palette
تحلیل روند سالانه پارامترهای اقلیمی دما و بارش در نواحی ده گانه زراعی - اکولوژیکی ایران

چکیده

سابقه و هدف: تغییر­های اقلیمی با عامل­ های طبیعی مانند خشکی و خشکسالی یا فعالیت­ های انسانی تشدید می ­شود. شناسایی و آشکارسازی تغییر­های هر یک از عوامل و یافتن علت ­های آن از قدم ­های اولیه ­ی مطالعات بشمار می ­رود که در قالب روند عنصرهای اقلیمی مطالعه می ­شود. وجود روند ممکن است به دلیل تغییر­های طبیعی، مانند خشکسالی یا فعالیت­ های انسانی مانند افزایش گازهای گلخانه ­ای باشد. ایجاد روند در عامل­ های اقلیمی هر ناحیه ­ای امری عادی بوده ولی تداوم آن در سال­ های بعد می‌تواند اثر­های بارزتری بر مؤلفه ­های اقتصادی و اجتماعی داشته باشند. با بررسي روند تغيير­های ميانگين بارش و دماي هوا مي‌توان تغيير­های اقليمي در منطقه را رديابي نمود. اين تحقيق بمنظور شناسايي تغيير­های زماني پارامترهاي اقلیمی (دما و بارش) در ده ناحیه­ ی زراعی – اکولوژیکی کشور ایران انجام گرفت.

مواد و روش‌ها: برای انجام این مطالعه، داده­ های مربوط به متغیرهای درجه حرارت و میزان بارش بصورت سالانه از همه مراکز استان‌های کشور در دوره­ ی زمانی 1394-1364 از سازمان هواشناسی کشور استخراج شد. برای تجزیه و تحلیل داده ­ها، با توجه توزیع غیرنرمال سری‌های اقلیمی دما و بارش از روش ناپارامتريك من- كندال بهره گرفته شد. از آنجایی که توزیع تعدادی از سری‌های اقلیمی از جمله بارش، نرمال نیست، در چنین حالت‌هایی روش من- کندال مناسب‌تر است. براي به ­دست آوردن معني‌داري يا عدم معني­ داري متغیرها و تعیین روند تغییر­های سالانه توسط آزمون من - کندال  از نرم افزار الحاقی XLSTAT استفاده شد.

نتایج و بحث: نتایج نشان داد متغیر دما در نواحی مرکزی، شمال غرب، ساحلی خزر، خوزستان، زاگرس مرکزی، جنوبی خشک، خراسان، ساحلی جنوب و مرکزی خشک دارای روند صعودی و در ناحیه زاگرس جنوبی بدون روند بوده است. متغیر بارش در نواحی خوزستان و خراسان دارای روند کاهشی و در نواحی مرکزی، شمال غرب، ساحلی خزر، زاگرس مرکزی، جنوبی خشک، ساحلی جنوب، مرکزی خشک و زاگرس مرکزی بدون روند بود. افزایش در درجه حرارت به افزایش قابل توجه در میزان تبخیر و تعرق سالانه (هم‌اکنون نیز در بیشتر منطقه ­های ایران از نظر میزان بارندگی سالانه بیشتر است) منجر خواهد شد. هیئت بین‌دولتی تغییر­های اقلیمی از این مسئله بعنوان یک چالش جدی برای منطقه ­های خشک و کم‌باران از جمله ایران یاد می­ کند و بعنوان یک پیامد، پیش­ بینی می­ کند که تولید محصول استراتژیک در ایران در مقایسه با سطح تولید کنونی کاهش یابد. وسعت زیاد کشور ایران بهمراه موقعیت جغرافیایی آن از یک سو و نحوه ­ی گسترش و استقرار ارتفاعات از سوي دیگر مانع برخورداري کامل منطقه از ریزش ­هاي جوي ورودي کشور می­ شود. وجود چنین شرایطی سبب ناهمگنی درونی در مقدار و رژیم بارش گردیده که در رفتار زمانی - مکانی عامل­ های اقلیمی تبلور یافته است. این مورد براي كشوري همچون ايران كه به شدت به آب­ هاي حاصل از بارش ­های جوي نيازمند است مي‌تواند هشدار دهنده باشد و کشور را با بحران كمبود آب مواجه سازد.

نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق برای کلیه ایستگاه‌های مورد بررسی، افزایش معنی‌دار میانگین متوسط دمای سالانه را نشان می‌دهد. با این حال روند خاصی برای وضعیت بارندگی مشاهده نشده است. افزایش در درجه حرارت به افزایش قابل توجه در میزان تبخیر و تعرق سالانه (هم‌اکنون نیز در بیشتر منطقه­ های ایران از نظر میزان بارندگی سالانه بیشتر است) منجر خواهد شد.

واژگان کلیدی
تغییر اقلیم، تحلیل روند، آزمون من – کندال، نواحی ده گانه زراعی – اکولوژیکی ایران.

منابع و مآخذ مقاله

Angel, J., 2008. Potential impacts of climate change on water availability. Illinois State Water Survey. Institute of Natural Resource Sustainability. http://www.sws.uiuc.

Azizi, Q., 2004. Climate change. Tehran. Qomes publishing. http://www.ghoomes.com.

Darabi, H., Jafari, A. and Akhavan Farshchi, K., 2016. Analysis of the trend of climate change in Qom province and its consequences. Quarterly Journal of Environmental Science. First round. Second Issue.

Falsafizadeh, F. and Saboui Sabouni, M. 2012. Study of the effects of climate change on agricultural production in Shiraz. Journal of Agricultural Economics and Development. 26 (4), 286-272.

Intergovernmantal Panel on Climate change. 2007. Summary for policy Makers climate change: The physical science basis. Contribution of working group I to the forth assessment report. Cambridge University Press, 881p.

Jung, I.W., D.H. Bae, G. Kim. 2011. Recent trends of mean and extreme precipitation in Korea. International Journal of Climatology. 31(3), 359–370.

Kemfert, C. 2009. Climate protection requirements- the economic impact of climate change. Handbook utility management.

Khaleghi, S., Bazazan, F. and Madani, S. 2015. The Effect of Climate Change on Agricultural Production and on the Economy of Iran (Social Accounting Matrix Approach). Agricultural Economics Research. 7, 113-135.

Khalilian, P., Shemshadi, K., Mortazavi, S. and Ahmadian, M. 2014. Study of the Welfare Effects of Climate Change on Wheat Crop in Iran. Journal of Agricultural Economics and Development. (28) 3, 292-300.

Lettenmaier, D. P., E. F. Wood, and J. R. Wallis, 1994: Hydro-climatological Trends in the Continental United States, 1948–88. J. Climate. 7, 586–607.

Ligang, X., Li, D. and WANG, H. 2015. Precipitation trends and variability from 1950 to 2000 in arid lands of Central Asia, Journal of Arid Land,: 514–526.

Mohammadi, B. 2013. Annual trend analysis of Iranian heavy rainfall. Quarterly journal of geographic research. 28. The first issue.

Momeni, Q. 2011. The Potential Impacts of Climate Change on Agricultural Sector in Fars Province. Master's thesis. Faculty of Agriculture and Natural Resources. Shiraz university.

Mozafari, G. and Shafiei, S. 2015. Analysis and analysis of the annual precipitation trend in western Iran. Journal of Applied Sciences of Water Sciences. 1: 49-58.

Pasquini, A.I., K.L. Lecomte, E.L. Piovano and P. J. Depetris. 2006. Recent rainfall and runoff variability in central Argentina. Q. Int. 158(1), 127-139.

Rio, S., L. Herrero, and A. Penasa. 2011. Spatial distribution of recent rainfall trends in Spain (1961–2006). International Journal of Climatology. 31(5), 656–667.

Sabouhi, R. and Soltani, S. 2008. Analysis of the climate trend in the major cities of Iran. Journal of Agricultural Science and Technology. 12th year. No. 46.

Sabziparvar, A., Seif, Z. and Ghiami, F. 2013. Analysis of temperature trend in some stations in arid and semi-arid regions of the country. Geography and Development Quarterly. 30, 117-138.

Serrano, A., V. L. Mateos and J. A. Garcia 1999. Trend analysis of monthly precipitation over the Iberian Peninsula for the period 1921-1995. Phys. Chem. Earth (B) 24(1-2), 85-90.

Shahid, S. 2010. Rainfall variability and trends of wet and dry periods in Bangladesh. International Journal of Climatology. 30, 2299-2313.

Turgay, P. and Ercan K., 2005.Trend Analysis in Turkish Precipitation data. Hydrological processes published online in wiley Interscience (www.Interscience.wiley.com).

Vaseghi, A. and Esmaeili, A. 2008. Effect of Climate Change on Iran's Agricultural Sector: Case Study of Wheat, Journal of Science and Technology of Agriculture and Natural Resources. 12(41), 47-67.

Wang, J. 2010. Food security, food prices and climate change in China: a dynamic panel data analysis. Agriculture and Agricultural Science. 1, 321-324.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.