ارزیابی آسیب پذیري آبخوان دشت اسدآباد همدان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی

بلال اروجی, عیسی سلگی

چکیده


رفع آلودگی منابع آب زیرزمینی هزینه زیادی داشته و از این رو لازم است از ابزار مناسبی برای جلوگیری از آلودگی آنها استفاده شود. یکی از این ابزارها، پهنه­ بندی پتانسیل آسیب­ پذیری آبخوان است که در این پژوهش، برای آبخوان اسدآباد مورد استفاده قرار گرفت. دشت اسدآباد تأمین کننده آب شرب، کشاورزي و صنعت شهرستان اسدآباد می ­باشد. بر این اساس در این پژوهش جهت شناسایی نواحی آسیب­پذیر آبخوان دشت اسدآباد در برابر آلودگی و تهیه نقشه آسیب ­پذیري آبخوان از سه روش دراستیک، SINTACS و SI استفاده شد. ابتدا نقشه حساسیت دشت براي هر یک از مدلهاي مورد نظر، با توجه به لایه­ هاي اطلاعاتی تولید و سپس، لایه نیترات با توجه به داده ­هاي نیترات اندازه ­گیري شده از 24 چاه منطقه در طی فصل بهار سال 1392 تهیه شد. جهت اطمینان از صحت مدلهای مورد استفاده، همبستگی بین لایه نیترات و نقشه­ هاي آسیب ­پذیري مدلهاي یاد شده محاسبه گردید. با توجه به سطح معنی­ دار ضریب همبستگی محاسبه شده بین مدلهاي دراستیک و SI واسنجی مدلهاي یادشده صورت گرفت و ضرایب پارامترهاي آنها اصلاح شدند. با همپوشانی نقشه کاربري اراضی و نقشه آسیب ­پذیري دراستیک اصلاحی، نقشه خطر آلودگی آب دراستیک زیرزمینی بر اساس مدل کشاورزي تهیه شد. در نهایت، با مقایسه نقشه ­هاي آسیب­پذیري دراستیک اصلاح شده SI اصلاح شده و مدل دراستیک کشاورزي با لایه نیترات، بهترین مدل براي ارزیابی آسیب­ پذیري آبخوان منطقه انتخاب شد. نتایج به دست آمده بیانگر آن است که مدل دراستیک کشاورزي با ضریب همبستگی 79%، بهترین مدل برای این کار می­ باشد. بر این اساس 24/26، 63/56  و 13/17 درصد از وسعت دشت به ترتیب در محدوده هاي آسیب ­پذیري کم، متوسط و زیاد قرار می­ گیرد.

واژگان کلیدی


دشت اسدآباد - آسیب پذیري آبخوان - مدل دراستیک - SINTACS - SI

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


Ahmadi, A. and Aberoumand, M. Vulnerability of Khash-Plain Aquifer, Eastern Iran, to Pollution Using Geographic nformation System (GIS). Applied geology(In Persian). 2009.

Akhtari, Y. Evaluation of aquifer pollution potential model Zvyrchry and Kheran using DRASTIC, M.Sc. Thesis, Department of Geology, Shahid Chamran University, 2007. 170p

Al kuisi, M., El-Naqa, A. and Hmmouri, N. Vulnerability mapping of shallow groundwater aquifer using SINTACS model in the Jordan Valley area, Jordan. Environmental Geology. 2006. 50: 651-667.

Almasri,M.N. Assessment of intrinsic vulnerability to contamination for Gaza coastal aquifer , Palestin. Journal of Environmental Management, 2008. 88, 577–593.

Aller, L., Bennet, T., Leher, J.H., Petty, R.J. and Hackett, G. DRASTIC: A Standardized system for evaluating groundwater pollution potential using hydro-geological settings. Kerr Environmental Research Laboratory, U.S. Environmental Protection Agency Report. 1987. (EPA/600/2-87/035).

Antonakos,A.K., N.J.,Lambrakis. Development and testing of three hybrid methods for the assessment of aquifer vulnerability to nitrates, based on the drastic model, an example from NE Korinthia, Greece. Journal of Hydrology. 2007. 333, 288- 304.

Babiker, I.S., Mohamed, M.A.A., Hiyama, T., and Kato, K. A GIS-based DRASTIC model for assessing aquifer vulnerability in Kakamigahara Heights,Gifu Prefecture, Central Japan. Science Total Environment, 2005. 345: 127-140.

Bai, L., Wang, Y. and Meng, F. Application of DRASTIC and extension theory in the groundwater. 2011.

Civita, M. Le carte della vulnerabilita` degli acquiferi all’inquinamento. Teoria & practica (Aquifer vulnerability maps to pollution) (in Italian). Pitagora Ed, Bologna, 1994. 325p.

Connell, L. D. & Van den Daele, G. "A quantitative approach to aquifer vulnerability mapping", Journal of Hydrology, 2003. Vol. 276(1-4): 71-88.

Daly, D. and Drew, D. Irish Methodology for Karst aquifer protection. In: Beck, B.F., Pettit, A.J. and Herring, J.G. (eds.), Hydrogeology and Engineering Geology of Sinkholes and Karst, Rotterdam, Balkema. 1999. P 267-272.

El–Naqa, A., Hammouri, N. & Kioso, M. "GIS–based evaluation of groundwater vulnerability in the Russeifa area", Jordan: Revista Mexicana de CienciasGeológicas, 2006. Vol. 23(3), 77–287

Evans, B.M. and Myers, W.L. A GIS-based approach to evaluating regional groundwater pollution potential with DRASTIC. Soil and Water Conservation. 1990. 45: 45-242.

Focazio, J.M., Reilly, E.T., Rupert, G.H. and Helset, R.D. Assessing groundwater vulnerability to contamination: providing scientifically defensible information for decision makers. U.S. Geological Survey Water-Resources Investigations Report. 2002. 00-4273, 33 p.

Foster, S.S. Fundamental concepts in aquifer vulnerability, pollution risk and protection strategy. In: van Duijvenbooden, W., Van Waegeningh, H.G. (Eds.), Vulnerability of Soils and Groundwater to Pollution. TNO Committee on Hydrological Research, The Hague, Proceedings and Information. 1987. 38: 69-86.

Gogu, R. C., and Dassargues, A. Current trends and future challenges in groundwater vulnerability assessment using overly and index methods. Environmental Geology, 2000. Vol. 39(6), PP: 549-559.

Hamedan Regional Water Co. Groundwater report of Asadabad Aquifer, Hamedan (In Persian). 2012. p. 74

Hamza, M.H. Validity of the vulnerability methods DRASTIC and SI applied by GIS technique to the study of diffuse agricultural pollution in two phreatic aquifers of a semi-arid region (Northeast of Tunisia) AQUAmundi-Am01009. 2010. Pp: 57-64.

Hamza, M.H., Added, A., France´s, A., and Rodrı´guez, R. Validite´ de l’application des me´thodes de vulne´rabilite´ DRASTIC, SINTACS et SI a`l’e´tude de la pollution par les nitrates dans la nappe hre´atique de Metline– Ras Jebel–Raf Raf. Comptes Rendus Geoscience. 2007. 339: 493-505.

Hamza, M.H. and Added, A. Validity of DRASTIC and SI vulnerability methods. NATO Science for Peace and Security Series C: Environmental Security, Geospatial Visual Analytics, 2009. Part 7, Pp. 395-407.

Hasiniaina, F., Zhou, J. and Guoyi, L. Regional assessment of groundwater vulnerability in Tamtsag basin, Mongolia using drastic model. Journal of American Science, 2010. Vol. 6(11), PP: 65-78.

Knodel, K., Lange, G., and Voigt, H.J. Environmental Geology, Handbook Field Methods and Case Studies, Springer-Verlag, Berlin Heidelberg, 2007. 1357p.

McLay, C.D.A., Dragten, R., Sparling, G., and Selvarajah, N. Predicting groundwater nitrate concentrations in a region of mixed agricultural land use: a comparison of three approaches. nvironmental Pollution. 2001. 115: 191–204.

Niknam, R., Mohammadi, K., and Majd, V. Groundwater Vulnerability Evaluation of Tehran-Karaj Aquifer Using DRASTIC Method and Fuzzy Logic. Iran Water Resources Research. 2007. 2:39-47 (In Persian).

Rahman,A. A GIS based DRASTIC model for assessing groundwater vulnerability in shallow aquifer in Aligarh, India. Applied Geography, 2008. 28 , 32–53.

Rahman, A. A GIS Based DRASTIC model for Assessing Groundwater Vulnerability in Shallow Aquifer in Aligarh, India, Applied Geography, 2008. 28: 32-53.

Ribeiro, L. Desenvolvimento de um ı´ndice para avaliar a susceptibilidade, ERSHA-CVRM, 2000. 8p.

Stigter, T.Y., Ribeiro, L. and Carvalho Dill, A.M.M. Evaluation of anintrinsic and a specific vulnerability assessment method in comparison with groundwater salinisation and nitrate contamination levels in two agricultural regions in the south of Portugal. Hydrogeology. 2006. 14: 79-99.

Todd , P.K. Ground water , Hydrology , Kluwer Academic Publisher. 1980. 400 p.

Van Stemproot, D., Evert, L., and Wassenaar, L. Aquifer vulnerability index: a GIS compatible method for groundwater vulnerability mapping. Canadian Water Resources Journal. 1994. 18: 25-37.

Vrba, J. A., and Zaporozec, A. Guidebook on Mapping Groundwater Vulnerability. International Contribution for Hydrogeology. Hannover, Germany, 1994. 131 p.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.