طراحی و مدل‌سازی گذرگاه‎های مهاجرت قوچ و میش البرزی در منطقه حفاظت‌شده ورجین

محسن محفوظی, حمید گشتاسب

چکیده


امروزه تغییرات اقلیمی، خشكسالی، جزیره‌ای شدن زیستگاهها از جمله عوامل بحرانی در تهدید و كاهش تنوعزیستی به شمار می‌آیند. علاوه بر بلایا و پدیده‌های طبیعی، فعالیت‌های با منشا انسانی از جمله مهم‌ترین عوامل جزیره‌ای شدن زیستگاه‌ها و قطع ارتباط جریان ژنی از طریق گذرگاه‌ها هستند. وجود گذرگاه‌های مطلوب و ایمن برای وحوش دارای  مهاجرت بالفطره (ذاتی) و یا حیوانات بزرگ جثه و دارای  قلمرو  وسیع همانند قوچ ‌و میش بسیار حیاتی است. این گونه‌ها باید بتوانند در قلمروهای شناخته‌شده خود جابجا شوند اما با حضور موانع متعدد فیزیكی یا ساخت‌ و سازهای انسانی بیشتر آسیب می‌بینند. در صورت عدم تامین زیستگاه‌های مطلوب و پراكندگی اجباری گروه‌های جمعیتی قوچ‌ و میش، به طور مسلم انزوای گروه‌های جمعیتی (در اثر فعالیت‌های انسانی) و در نتیجه قطع جریان ژنتیكی و كاهش تنوعزیستی در بلندمدت و در درجات بعدی تهدید و انقراض نسل گونه‌های شاخص به‌ویژه در راس هرم غذایی را شاهد خواهیم بود. در این پژوهش تعیین مطلوبیت و انتخاب لكه‌های زیستگاهی با روش وزن‌دهی و تلفیق چهار نقشه کاربری و پوشش اراضی، مدل رقومی فاصله از راه‌های دسترسی، مدل رقومی ارتفاع از سطح دریا و موقعیت‌های توپوگرافی درمحیط GIS انجام شد. سپس با اجرای مدل کمترین فاصله- هزینه، گذرگاه‌های بالقوه قوچ ‌و میش با کمترین هزینه اکولوژیکی محاسبه شد. این گذرگاه‌ها در ادامه مورد بازدید میدانی قرار‌گرفته و از نظر تعارضات،کاربری‌های بهنگام، مسائل و واقعیات زمینی بازبینی و درنهایت تدقیق شدند. درپایان مسیر گذرگاه‌های تدقیق‌شده با ملاحظه ضرورت و اولویت اجرا در سه فاز بخش‌بندی و چک لیست اولویت‌بندی مراحل اجرا و شرح تمهیدات و تجهیزات لازم برای استقرار گذرگاه‌ها درمنطقه مطالعاتی ارائه شد.

 

 


واژگان کلیدی


گذرگاه‌های زیستگاهی، هزینه اکولوژیکی، جریان ژنتیکی، نفوذپذیری زیستگاه، مطلوبیت زیستگاه.

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


Fahrig L. Effect of habitat fragmentation on the extinction threshold: asynthesis. Ecological Applications; 2002; 12 (2): 346-353

Fahrig L,Goodwin B J. Connectivity is a vital element of landscape structure. Oikos;1993; 68 (5):571‐573

Frankham R, Sanjayan M. Genetics and landscape connectivity. Connectivity conservation. Cambridge, U.K: Cambridge Univ. Press; 2006; 72–96.

FaraidehPardazeMohit Consulting Engineers. Possibility of wild Sheep and Iranian Gazelle Restoration in Haftadgholeh and Muteh protected Areas. MarkaziProvince office of Environmental Protection; 2012; P. 150.[In Persian]

Goljani R, Kaboli M, Karami M, Naimi B, Alizadeh A. Fall Habitat Suitability Modeling of Central Alborz Wild Sheep in Jajrud Protected Complex. Iran.Journal of natural Resources;2010;63(2):1–14.[In Persian]

Mahini A. Wildlife Habitat Evaluation in Touran Biosphere Reserve. MSc Thesis. University of Tehran;1994;p.110[In Persian]

Goljani R,Kaboli M, Karami M, Ghodsizadeh Z, Nourani E. Male Alborze Red Sheep Migration Corridors Selection from Summer to Fall Habitats in Jajrud protected Area Complex. Russian Journal of Ecology;2012; 63)1(

Beier P, Majka D R, Spencer W D. Forks in the road: choices in procedures for designing wildland linkages. Conservation Biology;2008;22(1): 836-851.

The Arizona Missing Linkages Project. Wild lands Project and Northern Arizona University. Arizona Game and Fish Department.Arizona Department of Transportation.US Fish and Wildlife Service.US Forest Service.Federal HighwayAdministration.Bureau of Land Management.Sky Island Alliance Wildlands Project.Northern Arizona University Press;2007;p. 250

Lindenmayer DB,Nix H A. Ecological Principles for Design of Wildlife

Corridors. Conservation Biology; 1993;7 (3):627-631.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.