palette
تدوین استراتژی‌های بهینه (مناسب) زیست محیطی صنایع نفت و گاز به روش SWOT در پارس جنوبی 2
عبدالمجید زارعی, روح الله کاظمی

چکیده

سابقه و هدف: با توجه به گستردگي صنايع نفت و گاز و نقش موثر این صنایع در ایجاد آلودگی‌های زیست‌محیطی، تدوین یک برنامه استراتژیک برای بهبود عملکرد زیست‌محیطی ضروری است. بدین منظور اقدامات انجام‌شده در راستای کاهش عوارض زیستی در محدوده قابل‌قبول و در چارچوب قوانین و مقررات سازمان محیط زیست بررسی شده است. دستيابي به سطح معيني از درجه اطمينان، نياز به استفاده از روش‌های پيشرفته دارد. بنابراين تدوين يك استراتژي برای كاهش جنبه‌ها و پیامدها‌ی زيست‌محيطي در صنايع مختلف به‌خصوص صنعت نفت و گاز به عنوان يك ضرورت انكارناپذير است كه باید به آن توجه كرد.

مواد و روش‌ها: هدف از این پژوهش تدوین استراتژی‌های زیست‌محیطی در صنایع نفت و گاز پارس جنوبی 2 است که می‌تواند زمینه تدوین و ارائه برنامه مدیریتی راهبردی مناسب در جهت رعایت هرچه بیشتر قوانین و مقررات زیست‌محیطی برای واحدهای مشابه را در منطقه فراهم کند. در این پژوهش ابتدا مهم‌ترین عوامل درونی و بیرونی از کمیته طوفان مغزی شناسایی و توسط 20 نفر از کارشناسان تکمیل شد. در مرحله بعد چک‌لیست نهایی توسط 10 نفر از مدیران سازمان بر اساس طیف لیکرت نمره‌دهی شد. اوزان عوامل داخلی و خارجی، با تشکیل ماتریس  IFE1 و EFE2 محاسبه شد. برای تدوین استراتژی‌ها و تعیین وضعیت موجود از روش SWOT3 بهره گرفته شده است. از ماتریس ارزیابی اقدام و موقعیت استراتژیک (SPACE)، به‌عنوان ابزاری شناخته‌شده و تکنیکی موثر و مناسب برای توسعه و بازبینی استراتژی‌های شرکت و ایجاد تعادل بین عوامل درونی (ضعف‌ها و قوت‌ها) و بیرونی (فرصت‌ها و تهدید‌ها)، استفاده شده است.

نتایج و بحث: نتایج به‌دست‌آمده از ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و خارجی بیانگر آن است که سازمان (پالایشگاه مورد بررسی) دارای نقاط قوت بیشتری نسبت به ضعف‌های موجود و فرصت‌های بیشتری نسبت به تهدیدها است. بنابراین باید سازوکارهایی را در پیش بگیرد تا تهدیدها را از بین برده و نقاط ضعف خود را به حداقل برساند. بنابراین نوع استراتژی‌های مناسب برای توسعه و بهبود پالایشگاه مذکور در زمینه مسایل زیست‌محیطی باید از نوع استراتژی‌های تنوع بخشي باشد. در نهایت 11 استراتژی انتخاب و نمره‌دهی شد که استراتژی بهبود شرایط زیست‌محیطی منطقه با امتیاز 23/6 و استراتژی اصلاح و بازنگری برنامه‌های مدیریتی و به حداقل رساندن آلاینده‌های محیطی با امتیاز 23/5 و استراتژی توسعه و ارتقاء کیفیت مدیریت پساب و پسماند با استفاده از فناوری‌های نوین زیست‌محیطی با امتیاز 01/5 به ترتیب به عنوان برترین استراتژی‌ها اولویت‌بندی شدند.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها و نتایج نشان‌دهنده جایگاه سازمان در موقعیت رقابتی است و باید استراتژی‌های حفظ، نگهداری و ثبات را در جهت کاهش صدمات زیست‌محیطی به کار گیرد. 

واژگان کلیدی
استراتژی، محیط زیست، .SWOT ، QSPM

منابع و مآخذ مقاله

Amini, M., Molaei, N. and Torabi, H., 2006. North Drilling Company Design and Strategy. Journal of Human Resource Management in the oil industry. 12, 128- 113.

Changizi, M. and Varshosaz, K., 2012. Application of Analytic Hierarchy Process (AHP) technique SWOT (Case Study), the first National Conference on Health, Safety and Environmental Management, Khuzestan, University of Mahshahr.

David, F., 2010. strategic management. Translators: Parsaeian, and Arabs, cm. Print 18, the Cultural Research Bureau. P 688.

Ghadami, M., 2011. determine the development strategies in Brsnt on oil, using SWOT, IEA analysis and case study Dogonbadan QSPM Matrix. Journal of Human Resource science.15, 162.

Hamedni, N. and Madah Sadatyh, SR., 2010. Description of the South Pars gas refinery process units and utilities, emissions of the University of Tehran, Tehran. p.204.

Hunger, H. and Violin, T., 2010. Principles of the strategic management. Translation Arabs, M. and rzvany, H.R., plotter printing, Office of Cultural Research, Tehran. p. 346.

Moharamnejad, N., 2012. Environmental planning and management. Printing technologists. Tehran: Jan journalist.p. 285.

Moghadam, M., 2014. Oil and gas environmental strategies Arvandan using hierarchical analysis techniques and analytical methods SWOT (Case study: oil area Darkhoein), University azad eslamic Ahvaz Research Science Supervisor doctor Katayoon Varshosaz.

Nahman, A. and Godfrey, L., 2010. Economic Instrument For solid waste management in South Africa: Opportunities and constraints. Resources, Conservation and Recycling Journal. 54(8), 521-531.

Rachid, G. and El Fadel, M., 2013. Comparative SWOT Analysis of Strategic Environmental Assessment Systems in the Middle East and North Africa region. Journal of Environmental Management. 125, 85-93.

Sarmad, Z., Bazargan, A. and Hejazi E., 2007. Research methods in behavioral science, forteenth ed. Agah Press Ins, Tehran.

Tabibi, J al-din. and Maleki, M.R., 2003. Strategic planning, publishing termeh. p. 354.

Vakili, A., 2012. Providing a SWOT model for energy, crude oil and natural gas of the Caspian Sea. Quarterly Energy Studies. 32, 125-145.

Yavuz, F., T Baykan., 2013. Use of SWOT and Analytic Hierarchy Process Integration as a Participatory Decision Making Tool in Watershed Management. 6th International Conference on Information and Communication Technologies in Agriculture, food and Environment, Istandbul, Turkey, Jan19. 134-143.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.