palette
ارزیابی تنوع عمل‌کردی گیاهی براساس تعیین گروه‌های عمل‌کردی در محدوده مناطق امن پارک ملی قمیشلو، استان اصفهان
حمیدرضا عکافی, حمید اجتهادی, عادل سپهری

چکیده

سابقه و هدف: بررسی تنوع گونه‌ای و تنوع عمل‌کردی، نقشی مهم در شناخت عملکرد و خدمات اکوسیستم دارد و نوع پاسخ به تغییرات محیطی را نشان می‌دهد. تنوع عمل‌کردی به محدوده و ارزش صفاتی از موجودات اشاره می‌کند که روی خصوصیات اکوسیستم تاثیر دارد و به شکل‌های مختلف از جمله تعداد و فراوانی نسبی گروه‌های عمل‌کردی معرفی می‌شود. این مطالعه با هدف شناخت عملکرد اکوسیستم و ارزیابی تنوع عمل‌کردی بین مناطق و بر اساس تعیین گروه‌های عمل‌کردی موجود در مناطق امن پارک ملی قمیشلو (باغک، آغل­­جنی، کورلیاس، کهوک، تنگ نجف­آبادی، و تنگ ورپشت) انجام شد.

مواد و روش­ها: برای این منظور، ۸ صفت کمی و ۴ صفت کیفی انتخاب گردید. به منظور تعیین گروه‌های عمل‌کردی، ابتدا ماتریس صفت در گونه تهیه شد و تجزیه و تحلیل خوشه‌ای به روش Ward و فاصله تشابه گاور۱ در نرم‌افزار InfoStat انجام گرفت. پس از تعیین غنای گروه‌های عمل‌کردی، تنوع گروه‌های عمل‌کردی با کمک نرم‌افزارهایSDR۴  و FDiversity آنالیز گردید.

نتایج و بحث: گروه‌های عمل‌کردی عمده مناطق عبارت بودند از: گیاهان کامه‌فیت که بیشتر عناصر غذایی برگ را به ساختار دفاعی اختصاص داده اند، همی‌کریپتوفیت‌ها که سطح برگ بالایی داشته و در کسب نور موفق‌ترند و تروفیت‌ها که برگ‌هایی با طول عمر کوتاه دارند. نتایج نشان داد که غنای گروه‌های عمل‌کردی در شش منطقه یکسان است (سه گروه عمل‌کردی) ولی به دلیل تفاوت در ترکیب گونه‌ای و صفات غالب گروه‌ها، تنوع عمل‌کردی منطقه کهوک بالاتر بود. طبق نتایج بدست‌آمده، چون بیشتر شاخص­های تنوع عمل‌کردی از بیش از یک صفت استفاده می­کنند تا کارکردهای مختلف گیاهان را توصیف کنند، شاخص­هایی که عموماً برای اندازه­گیری تنوع گونه ­ای استفاده می­ شوند (سیمپسون، شانن واینر و ...) کاربرد ندارند.

نتیجه­ گیری: در تعیین تنوع عمل‌کردی، بهتر است علاوه‌بر تعیین غنای گروه‌های عمل‌کردی، از شاخص‌های عددی تنوع عمل‌کردی (شاخص میانگین وزنی جامعه و ...) استفاده شود تا نسبت به عملکرد اکوسیستم مورد مطالعه، اطلاعات مفیدی به‌دست آید.  

واژگان کلیدی
تنوع عملکردی- شاخص میانگین وزنی جامعه- گروه‌های عملکردی- عملکرد اکوسیستم- پارک ملی قمیشلو

منابع و مآخذ مقاله

Assadi, M., ۱۹۸۸-۲۰۱۲. Flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands. Tehran, Iran.

Borcard, D., Gillet, F. and Legendre, P., ۲۰۱۱. Numerical Ecology with R. Springer, New York.

Byun, C., de Blois, S. and Brisson, J., ۲۰۱۳. Plant functional group identity and diversity determine biotic resistance to invasion by an exotic grass. Journal of Ecology. ۱۰۱, ۱۲۸-۱۳۹.

Diaz, S., Briske, D.D. and Mcintyre, S., ۲۰۰۲. Range management and plant functional types. In: Grice, A.C. and Hodgkinson, K.C., Global Rangelands: Prrogress and Prospects. CABI Publishing. UK, pp. ۸۱-۱۰۰.

Diaz, S., Lavorel, S., Chapin, F.S., Tecco, P.A., Gurvich, D.E. and Grigulis, K., ۲۰۰۷. In: Canadell, J., Pitelka, LF. and Pataki, D. (Eds.), Terrestrial Ecosystems in a Changing World. Springer Verlag. pp. ۸۱-۹۱.

Duckworth, J.C., Kent, M. and Ramsay, P.M., ۲۰۰۰. Plant functional types: an alternative to taxonomic plant community description in biogeography? Progress in Physical Geography. ۲۴, ۵۱۵-۵۴۲.

Elmaz, E. and Kutbay, H.G., ۲۰۱۵. Plant functional types in Mediterranean enclaves in Western Black Sea region of Turkey. Turkish Journal of Botany. ۳۹, ۳۰-۳۹.

Franks, A.J., Yates, C.J. and Hobbs, R.J., ۲۰۰۹. Defining plant functional groups to guide rare plant management. Plant Ecology. ۲۰۴, ۲۰۷-۲۱۶.

Gitay, H. and Noble, IR., ۱۹۹۷. What are functional types and how should we seek them? In: Smith TM, Shugart HH, Woodward FI (Eds.), Plant Functional Types. Their Relevance to Ecosystem Properties and Global Change. Cambridge University Press, Cambridge.

Laureto, L.M.O., Cianciaruso, M.V. and Samia D.S.M., ۲۰۱۵. Functional diversity: an overview of its history and applicability. Brazilian Journal of Nature Conservation. ۱۳, ۱۱۲-۱۱۶.

Lavorel, S., Touzard, B., Lebreton, J.D. and Clement, B., ۱۹۹۸. Identifying functional groups for response to disturbance in an abandoned pasture. Acta Oecologica. ۱۹, ۲۲۷-۲۴۰.

Linstadter, A., Schellberg, J., Bruser, K., Moreno Garcia, C.A., Oomen, R.J., Du Preez, C.C., Ruppert, J.C. and Ewert, F., ۲۰۱۴. Are there consistent grazing indicators in drylands? Testing plant functional types of various complexity in South Africa’s grassland and savanna biomes Plos One. ۹, e۱۰۴۶۷۲.

Mahdavi, P. and Bergmeier, E., ۲۰۱۶. Plant functional traits and diversity in sand dune ecosystems across different biogeographic regions. Acta Oecologia. ۷۴, ۳۷-۴۵.

Majnoonian, H. and Majnoonian, B., ۲۰۰۴. Geobotanical foundations of the Middle East. Environmental Protection Agency, Tehran.

Moeenian, M.T., ۱۹۹۱. Ghamishloo wildlife shelter. Office of Environmental Protection in Isfahan. ۴۰ pp.

Montoya, D., Yallop, M.L. and Memmott, J., ۲۰۱۵. Functional group diversity increases with modularity in complex food webs. Nature Communications. ۶, ۷۳۷۹-۸۳۷۹.

Navarro, T., Alados, C.L. and Cabezudo, B., ۲۰۰۶. Changes in plant functional types in response to goat and sheep grazing in two semi – arid shrublands of SE Spain. Journal of Arid Environments. ۶۴, ۲۹۸-۳۲۲.

Perez-Harguindeguy, N., Diaz, S., Garnier, E., Lavorel, S., Poorter, H., Jaureguiberry, P., Bret-Harte, M.S., Cornwell, W.K., Craine, J.M., Gurvich, D.E., Urcelay, C., Veneklaas, E.J., Reich, P.B., Poorter, L., Wright, I.J., Ray, P., Enrico, L., Pausas, J.G., de Vos, A.C., Buchmann, N., Funes, G., Quetier, F., Hodgson, J.G., Thompson, K., Morgan, H.D., ter Steege, H., van der Heijden, M.G.A., Sack, L., Blonder, B., Poschlod, P., Vaieretti, M.V., Conti, G., Staver, A.C., Aquino, S. and Cornelissen, J.H.C., ۲۰۱۳. New handbook for standardized measurement of plant functional traits worldwide. Australian Journal of Botany. CSIRO publishing. ۶۱, ۱۶۷-۲۳۴.

Pla, L., Casanoves, F. and Di Rienzo, J., ۲۰۱۲. Quantifying Functional Biodiversity. Springer, New York.

Pokorny, M.L., Sheley, R.L., Zabinski, C.A., Engel, R.E., Svejcar, T.J. and Borkowski, J.J., ۲۰۰۵. Plant functional group diversity as a mechanism for invasion resistance. Restoration Ecology. ۱۳, ۴۴۸-۴۵۹.

Rechinger, K.H. (۱۹۶۷-۱۹۹۸) Flora Iranica. vols. ۱-۱۷۶. Akademische Druck und verlagsanstalt, Graz., Austria.

Reich, P.B., Tilman, D., Naeem, S., Ellsworth, D.S., Knops, J., Craine, J., Wedlin, D. and Trost, J., ۲۰۰۴. PNAS. ۱۰۱, ۱۰۱۰۱-۱۰۱۰۶.

Ricotta, C., ۲۰۰۵. A note on functional diversity measures. Basic and Applied Ecology. ۶, ۴۷۹-۴۸۶.

Roscher, C., Schumacher, J., Baade, J., Wilcke, W., Gleixner, G., Weisser, W.W., Schmid, B. and Schulze, E.D., ۲۰۰۴. The role of biodiversity for element cycling and trophic interactions: an experimental approach in a grassland community. Basic and Applied Ecology. ۵, ۱۰۷-۱۲۱.

Roscher, C., Schumacher, J., Gubsch, M., Lipowsky, A., Weigelt, A., Buchmann, N., Schmid, B. and Schulze, E.D., ۲۰۱۲. Using plant functional traits to explain diversity productivity relationships. Plos One. ۷, e۳۶۷۶۰.

Schaller, J., Roscher, C., Hillebrand, H., Weigelt, A., Oelmann, Y., Wilcke, W., Ebeling, A. and Weisser, W.W., ۲۰۱۶. Plant diversity and functional groups affect Si and Ca pools in aboveground biomass of grassland systems. Oecologia. ۱۸۲, ۲۷۷-۸۶.

Schleuter, D., Daufresne, M., Massol, F. and Agrillier, C., ۲۰۱۰. A users guide to functional diversity indices. Ecological Monographs. ۸۰, ۴۶۹-۴۸۴.

Shen, ST., Zhang, SJ. and Fan M., ۲۰۱۷. Classification of plant functional types based on the nutrition traits: a case study on alpine meadow community in the Zoigê Plateau. Journal of Mountain Science. ۱۴, ۲۰۰۳-۲۰۱۲.

Zhang, JT. And Zhang F., ۲۰۰۷. Diversity and composition of plant functional groups in mountain forests of the Lishan Nature Reserve, North China. Botanical Studies. ۴۸, ۳۳۹-۳۴۸.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.