تاثیر کاربرد شبکه اجتماعی اینستاگرام در ارتقای سواد محیط زیستی دانشجویان

مهدیه رضائی, سید محمد شبیری, محمد رضا سرمدی, مریم لاریجانی

چکیده


سابقه و هدف: رشد شبکه‌های اجتماعی باعث شده است تا کاربردهای جدیدی  در امر آموزش شامل آموزش‌های رسمی، غیر‌رسمی و ضمنی (دیداری، شنیداری و نوشتاری) برای این ابزار تعریف شود. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر استفاده از اینستاگرام بر ارتقای سواد محیط زیستی دانشجویان است. با توجه به اینکه سواد محیط زیستی دارای ابعاد و محدوده وسیعی است، در این پژوهش، برای تحدید مسأله به بررسی ابعاد اصلی سواد محیط‌ زیستی، یعنی آگاهی، نگرش و رفتار، بسنده شده است. اهمیت این پژوهش در آن است که سیاست‌گزاران آموزش‌های محیط‌ زیستی را با تأثیر کاربرد اینستاگرام به عنوان یکی از شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش‌های محیط‌ زیستی و ارتقای سواد محیط زیستی دانشجویان به عنوان قشر تاثیرگذار جامعه آشنا ساخته و می‌تواند مبنایی برای مطالعات آتی برای انجام پژوهش‌های مشابه در مورد بررسی تأثیر سایر شبکه‌های اجتماعی و نیز رسانه‌های مختلف و استفاده از نتایج آنها برای بهینه‌سازی برنامه‌ریزی‌های آتی در این زمینه باشد.

مواد و روش‌ها: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها، نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بوده است. نمونه مورد بررسی شامل 40 نفر از دانشجویان دانشگاه پیام نور استان مرکزی بود که به روش نمونه در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در قالب دو گروه کنترل و آزمون گروه‌بندی شدند. ابتدا از هر دو گروه پیش‌آزمون گرفته شد. سپس آموزش‌های لازم بر اساس توصیه‌های برنامه محیط‌ زیست سازمان ملل (2015) و لحاظ شرایط و فرهنگ بومی کشور در قالب پست‌های تصویری در صفحه ایجاد‌شده در شبکه اجتماعی اینستاگرام به همراه توضیحات نوشتاری در دوره زمانی 14 آذر تا 14 اسفند 1394 ارائه شد.  بعد از 3 ماه، به منظور سنجش تأثیر آموزش‌های محیط ‌زیستی ارائه شده از طریق اینستاگرام از دانشجویان، پس‌آزمون گرفته شد. تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی  و با استفاده از نرم‌افزار SPSS16 صورت گرفت.

نتایج و بحث:  بر اساس نتایج آزمون تحلیل کوواریانس با توجه به اینکه سطح معنا‌داری مربوط به آزمون در هر سه متغیر آگاهی، نگرش و رفتار محیط ‌زیستی برابر 0.001 و کمتر از 0.05 بوده است، نتیجه گرفته شد که تفاوت معنا‌داری در بین هر سه متغیر در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون وجود دارد که نشان‌دهنده تأثیر آموزش ‌محیط ‌زیست با کاربرد شبکه اجتماعی اینستاگرام بر هر سه بعد و ارتقای سواد محیط‌ زیستی دانشجویان بوده است. مقایسه میانگین دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون نشان داد که میانگین متغیر در مرحله پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون در هر سه متغیر، بالاتر بوده است. نتایج آزمون تعقیبی شفه نیز بیانگر بالاتر بودن میانگین گروه اینستاگرام نسبت به کنترل در هر سه متغیر بود. اندازه اثر آموزش از طریق اینستاگرام برای هر یک از ابعاد آگاهی، نگرش و رفتار محیط‌ زیستی گروه آزمایش به ترتیب برابر 474/0،  660/0 و 391/0 بود.

نتیجه‌گیری: آموزش محیط ‌زیست از طریق اینستاگرام دارای تأثیر مثبت و معنا‌دار بر هر سه بعد سواد محیط‌ زیستی دانشجویان بوده است. به ترتیب در حدود 48، 66 و 40 درصد واریانس آگاهی، نگرش و رفتار محیط‌ زیستی گروه آزمایش اختصاصاً توسط اعمال شیوه آموزشی (آموزش‌های محیط‌ زیستی اینستاگرامی) قابل‌تبیین است.

واژگان کلیدی


اینستاگرام، شبکه اجتماعی، سواد محیط زیستی و آموزش.

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


Afshar, S. and Adlipour, S., 2015. Emerging Social Damages of Virtual Social Networks, Parsineh Press, Tehran, Iran.

Ajzen, I. and Fishbein, M., 1980. Understanding attitudes and predicting social behavior. Englewood Cliffs, NJ, Prentice-Hall.

Ayre, C. and Scally, A.J., 2014. Critical values for lawshe’s content validity ratio: Revisiting the original methods of calculation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development. 47(1), 79-86.

Bakshy, E., Karrer, B. and Adamic, L.A., 2009. Social Influence and the Diffusion of User-Created Content. Proceedings of The 10th ACM Conference on Electronic Commerce, New York, U.S. pp. 325334.

Bamberg, S. and Möser, G., 2007. Twenty years after Hines, Hungerford, and Tomera: Pro-environmental behavior. Journal of Environmental Psycology. 27, 1425.

Bokharai A. and Tavakoli Khomeini, A., 2016.

تاثیر کاربرد شبکه اجتماعی اینستاگرام در ارتقای سواد...

پاییز ،3 فصلنامه علوم محیطی، دوره چهاردهم، شماره 102

Patterns of social imagination in radio and media production authorized users. Journal of Communication Research. 86, 105-124. (In Persian with English abstract).

Boyd, D. and Ellison, N., 2007. Social network sites: Definition, history, and scholarship. Journal of Computer-mediated Communication.13, 210–230.

Cheraghmolayi, L., Kadivar, P. and Sorahi, Gh., 2014. The use of virtual social networks in Education Opportunities and Challenges. Journal of New Thoughts on Education. 10 (3), 29-51. (In Persian with English abstract).

Christensen, H. S., 2011. Political activities on the internet: slacktivism or political participation by other means. Available online at: http:// firstmonday .org /article/view/3336/2767.

Christofides, E., Muise, A. and Desmarais, S., 2009. Information disclosure and control on Facebook: Are they two sides of the same coin or two different processes?. CyberPsychology and Behavior. 12(3), 341-345.

Frommer, D., 2010. "Here's How To Use Instagram". Business Insider. Retrieved May. 20, 2011.

Dabiry, F. and Vahednavan, A., 2011.Media and development of environmental law. Media Studies.13, 173-190. (In Persian with English abstract).

Dadgaran, S.M., 2013. Basics Mass Communication. Firuzeh Press, Tehran, Iran.

Des Marais, C., 2013. "Facebook's Instagram says it has 90 million monthly active users". PC World. Available online at: http://www.pcworld.com/article/2025801/facebooksinstagram-says-it-has-90-million-monthly-activeusers.html.

Dessai, K.G.G. and Kamat, M.S., 2013. Social network intervention in environmental education. International Journal of Technology and Educational Marketing. 3(2), 49-62.

Ellison, N. B., Steinfield, C. and Lampe, C., 2007. The benefits of facebook friends: Social capital and college students' use of online social network sites. Journal of Computer-Mediated Communication. 12(4), 1143-1168.

Farzaneh, S. and Felahati Shahabaldini, R., 2015. The evaluation of social factors affecting on the trend to virtual social networks (Case study: Secondary school students of Babol city). Journal of

Participation and Social Development. 1(1), 1-22. (In Persian with English abstract).

Ferdowsi, S., Mortazavi, S. and Rezvani, N., 2007. The Relationship between environmental knowledge and behaviors of protecting the environment. Human Sciences Bulletin. 53, 266-253. (In Persian with English abstract).

Getchell, M. and Sellnow, T., 2015. A network analysis of official Twitter account during the west Virginia water. computer in humans behavior. Available online at: www.elsevier.com /locate /comphumbeh.

Ghazinouri, S.S., Rezaei nik, N. and Roshani, S., 2014. To review of requirements, challenges and social network of activists, management of technology and innovation of Iran. Journal of Cultural Research in Iran. 7(2), 49-73. (In Persian with English abstract).

Greene, J.A. and Azevedo, R., 2007. Adolescents’ use of self-regulatory processes and their relation to qualitative mental model shifts while using hypermedia. Journal of Educational Computing Research. 36 (2), 125-148.

Harlow, S., 2011. Social media and social movements: Facebook and an online Guatemalan justice movement that moved offline. New Media and Society. 14 (2), 225-243.

He, X., Hong, T.L. and Tiefenbache, J., 2011. A comparative study of environmental knowledge, attitudes and behaviors among university students in China. International Research in Geographical and Environmental Education. 20(2), 91-104.

Hettinger N., 2008. Environmental Aesthetics and the Protection of the Environment. Environmental Ethics. 27 (1), 57-76.

Hew, K.F., 2011. Students and teachers use of facebook. Computers in Human Behaviour. Available online at:10.1016/j.chb.2010.11.20.

Hills, M., 2011. Culture of participation: mobility, interactivity and identity in the digital cultures. understanding of new media. Translated by Sarkisiyan V., Research Center of IRIB, Tehran, Iran.

Hines, J.M., Hungerford, H.R. and Tomera, A.N., 1986/87. Analysis and Synthesis of research on Responsible environmental behavior, A metaanalysis. Journal of Environmental Education. 18, 1 8.

Hung, H.T. and Yuen, S.C.Y., 2010. Educational use

حهدیه رضائی و همکاران

پاییز ،3 فصلنامه علوم محیطی، دوره چهاردهم، شماره 103

of social networking technology in higher education. Teaching in Higher Education. 15(6), 703- 714.

Jalali, S.E., 2015. Life in the age of virtual social networks; Online Man. Mashghe shab Press, Tehran, Iran. (In Persian with English abstract).

Kaiser, F.G., Wolfing, S. and Fuhrer, U.,1999. Environmental Attitude and Ecological Behavior. Journal of Environmental Psychology. 19, 1-19.

Khaniki, H.i. and Basirian Jahromy, H., 2012. Activism and the power of virtual social networks The functions of Facebook in real space. Journal of Social Science .61, 46-80. (In Persian with English abstract).

Kim, P., Hong. J.S., Bonk. C. and Lim. G., 2009. Effects of groupreflection variations in project-based learning integrated in a Web 2.0 learning space. Interactive Learning Environments. 10.1080.

Koohestani S., 2015. Social networks and environmental activism (A study of the environmental group Nature's scavengers). International Conference on new social media and new movements. May 2015, Flvrans, Italy.

Lachlan, K.A., Spence, P.R. and Lin X., 2014. Expressions of risk awareness and concern through Twitter: on the utility of using the medium as an indication of audience needs. Comput Hum Behav. 35,554–559.

Lee, M. J. W. and McLoughlin, C., 2008. “Harnessing the affordances of Web 2.0 and social software tools: Can we finally make “studentcentered” learning a reality?”, Paper presented at the World Conference on Educational Multimedia, Hypermedia and Telecommunications.

Mahmoudi, A., Mahmoudi, M. and Torkashvand, P.,2015. Social Networks: The Dimensions and Concepts. Saco Press, Tehran. (In Persian with English abstract).

Mason, R. and Rennie, F., 2007. Using web 2.0 for learning in the community. The Internet and Higher Education. 10(3), 196-203.

Mazer, J.P., Murphy, R. E.and Simonds, C.J., 2009. The effects of teacher selfdisclosure via facebook on teacher credibility. Learning, Media and Technology. 34(2), 175–183.

Mohkamkar, I. and Halaj, M.M., 2014. Cyberspace, dimensions, features and functions in the field of identity-based virtual social networks. Journal of moral knowledge. 201,63-82. (In Persian with English abstract).

Nath, B., 2011. Instilling environmental awareness in undergraduate university and awareness. Environmental Education and awareness. 1, 1-15.

Pasek, J., More, E. and Hargittai, E., 2009. Facebook and Academic Performance: Reconciling a media sensation with Data. Available online at: http:// dx.doi.org /10.5210/fm. v14i5.2498.

Prior, J.D., Rutter, E.H. and Tatham, D J.D., 2011. Deformation Mechanisms, Rheology and Tectonics: Mechanism and Anisotropy. Geological Society. Special Publication 360, London.

Rahmanzadeh, S., 2011. The function of social networks in the age of globalization. Journal of Strategic Studies of Public Policy. 1, 49-78. (In Persian with English abstract).

Rahadoost, B., 2008. Environmental Education. Aesthetic Journal. 18, 111-124. (In Persian with English abstract).

Redecker, C., AlaMutka, K. and Punie.Y., 2009. Learning 2.0- the use of social computing to enhance lifelong learning; European Commission. Joint Research Centre. Institute for Prospective Technological Studies (IPTS). Seville, Spain.

Rezaei, M. and Shobeiri, S.M., 2015.The relationship between using Viber, Line, and Instagram software with the environmental literacy, Journal of Educational Technology. 9(4), 283-273. (In Persian with English abstract).

Rezaei, M. and Shobeiri, S.M., 2015. The relationship between the degree of using ICT (with an emphasis on the Internet) with the environmental literacy of students. Journal of Human and Environment. 12(4), 40-58. (In Persian with English abstract).

Robelia, Beth. A., Greenhow, C. and Burton, C., 2011. Environmental learning in online social networks: Adopting environmentally responsible behaviors. Journal of Environmental Education Research. 17(4), 553-575.

Roblyer, M.D., McDaniel, M., Webb, M., Herman, J. and Vince Witty, J., 2010. Findings on facebook in higher education: A comparison of college faculty and student uses and perceptions of social networking site. The Internet and Higher Education. 13(3), 134140.

Ross, C., Orr, E.S., Sisic, M., Arseneault, J.M., Simmering, M.G. and Orr, R.R., 2009. Personality and motivations associated with facebook Use. Computers in Human Behavior. 25(2), 578-586.

تاثیر کاربرد شبکه اجتماعی اینستاگرام در ارتقای سواد...

پاییز ،3 فصلنامه علوم محیطی، دوره چهاردهم، شماره 104

Sabzei, M.T., Gholipour, S. and Adinevand, M., 2016. A Survey of the relationship between environmental awareness, attitude and proenvironmental behavior of female Students at Qom university. The Journal of Environment Education and Sustainable Development. 4(4), 5-16. (In Persian with English abstract).

Salehi, S., 2011. Environmental behavior, environmental knowledge and education. Journal of Educational Sciences. 2, 201-226. (In Persian with English abstract).

Salehi, S. and Karimzadeh, S. ,2011. An Investigation into the Relationship between Environmental Knowledge and Environmental Behavior. Iranian Journal of Cultural Studies and Communications. 24, 159-178. (In Persian with English abstract).

Salehi, S., Soleimani, K. and Pazokinejad, Z., 2015. The attitudes and responsible behavior of students towards the environment (Case Study: Students of Mazandaran). Journal of Environmental Research. 6(11), 265-276. (In Persian with English abstract).

Salehi, S. and Emamghol, L., 2016. A study of influencing individual and Social Norms on Environmental Friendly behavior. The Journal of Environment Education and Sustainable Development. 4(3), 12-21. (In Persian with English abstract).

Schwartz, J.L., Donovan, J. and Guido-DiBrito, F.,2009. Stories of Social Class: SelfIdentified mexican male college students crack the silence. Journal of College Student Development. 50(1), 5066.

Seif Neraghi, M. and Naderi, E., 2015. Research Methodology and The evaluation of humanities With an emphasis on education). Fourteenth Edition. Arasbaran Press, Tehran, Iran.

Selwyn, N., 2007. Web 2.0 applications as alternative environments for informal learning e a critical review. Paper presented at the OECD-KERIS expert meeting. Alternative learning environments in practice: Using ICT to change impact and outcomes.

Shobeiri, M. and Abdullahi, S., 2009. Theory and application of environmental education. Payame Noor University, Tehran, Iran.

Shobeiri, S.M., Farajollahi, M., Koohi aghdam, E. and Meibodi, H., 2013. The relationship between using mass media (with Emphasis on TV) and promotion of teachers' environmental literacy. The journal of Information and Communication

Technology in Education. 4(1), 23-40. (In Persian with English abstract).

Sarafzadeh, M. and Alavi ,S., 2014. The State of online social networking among library and information sciences students. Journal of Human interaction and information. 1, 44-56 .(In Persian with English abstract).

Stanciu, A., Mihal, F. and Alieca, O., 2012. Social networking as an alternative environment for education. Accounting and Management Information Systems. 11(1), 56–75.

Sylvester, D.E. and McGlynn, A.J., 2010. The digital divide, political participation, and place. Social Science Computer Review. 28(1), 64-74.

The Fifth Development Plan for Economic, Social and Cultural Islamic Republic of Iran, 2010.Vice president of strategic planning and monitoring, Iran. (In Persian with English abstract).

Tsai, C.V., Shen, P.D. and Tsai, M.C., 2011. Developing an appropriate design of blended learning with web-enabled self-regulated learning to enhance students' learning and thoughts regarding online learning. Behavior and Information Technology. 30(2), 261-271.

UNEP Annual Report, 2015. Available at:http://www.unep.org/annualreport/2015/en/index.h tml.

Valkenburg, P.M., Schouten, A.P. and Peter, J., 2005. Adolescents' identity experiments on the Internet. New Media and Society. 7(3), 383-402.

Viglianisi, F.M. and Sabella, G., 2011. Biodiversity, environmental education and social media. Biodiversity Journal. 2(4), 195-200.

Wang, H, C. and Chiu, Y.F., 2011. Assessing elearning 2.0 system success; Computers and Education. 57, 1790-1800.

Yang, S.C. and Tung, C.J., 2007. Comparison of Internet addicts and non-addicts in Taiwanese high school. Computers in Human Behavior. 23 (1), 7996.

Yang, Y.T.C., 2008. A catalyst for teaching critical thinking in a large university class in Taiwan: Asynchronous online discussions with the facilitation of teaching assistants. Educational Technology Research and Development. 56 (3), 241-264.

Zaidieh, A. J. Y., 2012. The Use of Social Networking in Education: Challenges and

حهدیه رضائی و همکاران

پاییز ،3 فصلنامه علوم محیطی، دوره چهاردهم، شماره 105

Opportunities. World of Computer Science and Information Technology Journal (WCSIT). 2( 1), 1821.

Zita, M., Burger, C. and Scholtz, B., 2014. The use of social media as an enabler to create environmental awareness of staff in higher education. Proceedings of the 28th EnviroInfo 2014 Conference, 10th-12th September, Oldenburg, Germany, pp. 1-8.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.