام شد. نتایج نشانداد که در منطقه چرا نشده خصوصیات گیاهی بیش از منطقه چرای سنگین بوده است.در منطقه چرای متوسط شاخص های گیاهی نسبت به مناطق دیگر اختلاف معنی داری نشان ندادند.
قدرت اله حیدری, رضا تمرتاش, محمدرضا طاطایان, محسن باغستانی فر
PDF
به منظور بررسی رابطه میان فاکتورهای خاکی وتنوع گیاهی (شانون، شاخص تنوع) و گونه های درختی بوسیله آنالیز تحلیل تطبیقی متعارف 49 پلات پیاده گردید. با استفاده از آنالیز نمونه ها میزان فاکتورهای pH ، هدایت الکتریکی، کربن ، پتاسیم ، سدیم ، منزیم، سدیم ، فسفر، رس ، شن ، سیلت و مواد آلی خاک محاسبه گردید. برای جلوگیریاز خطاهای یک طرفه و استفاده ازآنالیزهای افزایش گرادیان های خاکی بوسیله آنالیز تحلیل تطبیقی غیر متعارف محاسبه گردید . رابطه میان تنوع گونه های زیر اشکوب با گرادیان های خاکی بوسیله رگرسیون چند متغیره و گونه های درختی بوسیله آنالیز تحلیل تطبیقی متعارف مطالعه شدند. نتایج بدست آمده از رابطه گرادیان های خاکی باتنوع زیر اشکوب بهترین تاچ پوشش را مشخص نمودندو گونه های درختی بوسیله گراف های آنالیز تحلیل تطبیقی متعارف نشان داده شدند. همچنین نتایج رابطه گرادیان های خاکی با تنوع زیر اشکوب، فاکتورهای مهم در صد ماسه ، درصد سیلت ، نیتروژن و منیزیم و درگونه های درختی ماسه ، سیلت ، شن و مواد آلی محاسبه گردید . به عبارت دیگر بعضی از متغیرها در رابطه میان فاکتورهای خاکی و تنوع زیر اشکوب توضیح داده نشدند . سطح تاج پوشش تا حدودی این متغیرها را مشخص می نماید.
محمد رضائی پور, مسلم اکبری نیا, مسعود طبری کوچکسرایی
PDF
در این تحقیق تغییرات خاک در یک کرت آزمایشی به ابعاد 100 متر در استان زنجان مورد بررسی قرار گرفت .اهداف تحقیق عبارت بودند از : (1) تعیین تغییرات مکانی کوتاه – دامنه خصوصیات خاک کنترل کننده حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه (2) تعیین حدود مناطق دارای خصوصیات خاک همگن در داخل کرت های آزمایشی بر مبنای همبستگی مکانی خصوصیات خاک، (3) تعیین اینکه آیا این تغییرات به اندازه ای بزرگ هستند که در مقیاس عملی قابل مدیریت باشند. نمونه های خاک سطحی (30-0 سانتی متر ) در فواصل 1 متر برای تعیین مقادیر رس ، لای ، شن ، کربنات کلسیم معادل ، اسیدیته ، کربن آلی ، فسفر قابل دسترس، گیاه و پتاسیم قابل دسترس گیاه موردتجزیه آزمایشگاهی قرار گرفت . تغییرات مکانی خواص خاک با اعمال تکنیک های زمین آماری تعیین شد. نمونه گیری خاک در یک شبکه 1 مترمربعی ، تغییرات نسبتا زیادی رادر خواص خاک آشکار ساخت. مقدار رس ساختار مکانی مشخصی نشان نداد ولی سایر متغیرهای مورد بررسی به خوبی توسط مدل های نیم تغییر نما توصیف شدند و تغییرات کوتاه – دامنه بارزی نشان دادند. نتایج نشان داد که جدایش نواحی قابل مدیریت در داخل کرت آزمایشی مورد بررسی بر مبنای تجزیه و تحلیل های زمین آماری امکان پذیر است.
سعید میرریاحی, ساعد فرج نژاد قادی, مریم قاسم نژاد
PDF
منظور از تضاد آب کشاورزی ،درگیری ها و منازعات میان بهره برداران آب در بخش کشاورزی است. هدف این مقاله ، بررسی دیدگاه های کارشناسان امور آب منطقه پیرامون تضاد آب کشاورزی بود.این تحقیق ، در شبکه آبیاری سد درودزن در استان فارس و با استفاده از روش توصیفی ، همبستگی انجام شد. جمعیت کارشناسان مشغول کاردر امور آب منطقه در حوزه پایاب سد درودزن 75 نفر بود که 66 نفر از آنها به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه ای بود که روایی آن توسط گروهی از متخصصان تایید گردید. پایایی ابزار جمع آوری داده ها با استفاده از یک مطالعه راهنما و آزمون آلفای کرونباخ، محاسبه شد. یافته ها نشان داد که در میان گروه های موجود در تضاد آب ، مناقشه اصلی میان کشاورزان پایین دست و بالادست است. کشاورزان پایین دست ، بازنده اصلی در توزیع آب بودند. نوع منازعه آب « تضاد آشکار » بود. این نتیجه نشان می دهد که تضاد آب در این منطقه به تدریج رو به افزایش است . دلایل اصلی برای افزایش تضاد در بهره برداری از منابع آب ، « خشکسالی » ، « کمبود آب » و « نوع مدیریت آب توسط دولت » بودند. با توجه به نظر کارشناسان، بهترین نوع مدیریت آب باید ترکیبی از نظارت دولتی و مدیریت محلی توسط کشاورزان باشد. تفاوت معنی داری میان نظرات گروه های مختلف کارشناسان در رابطه با تضاد آب کشاورزی وجود نداشت .
مسعود بیژنی, داریوش حیاتی, بهروز عبدالوند
PDF
آزمون سمیت حاد آلاینده ها، که بطو رمداوم از نواحی صنعتی و مسکونی رها می شوند، نشان دهنده میزان خطر بالقوه این ترکیبات بر جانداران آبزی می باشد. جیوه یک فلز بسیار سمی است که به دلیل کاربرد وسیع آن در کشاورزی ، پزشکی و سایر فعالیت ها، نمیتوان از درمعرض قرارگرفتن آن اجتناب شود. هدف این مطالعه آزمایش سمتی حاد کلرید جیوه بر ماهی آب شیرین (HgCl2) ، Capotea fusca ، بر اساس آزمون پایایی جهت محاسبه 50LC می باشد. بدین منظور ، این ماهی بدون افزودن مواد غذایی حدود 96 ساعت در معرض کلرید جیوه قرار گرفت. 10 غلظت مختلف در سه تکرار انتخاب شدند و برای هر تیمار 10 نمونه ماهی استفاده گردید. محلول ها با حل کلرید جیوه در آب مقطر آماده شدند. نتایج مشخص کرد که مرگ و میر با گذشت زمان کاهش می یابد، به طوری که بیشتر مرگ و میرها در طی 24 ساعت اولیه اتفاق افتاد. سرانجام ، نتیجه گیری نهایی نشان داد که مقدار50LC در طی 72 و 96 ساعت 539/0 میلی گرم در لیتر بود.
حمید رضا پورخباز, علیرضا پور خباز
PDF
شبکه آبراهه ای حوزه آبخیز مجموعه ای از آبراهه ها و رودخانه ها بوده که وظیفه هدایت و زهکشی جریان های آب سطحی را در یک حوزه آبخیز بعهده دارند. این داده های مکانی ، نقش مهمی را در مطالعات فیزیوگرافی ، هیدرولوژی ، فرسایش و رسوب یک حوزه آبخیز به عهده دارند. یکی از پارامترهای فیزیکی حوزه آبخیز نسبت انشعاب بوده که مقدار کشیدگی یا گردی حوزه آبخیز را نشان می دهد. بطور کلی ، نسبت انشعاب حوزه آبخیز که بر اساس شبکه آبراهه ای رتبه بندی شده محاسبه می گردد، یکی از معیارهای ارزیابی الگوی آبنمود سیل حوزه آبخیز می باشد. در این رابطه ، شبکه های آبراهه ای ناپیوسته، یک مانع جدی در برابر رتبه بندی آبراهه ها می باشند. این لایه های مکانی رقومی که در قالب و مقیاس های مختلف آماده می شوندغالبا دارای نقایصی در ساختار توپولوژی خود می باشند(ناپیوستگی و عدم انطباق صحیح با الگوی جهت جریان آب در حوزه آبخیز) این نقایص ، مشکلات دیگری در محاسبه سایر پارامترهای فیزکی حوزه آبخیز نظیر طول آبراهه ها، تراکم آبراهه ها، رتبه بندی آبراهه ها و نظایر آن بوجود می آورد.از سوی دیگر ، توابع درونی ساخته شده در نرم افزارهای سامانه اطلاعات جغرافیائی قادر به تصحیح این گونه آبراهه ها نیستند . در تحقیق حاضر ، در محیط نرم افزارArcGIS با استفاده از اجزاءArcObjects یک مدل جدید طراحی و ساخته شده است که قادر به حل مشکلات شبکه آبراهه ای حوزه آبخیز می باشد. بطور خلاصه ، بوسیله مدل ساخته شده ، یک شبکه آبراهه ای ساخته می شود که در آن ، هیچ گونه آبراهه اضافی تولید نشده بلکه آبراهه های اصلی ناپیوسته و جهت های جریان نادرست آن ها اصلاح میگردد. این شبکه آبراهه ای سپس بوسیله مدل رتبه بندی شده و می تواند درمحاسبه نسبت انشعاب و سایر محاسبات که در آن ها شبکه آبراهه ای پیوسته و منطبق با الگوی جریان نیاز است مورد استفاده قرار گیرد .
محمود رضا طباطبائی, کریم سلیمانی, علی اکبر نوروزی
PDF
صنایع آلومینیوم اراک در استان مرکزی قراردارد. این صنعت از نظر اقتصادی ، صنعتی ، سیاسی و استراتژیک نه تنها برای این استان بلکه برای کشور اهمیت دارد و از طرفی به عنوان یکی از چالش های زیست محیطی اراک و کشور مطرح است. بررسی تهدیدات و فرصت های زیست محیطی این صنعت و اثرات آن بر امنیت محلی و ملی به عنوان موضوع این پژوهش برای نخستین بار مورد بررسی قرار گرفت تا بتوان از آن بعنوان الگوئی برای سایر نقاط کشور سود جست. پرسش اساسی دراین پژوهش این بود که تخریب منابع زیست محیطی ناشی از فعالیت آلومینیوم اراک چه تاثیری بر امنیت ملی کشور دارد. در نهایت با ایجاد رابطه منطقی در فرآیند سه مولفه محیط زیست، توسعه و صنعتی شدن و امنیت ملی ، شرایطی فراهم گردد تا هم روند توسعه و محیط زیست حفظ گردد و هم مردم با امنیت روانی در حوزه های اقتصادی، اجتماعی ، سیاسی، اشتغال و معیشت در یک رفاه نسبی زندگی نمایند. بنابر این در این پژوهش این فرضیه مطرح شد که عدم رعایت استانداردهای زیست محیطی باعث وقفه در فعالیت کارخانه آلومینیوم اراک گشته واین امر منجر به بیکاری ، بحران های امنیتی ، اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی، کارگری شهر اراک خواهد شد. نتایج این پژوهش نشان داد که چالش های زیست محیطی در یک منطقه نظیراراک نه تنها بر امنیت این شهر بلکه بر امنیت ملی نیز تاثیر دارد .
محمد یزدی, اسماعیل رمضانی, بهادر امینیان
PDF
یک رابطه نزدیک و متقابل قدرتمندی بین تنوع زبانی و بیولوژیکی وجوددارد. به منظور حفاظت ازتنوع زیستی ، این همچنین حیاتی است تا ما راهکارهایی را برای حمایت ازتنوع زبانی در قوانین بین المللی به عنوان میراث مشترک پیدا نماییم. همچنین باید در جستجوی یافتن سیاست های زبانی ملی باشیم که آن را تشویق و ترغیب نماید.در حدود 6800 زبان مختلف در سراسر جهان وجود دارد که اکثر آن ها زبان های بومی می باشند. بسیاری از این زبان ها در خطر انقراض اند و از 6500 زبان، فقط 10 درصد از جمعیت جهان با آن صحبت می کنند و بسیاری از آن ها در شرایط وخیم انقراض قرار گرفته اند: بیش از 90درصد آن ها تا قرن آینده منقرض خواهند شد.تنوع زیستی هم مشابه آن با کاهش چشمگیری روبرو است ، بنابر این ،این مسئله ی مهمی است تا بتوانیم با سرعت زیادی قادر به پاسخ گویی به عوامل مختلف آن از جمله انقراض زبان ها باشیم . هدف این مقاله ارائه رابطه ای بین تنوع زیستی و زبانی با تاکید بر زبان های محلی و بومی بوده بطوری که بتواند پایه و اساسی برای قانون و سیاست گذاری فراهم نماید. برای انجام این کار تجزیه و تحلیلی از حقوق بین المللی موجود و چهار چوب سیاست ملی مربوط به حفاظت موثر از تنوع ارائه می کند، و بطور خاص ، با این دید که زبان های جهانی در حفظ و پرورش تنوع زیستی مشارکت زیادی می کنند
ژانت الیزابت بلیک
PDF
مطالعه حاضر کاربردمفهوم اکوهیدرولوژی در باز آفرینی سیمای سرزمین رود دره فرحزادتهران را مورد بررسی قرار می دهد.نکته کلیدی کاربرد مفهوم ، مدیریت بوم شناختی روددره شهری در برقراری تمامیتی فضایی از زمین شناسی ، آب شناسی ، زندگی گیاهی و کاربری زمین می باشد. مطالعه تاکید دارد در روند دستیابی به فضاهای عمومی با کیفیت که در جریان توسعه محدوده های طبیعی روددره های درون شهری حاصل می آیند، لازم است تخریب اکولوژیکی سیمای سرزمین متوقف شود و در راستای بهبود تعاملات اکولوژیکی قدم برداشته شود. مبتنی بر توانایی ها و محدودیت های منطقه ، راهبردهای ارتقاء کیفیت فضای عمومی روددره فرحزاد از سطوح مختلف مدیریت سیمای سرزمین، شامل : بوم شناسی سیستمی ، بوم شناسی شهری و بوم شناسی انسانی منتج می شوند. برمبنای اصول بوم شناسی سیمای سرزمین ، این راهبردها در روند مدیریت « تخصیص منابع سیمای سرزمین (سطح ساخت و استفاده )، برنامه فضایی – اجتماعی سیمای سرزمین(سطح پوشش و کاربری ) ، و « عملکرد زیستی – فضایی – اجتماعی شبکه سیمای سرزمین ها (سطح زیر ساخت فراغتی ) ، کاربرد می یابند. در این مطالعه ، چارچوب تحلیلی مدل ارائه شده جهت سنجش کیفیت فضای عمومی روددره فرحزاد تهران مورد استفاده قرار می گیرد. اطلاعات موردنیاز از مشاهدات و آمارهای بدست آمده از سازمان های مربوطه حاصل می آیند.
شهیندخت برق جلوه, نیما صیاد
PDF
هدف از انجام این مطالعه اندازه گیری میزان انرژی های ورودی و خروجی در گلخانه های خیار در شهرستان ورامین واقع در استان تهران بود. برهمین اساس 200 نفر از گلخانه داران ورامین درسال 2010 انتخاب شدند. نتایج نشان داد که میزان کارایی انرژی ، انرژی خالص و بهره وری انرژی به ترتیب 017/. ، 84/46 مگاژول بر کیلوگرم و 02/0 کیلوگرم بر مگاژول می باشد. همچنین نتایج نشانداد که سوخت (03/99%) نیرو کارگری (37/0%) و انواع کودها (34/0%) بیشترین سهم را در میزان مصرف انرژی دارند. بر اساس نتایج به دست آمده دو استراتژی جانشینی نهاده ها در کشاورزی و استفاده از پیشرفتهای فنی به منظور افزایش کارایی انرژی پیشنهاد شد .
فاطمه دریجانی, هادی ویسی, کورس خوشبخت, هومان لیاقتی, علی عليپور جهانگيری
PDF
تغییر پذیری مکانی متغییرهای حاصلیخزی خاک در یک باغ زیتون تحت آبیاری ، با درختان رقم زرد، موردمطالعه قرار گرفت. این باغ در منطقه طارم استان زنجان با مختصات جغرافیایی 48 درجه و56 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و 47 دقیقه عرض شمالی واقع شده و فاصله درختان ازهم 7×7 متر است . متغیرهای پتاسیم ، فسفر، سدیم ، کلر ، هدایت الکتریکی و ماده آلی در نمونه های خاک، از عمق 60-0 سانتی متر در اوایل اسفند ماه 1389 تعیین شد. برای نمونه برداری ، یک شبکه منظم شطرنجی به ابعاد 98×98 متر ایجاد شد. نمونه برداری در نقاط تقاطع این شبکه انجام شد ومختصات جغرافیایی نقاط موردنظر با استفاده ازدستگاه سامانه مکان یاب جغرافیایی دستی، تعیین شد. داده ها با استفاده از روش آمار کلاسیک و زمین آمار مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نقشه هایی با هدف مدیریت ویژه خاک باغ ایجاد شد. درون یابی ها با توجه به آستانه وانحراف استاندارد هر متغییر بدست آمد. از محاسبات به منظور ترسیم نقشه های تغییرات هر جزء حاصلخیزی خاک بر اساس روش کریجینگ استفاده شد. تغییرات توزیع زمینی بالایی مشاهده شد. نتایج نشان داد که کمبود پتاسیم تهدیدی در منطقه مورد مطالعه است. در واقع، محتوای پتاسیم خاک منطقه مورد مطالعه ، سطح آستانه زیر 70 پی پی ام را نشان داد. تجزیه های زمین آماری مدل های متفاوتی از توزیع مکانی و سطوح وابستگی مکانی برای متغییرهای خاک نشان داد. سدیم و ماده آلی خاک در بخش های مطالعه شده از توزیع بالایی برخوردار بود. وابستگی مکانی فسفر در حد متوسط بود، و پتاسیم از یک توزیع همبسته مکانی پیروی نمیکند.
امید نوری رودسری, کاظم ارزانی, عزیز مومنی, مهدی طاهری
PDF
خرد حاصل از سنت ها در طراحی بومی می تواند راهنمای ما در رویکرد طراحی امروزمان باشد. کلیه مسایل پر اهمیت زمان ما در حیطه های پایداری محیط ، بوم شناسی و معنا هر کدام بخش های دقیقی از فرایند بومی طراحی هستند. معماری بومی تبلورکالبدی فرهنگ خاصی است . ملحوظ نمودن الگویهای رفتاری در فرایند طراحی موجب بازتاب هویت فرهنگی و معنا در گزینه های پیشنهادی می شوند. در طراحی بومی رده های حاصل از ایده پردازی در چارچوب از قبل تعیین شده و مختص به جامعه خاص و مخاطبین مشخص است. رویکرد پایداری نیز در طراحی بومی نهادینه شده که از حس وحدت با طبیعت ناشی می شود دراین مقاله نمونه های متنوعی مورد بحث قرار میگیرند . نحوه ساخت بومی از شیوه های زندگی و اعتقادات بومی حاصل می آید. از فرایند طراحی بومی می توان درس هایی ارزشمند را در جهت معرفی حس مکان در هر بستری فرا گرفت.
رضا سیروس صبری
PDF
در این پژوهش که با هدف شناخت و بررسی بستر طبیعی مجموعه روستایی ملفه و اندارگلی واقع در شهرستان سواد کوه انجام شده است، با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، پارامترهای طبیعی و کالبدی روستاهای مورد مطالعه در غالب لایه های مکانی متفاوت، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. در این راستا، ابتدا مدل رقومی ارتفاعی منطقه در سامانه اطلاعات جغرافیایی تهیه گردید. سپس با طبقه بندی لایه های شکل زمین و رویهم قراردادن آن با لایه پوشش و کاربری اراضی ، رابطه پارامترهای طبیعی با بافت کالبدی روستاهای ملفه و اندارگلی مورد تحلیل قرار گرفت و نهایتا بهره برداری های سازگار و ناسازگار از بستر طبیعی روستاهای مورد مطالعه مشخص گردید. علاوه بر این نتایج گویای این مطلب است ، سامانه اطلاعات جغرافیایی با امکان ایجاد پایگاه داده ، تجزیه و تحلیل داده های فضایی می تواندبه عنوان ابزاری موثر در فرایند برنامه ریزی شهری و روستایی مورد استفاده قرار گیرد.
سعید میرریاحی, ساعد فرج نژاد قادی, مریم قاسم نژاد
PDF