آلودگی زیست محیطی رهش عناصر سنگین در خاک منطقه زاخور (مشگین شهر): تأکیدی بر نقش فرایندهای زمین شناسی

مهدیه جلیل زاده, کمال سیاه چشم

چکیده


بمنظور ارزیابی آلودگی زیست‌محیطی خاک زراعی روی زون‌های دگرسان شده منطقه زاخوراز نتایج آنالیز چند عنصری20 نمونه­‌ خاک به روش ICP-MS استفاده شده است. زون‌های دگرسانی گرمابی آرژیلیک، آرژیلیک-فیلیک، آرژیلیک پیشرفته، سیلیسی توأم با کانی‌سازی سولفیدی مس، آهن، سرب، روی، کبالت، نیکل، طلا و نقره، مهمترين منابع آلوده‌كننده زمین زاد غیرمتمرکز در این منطقه می باشند که هاله‌های پراکندگی وسیعی از فلزات (سنگین/ سمی) را در این منطقه ایجاد نموده‌اند.استفاده از سه شاخص انباشت ژئوشیمیایی (Igeo)، درجه آلودگی اصلاح‌شده (mCd) و شاخص ریسک اکولوژیکی بالقوه (RI) نشان می‌دهد که خطر آلودگی زیست محیطی Pb در رده متوسط تا شدید و As در رده جدی (بسیار شدید) قرار دارند. رده آلودگی شدید گوگرد حاکی از تیپ کانی‌سازی سولفید بالا (HS) در زون‌های دگرسانی گرمابی زاخور می‌باشد. محاسبات تغییرات جرمی فلزات سنگین در دو زون آرژیلیکی و سیلیسی گویای آنست که عناصری چون Cr، Ni، As، Pb و  Sغنی‌شدگی و عناصر  Hgو Cd تهی‌شدگی دارند. در زون دگرسانی آرژیلیک علاوه بر وجود همبستگی‌های مثبت بین فلزات سنگین با یکدیگر، همبستگی معنی‌داری با Mn و  Alنیز نشان می‌دهند که می­تواند به واسطه عملکرد فرآیندهای جذب سطحی توسط اکسیدهای منگنز و آهن وکانی­ های رسی رخ داده باشد.


واژگان کلیدی


زاخور- عناصر سنگین- دگرسانی - شاخص آلودگی- غنی شدگی

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


جلیل زاده، م. 1393. مطالعه نقش فرآیندهای زمین شناسی در ایجاد آلودگی های زیست محیطی ناشی از آزادسازی فلزات سنگین در منابع خاکی منطقه دگرسانی زاخور (مشگین شهر)، پایاننامه کارشناسی ارشد گرایش زمین شناسی زیست محیطی، دانشگاه تبریز، 137ص.

عظيم زاده، ب.، خادمي، ح. 1392. تخمين غلظتهاي زمينه براي ارزيابي آلودگي برخي فلزات سنگين درخاكهاي سطحي بخشي از استان مازندران، نشريه آب و خاك. جلد 27، شماره 3، صص 548-559.

Abrahim, G.M.S. 2005. Holocene sediments of Tamaki Estuary: Characterisation and impact of recent human activity on an urban estuary in Auckland, New Zealand,” Ph.D. thesis, University of Auckland, Auckland, New Zealand, p 361.

Aktaruzzaman, M., Chowdhury M.A.Z., Fardous, Z., Alam, M. K., Hossain, M. S. and Fakhruddin, A.N.M. 2014. Ecological Risk Posed by Heavy Metals Contamination of Ship Breaking Yards in Bangladesh. Int. J. Environ. Res., 8(2):469-478.

April, F.M., Bouvy, Braz. J. Aquat. 2008. Sci. Technol. M, Distribution and enrichment of heavy metals in sediments at the Tapacura river basin, northeastern Brazil, 12(1):1-8p.

Bradl, N. 1990. The nature and properties of soils, 10 the edition Macmillan, NY.

Donald, L.S. 1995. Environmental soil chemistry. Academic Press.267pp.

Grant, J.A. 1986. The isocon diagram; a simple solution to Gresens' equation for metasomatic alteration, Journal: Economic Geology, vol. 81, no. 8, pp. -1982, 1986.

Hakanson, L. 1980. Ecological risk index for aquatic pollution control, a sedimentological approach. WaterResearch, vol. 14, pp. 975-1001p.

Hill, I.G., Worden, R.H., Meighan, I.G., 2000. Yttrium: the immobility-mobility transition during basaltic weathering. Geology 28(10), 923-926.

Hoff, R. 2002. Oil Spills in Mangroves. National Oceanic and Atmospheric Administration, NOAA Ocean Service, Office of Response and Restoration, 70pp.

Kabata-Pendias, A. and Mukherjee, A.B. 2007. Trace element from soil to human Berlin, Springer- Verlag, 550 pp.

Krzysztof, L., Danuta, L. and Irena, K. 2004. Metal contamination of farming soils affected byindustry. Environment International, 30:159-165.

Kirschbaum, A., Martinez, E., Pettinari, G., Herrero, S. 2005. Weathering profiles in granites, Sierra Norte (Cordoba, Argentina). Journal of south American Earth Sciences 19, 479-493p.

Li, L.G., Xue, L.D. and Ming, L.Q. 2008. Heavy metals contamination characteristics in soil of different mining activity zones, Trans. Nonferrous Met. Soc., 18:207-211p.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.