ارزیابی تاثیر اقلیم و کاربری اراضی بر تنوع‌زیستی ماکروفون‌های خاک
قربانعلی رسام, اصغر خوشنود یزدی, محمود قربانزاده, علیرضا دادخواه


ماکروفون‌های خاک از اجزای مهم تنوع‌زیستی زیستگاه‌ها به‌شمار می‌روند. این تحقیق به منظور بررسی تاثیر اقلیم و کاربری اراضی بر تنوع‌زیستی ماکروفون خاک در سال 1389 در استان خراسان شمالی انجام گرفت. تاثیر اقلیم با انتخاب دو منطقه شیروان با اقلیمی نیمه خشک و جاجرم با اقلیمی خشک اعمال گردید. در هر منطقه دو کاربری متفاوت شامل مراتع و اراضی کشاورزی در نظر گرفته شد. در واحدهای نمونه‌گيري ماکروفون‌هاي خاک به روش تله‌هاي چاله‌اي جمع‌آوري و به تفکيک خانواده شمارش شدند. تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از آزمون t- استیودنت، آنالیز تشابه و تجزيه به مولفه‌هاي اصلي انجام گرفت. نتایج نشان داد که در هر دو منطقه تفاوت کاربری اراضی تاثیر معنی‌داری برجای گذاشت به نحوی که غنای تاکسونومیک و شاخص تنوع شانون در اراضی مرتعی کمتر از اراضی کشاورزی بود. اين کاهش به دو عامل پايين بودن تنوع گياهي و فشار چرا نسبت داده شد. هم‌چنین ترکیب متفاوتی از ماکروفون‌ها در دو کاربری شکل گرفت. تاثیر اقلیم بر شاخص های تنوع و ترکیب ماکرفون ها محسوس بود به نحوی که شرایط اقلیمی مساعدتر در منطقه شیروان در قیاس با منطقه جاجرم با بهبود تنوع‌زیستی ماکروفون‌های خاک همراه شد.

واژگان کلیدی
شاخص تنوع شانون، کاربري اراضي، اقلیم، ماکروفون خاک

منابع و مآخذ مقاله

Bardgett R D. Causes and consequences of animal diversity in soil. Zoology; 2002; 105:367–374.

Barrios E. Soil biota, ecosystem services and land productivity. Ecological Economics; 2007; 64:269-285.

Biaggini M, Consorti R, Dapporto L, Dellacasa M, Paggetti E, Corti C. The taxonomic level order as a possible tool for rapid assessment of arthropod diversity in agricultural landscapes. Agriculture, Ecosystems and Environment; 2007; 122:183–191.

Burrssaard L, Ruiter P C, Brown G G. Soil biodiversity for agricultural sustainability. Agriculture, Ecosystems and Environment; 2007; 121: 233-244.

Clark K R. Non-parametric multivariate analysis of changes in community structure. Australian Journal of Ecology; 1993; 18:117–143.

Clough Y, Kruess A, Kleijn D, Tscharntke T. Spider diversity in cereal fields: comparing factors at local, landscape and regional scales. Journal of Biogeography; 2005; 32:2007–2014.

Cole L, Buckland S M, Bardgett R D. Relating microarthropod community structure and diversity to soil fertility manipulations in temperate grassland. Soil, Biolology and Biochemistry; 2005; 37:1707–1717.

Eduardo C, Grelle V. Is higher-taxon analysis an useful surrogate of species richness in studies of Neotropical mammal diversity?. Biological Conservation; 2002; 108:101-106.

Hawkins B A, Field R, Cornell H V, Currie D J, Guégan J F, Kaufman D M. Energy, water, and broad-scale geographic patterns of species richness. Ecology; 2003; 24:3105-3117.

Hutton S A, Giller P S. The effects of the intensification of agriculture on northern temperate dung beetle communities. Journal of Applied Ecology; 200; 340:994–1007.

Kruess A, Tscharntke T. Contrasting responses of plant and insect diversity to variation in grazing intensity. Biological Conservation; 2002; 106:293–302.

Kupfer J A, Malanson G P, Franklin S B. Not seeing the ocean for the islands: the mediating influence of matrix-based processes on forest fragmentation effects. Global Ecology Biogeography; 2006; 15:8–20.

Lal R. Effects of macrofauna on soil properties in tropical ecosystems. Agriculture, Ecosystems and Environment; 1988; 24:101–116.

Lavelle P, Decaens T, Aubert M, Barota S, Blouin M, Bureau F, Margerie P, Mora P, Rossic J.P. Soil invertebrates and ecosystem services. European Journal of Soil Biology; 2006; 42:3-15.

Lovei G L, Magura T, Tothmeresz B, Kodobocz V. The influence of matrix and edges on species richness patterns of ground beetles (Coleoptera: Carabidae) in habitat islands. Global Ecology Biogeography; 2006; 5:283–289.

Nicholsa E, Spectora S, Louzadab J, Larsenc T, Amezquitad S, Favilad M E. Ecological functions and ecosystem services provided by Scarabaeinae dung beetles. Biological Conservation; 2008; 141:1461–1474.

Rassam G H, Latifi N, Soltani A, Kamkar B.. Effects of crop factors and soil characteristics on weed composition and diversity of wheat (Triticum aestivum) fields in Jajarm. Journal of Agroecology, 2010; 2:343-352. [In Persian]

Seymour C L, Dean W R J. Effects of heavy grazing on invertebrate assemblages in the Succulent Karoo, South Africa. Journal of Arid Environment; 1999; 43:267–286.

Siemann E, Tilman J, Haarsad J. Experimental tests of the dependence of arthropod diversity on plant diversity. Ecology; 1998; 152:738–750.

Siemann E. Experimental tests of effects of plant productivity and diversity on grassland arthropod diversity. Ecology; 1998; 79:2057–2070.

Sims R W, Gerard B M. Earthworms. Field Studies Council, Shrewsbury, UK. 1999.p.297.

Ter Braak C J F, Smilauer P. CANOCO Reference manual and user’s guide to Canoco for Windows: Software for Canonical Community Ordination (version 4). Microcomputer Power, Ithaca. 1998.

Weibull A C, Ostman O, Granqvist A. Species richness in agroecosystems: the effect of landscape, habitat and farm management. Biodiversity and Conservation; 2003; 12:1335–1355.

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.