palette
نمایه های اکولوژیکی در ارزیابی توان رشد و توسعه شهری (بررسی موردی: کلانشهر تهران)
رومینا سیاح نیا, مجید مخدوم, شهرزاد فریادی

چکیده

سابقه و هدف: طبق گزارش بانك جهاني، نرخ رشد شهري با سرعتي بيش از نرخ رشد مطلق جمعيت در حال افزايش است و اين رشد و توسعه شهري اگر بدون توجه به پايداري اكولوژيكي بستر شهر صورت پذيرد، موجب بروز بحران‌هاي محيط زيستي در سطوح مختلف (جهاني، ملي و محلي) خواهد شد. آنچه مسلم است مديريت توسعه کلان‌شهرها از جمله تهران نيز بدون در دست داشتن سند راهبردي‌ كه استخوان‌بندي‌ اصلي‌ توسعه را در بستر اکولوژيک سرزمين ترسيم کند امكان‌پذير نيست. در اين ميان به نظر مي‌رسد ارائه الگویی بر اساس نمایه‌های اکولوژیکی برای ارزيابي‌ توان توسعه شهری راه‌حل مناسبي براي پيشگيري‌ و بستر مناسبي‌ براي‌ برنامه‌ريزي‌ محيط زيست شهری فراهم ‌آورد.
مواد و روش‌ها: از آنجا که يافتن نمایه‌های اکولوژيکی متناسب در مدل‌سازی ارزيابی توان توسعه شهری نيازمند جامع‌نگری در تصميم‌گیری و بهره‌مندی از تخصص‌های مختلف بر اساس معيارهای چندگانه کمی و کيفی است بنابراین به‌کارگيری روش تصميم‌گيری چندمعياره با بهره‌گيری از سامانه اطلاعات جغرافيايی در اين تحقيق محرز است و از سوي ديگر ابهام و عدم قطعيت ذاتی حاکم بر محيط تصميم‌گيری و ناسازگاری قضاوت‌های افراد تصميم‌گيرنده موجب شد تا از منطق فازی برای مواجهه با ابهام موجود در برنامه‌ريزی و تصميم‌گيری‌های اين تحقيق در منطقه مطالعاتی کلان‌شهر تهران بهره گرفته شود.
نتایج و بحث: در اين تحقيق پس از مرور منابع با استفاده از اطلاعات به‌دست‌آمده، دانش تخصصی و تکنيک دلفی معيارهای مورد نظر شناسايی و وارد پايگاه داده در سامانه اطلاعات جغرافيايی شد. سپس با استفاده از تحليل چندمعياره و منطق فازیلايه‌های اطلاعاتی با ضريب اهميت منتج از تکنيک دلفی با هم ترکيب و نهايتا طبق هر دو منطق بولين و فازي در نرم‌افزار ARC GIS 10.1تصميم‌گيري شد.
نتیجه‌گیری: نتايج اين تحقيق نشان می‌دهد با توجه به نمایه‌های اکولوژیکی مورد نظر در این تحقیق پهنه مناسبی براي توسعه افقي کلان‌شهر تهران قابل‌شناسايی نیست.


 

 

واژگان کلیدی
توسعه شهری، تحلیل چندمعیاره، منطق فازی، ارزیابی توان اکولوژیك.

منابع و مآخذ مقاله

Alberti, M., Botsford, E. and Cohen, A., 2001. Quantifying the urban gradient: Linking urban planning and ecology. Avian Ecology and Conservation in an Urbanizing World Journal. 89- 115.

Alberti, M., Marzluff, J., Shulenberger, E., Bradley, G., Ryan, C. and Zumbrunnen, C., 2003. Bioscience. Integrating humans into ecology: opportunities and challenges for studying urban ecosystems. 53(12), 1169-1179.

Alberti, M., 2008. Advances in Urban Ecology: Integrating Humans and Ecological Processes in Urban Ecosystems. Springer Press, New York.

Alberti, M., 2010. Maintaining ecological integrity and sustaining ecosystem function in urban areas. Current Opinion in Environmental Sustainability Journal. 2 (3),178-184.

Botequilha, A. and Ahern, J., 2002. Applying landscape ecological concepts and metrics in sustainable landscape planning. Journal of Landscape and Urban Planning, 59, 65-93.

Dong, J., Zhuang, D. F., Xu, X. L. and Ying, L., 2008. Integrated evaluation of urban development suitability based on remote sensing and GIS techniques (A case study in Jingjinji area). China. Sensors. 15, 5975-5986.

Forman, R.T.T., 2008. Urban Regions, Ecology & Planning beyond the city, Edinburg Building, Cambridge, UK.

Ghafari, S.R., Shafaghi, S. and Salehi, N., 2010. Evaluation of urban land use compatibility using fuzzy multicriteria decision making model. Journal of Urban - Regional Studies and Research. 1(4), 59-76. (In Persian with English abstract).

Gharakhlou, M., Pourkhabbaz, H.R., Amiri, M.j. and Faraji Sabokbar, H.A., 2009. Ecological capability evaluation of Qazvin region for determining urban development potential points using geographic information system. Journal of Urban - Regional Studies and Research. 1(2), 51- 68. (In Persian with English abstract).

Howard, E., 1902. Garden Cities of To-morrow. Published by Swan Sonnenschein & Co. Ltd. Harvard University.

Lingjun, L., Zong, H. and Yan, H., 2008. Study on land use suitability assessment of urban-rural planning based on remote sensing (a case study of liangping in Chongqing).The International Archives of the Photogrammetric, Remote Sensing and Spatial Information Sciences. Vol. XXXVII. Part B8. Beijing.

Makhdoum, M.F., Darvishsefat, A.A., Jafarzadeh, H. and Makhdoum, A.F., 2002. Environmental Evaluation and Planning by Geographic Information System. Tehran University Press, Tehran, Iran.

Matkan, A.A., Shakib, A.R., Pouali, H. and Nazmfar, H., 2009.Urban waste landfill Site selection by GIS (Case Study: Tabriz city).Environmental Science .6, 121-132. (In Persian with English abstract).

McHarg, I., 1969. Design with nature. Published by Natural History Press. N.Y.

Newman, P. and Kenworthy, J., 1999. Sustainability and Cities. Overcoming Automobile Dependence. Washington D. C: Island Press.

Pickett, S.T.A., Cadenasso, M. L., Grove, J. M., Nilon, C.h., Pouyat, R.V., Zipperer, W.V., Costanza, R., 2001.Urban ecological systems: linking terrestrial ecological, physical, and socioeconomic components of metropolitan areas. Annual Review of Ecology and Systematics. 32, 127-157.

Pickett, S.T.A., Cadenasso, M. L., Grove, J. M., Boone, C.G., Groffman, P.M., Irwin, E., Kaushal, S.,Marshall, V., McGrath, B. P., Nilon, C. H., Pouyat, R. V., Szlavecz, K., Troy, A. and Warren,P., 2011.Urban ecological systems: Scientific foundations and a decade of progress. Journal of Environmental Management, 92,331-362.

Rees, W. and Wackernagel, M., 1996. Urban ecological footprints: Why cities cannot be sustainable And why they are a key to sustainability. Environmental Impact Assessment Review Journal. Volume 16, 223-248.

Sayahnia, R., 2011. The analysis of ecological criteria in urban development modeling. Ph.D. Thesis. University of Tehran. Iran.

Shamsipour, A.A. and Shekhi, M., 2010. Zoning of sensitive area and environment vulnerable in west of19 fars province using fuzzy and AHP classification. Physical geography research quarterly.73, 53-68. (In Persian with English abstract).

Sotoudeh, A., 2010. Identification of ecological health indicator to select the suitable alternative for urban development in Irananoturanian biom. Ph.D. Thesis. University of Tehran. Iran.

Statistical Center of Iran, 2008. Iran statistical yearbook 1386. Islamic Republic of Iran.

UN, 2007. World Urbanization Prospects: The 2005 Revision Population. Available online at: http://www.un.org/esa/population/publications/W UP2005/2005wup

Waddell, P. and Alberti, M., 2000. An integrated urban development and ecological simulation model. Integrated Assessment. 1(3), 215-227.

Sun, X., Zhu, X., Li, Y. F., Zhang, L., Zhou, Y., 2009. Land suitability analysis for urban planning environmental assessment in an ecologically sensitive coastal area of Eastern China Based upon multi-criteria mechanism. China Strategic Environmental Assessment Forum. Nanjing University. China


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.