اندازه‌گيري غلظت آلاينده‌هاي گازي NO2 وSO2 در محيط‌هاي موزه‌اي تهران به روش غيرفعال

منيژه هاديان دهکردي, رسول وطن دوست, کريستف هرم, استفان سايمون

چکیده


سابقه و هدف: افزایش آلودگی‌های محیطی ناشی از رشد صنایع، جمعیت، ساخت‌وسازهای شهری، افزایش استفاده از مواد مصنوعی و شیمیایی و همچنین تغییرات شرایط اقلیمی باعث شده که در سال‌های اخیر متخصصان علوم و حفاظت و مرمت در جهان بر اهمیت کیفیت هوا در حفاظت و نگهداری آثار در محیط موزه تاکید بیشتری کنند و پژوهش در این زمینه به یکی از محورهای اصلی و بنیادین موضوع حفاظت پیشگیرانه مجموعه‌های موزه‌ای تبدیل شود. از این‌رو با توجه به اثرات مخربی همچون خوردگی فلزات، کاهش استحکام الیاف و تغییر رنگ که آلاينده‌هاي گازي ناشي از ترافيک و صنايع می‌توانند بر آثار تاريخي داشته باشند، غلظت گازهاي NO2 و SO2در کتابخانه و موزه ملی ملک و موزه رضا عباسی در دو منطقه مرکز و شمال شهر تهران مورد سنجش و پایش قرار گرفتند.

مواد و روش‌ها: نمونه‌برداری آلاینده‌های فوق با روش تيوب‌هاي غيرفعال پالمس در سالن‌ها و ويترين‌هاي نمايش اين موزه‌ها در دو نوبت در تابستان و زمستان سال 1392 انجام شد. برای نمونه‌گیری از هر مکان سه تیوب استفاده می‌شود که یکی از آنها به عنوان تیوب شاهد کاملا بسته است. سپس غلظت گاز دي اکسيد نيتروژن با استفاده از طیف‌سنجی فرابنفش و غلظت گاز دي‌اکسيد گوگرد به کمک روش یون کروماتوگرافی اندازه‌گيري شدند. همزمان با این بررسی‌ها اندازه‌گیری دما و رطوبت نسبي داخل ویترین و سالن نمایش هم به وسیله دیتالاگر به مدت يک سال و در فواصل زمانی 15 دقیقه انجام شد. اندازه‌گیری میزان سرعت تبادل هوا در ویترین‌های نمایش با روش رديابي گاز دي‌اکسيد کربن به وسیله دستگاه قابل‌حمل مدلVAISALA,GM70, GMP222 به مدت 24 ساعت صورت گرفت.

نتایج و بحث: نتایج آزمایشات و اندازه‌گیری‌های ریزاقلیمی دما و رطوبت در این دو موزه نوسانات زيادي به‌ویژه در رطوبت در آنها نشان می‌دهد که تحت تاثیر شرایط محیطی بیرون است و نشان‌دهنده تبادل هوای زیاد و عدم کارایی لازم سیستم‌های هواساز در این دو موزه است. مقایسه نتایج مربوط به گازهای آلاینده‌ مورد اندازه‌گیری نیز نشان می‌دهد که غلظت آلاینده‌ها در موزه رضا عباسی بیشتر از موسسه کتابخانهوموزهملیملکاست. مجاورت مستقیم این موزه با خیابان اصلی و قرارگیری آن در نزدیکی دامنه کوه و عدم جابه‌جایی هوا در این منطقه نقش مهمی در افزایش غلظت آلاینده‌ها در موزه رضا عباسی دارد. همچنین غلظت گاز دی اکسید نیتروژن در فصل تابستان بیشتر از زمستان و بالعکس غلظت گاز دی‌اکسید گوگرد در زمستان بیشتر از تابستان است. با توجه به سرعت تبادل هوای ویترین‌های دو موزه و غلظت گازهای آلاینده در آنها مشاهده می‌شود که اگرچه نیمه‌بسته بودن ویترین‌ها و کاهش سرعت تبادل هوا تاثیر زیادی بر کاهش غلظت گاز دی‌اکسید نیتروژن دارد اما به‌طور شگفت‌انگیزی غلظت گاز دی‌اکسید گوگرد در داخل و خارج از ویترین‌ها تفاوت چشمگیری را نشان نمی‌دهد. لازم به ذکر است که با توجه به نوع آثار موجود و مصالح مورد استفاده در ساخت ویترین‌ها که اساسا شیشه و فلز هستند هیچ نوع منبع داخلی برای این آلاینده در ویترین‌ها شناسایی نشد.

نتیجه‌گیری: در مجموع بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد موقعیت مکانی موزه‌ها در بافت شهری، مجاورت یا عدم مجاورت آنها به خیابان‌های اصلی و پرتردد و سرعت تبادل هوا نقش مهمي در غلظت آلاینده‌های خارجی در محیط‌های داخلی موزه‌ها دارند. علاوه بر این نتایج نشان می‌دهد که غلظت گازهای آلاینده در محیط هر دو موزه بالاتر از حد مجاز برای حفاظت از آثار است. با توجه به اثرات مخرب این آلاینده بر آثار اجراي يک طرح حفاظت پيش‌گيرانه و دفع خطر براي موزه‌هاي مذکور توصيه مي‌شود. این توصیه‌ها طی یک مقاله جداگانه و در همین ارتباط مورد بحث و بررسی قرار خواهند گرفت.


واژگان کلیدی


NO2، SO2، آلاينده‌هاي گازي، محيط موزه، نمونه‌بردار غیرفعال.

تمام متن:

بدون عنوان PDF

منابع و مآخذ مقاله


منابع

Alghazawi, R., Havermans, J. and Willems, W., 2010. Indoor environment, Jordan museums Recent advances in museum environment studies, IAQ.

Byanju, R. M., Gewali, M. B. and Manandhar, K., 2012. Passive sampling of ambient nitrogen dioxide using local tubes. Environmental Protection. 3, 177-186.

Calver, A., Holbrook, A., Thickett, D. and Weintraub, S., 2005. Simple methods to measure air exchange rates and detect leaks in display and storage enclosures. The Hague, ICOM committee for conservation- 14th triennial meeting, 12-16 September, 597-609.

Cao, X., Wang, N. and Liu, N., 2009. Synergistic effect of chloride and NO2 on the atmospheric corrosion of bronze. Anti-Corrosion Methods and Material. 56 (6), 299-305.

HadianDehkordi, M., 2015. Air Quality in the Museum Environment Exemplary Investigations on Air Pollutants in Berlin, Tehran and Mumbai Museums. Ph.D. Thesis. Academy of Fine Arts, Dresden. www.hfbk-dresden.de.

Hodgkins, R. E., Grzywacz, C. M. and Garrell, R. L., 2011. An improved ion chromatography method for analysis of acetic and formic acid vapours. e-Preservation Scienc. 8, 74-80.

Hu, T., Cao, J., Lee, Sh., Xuxiang Li, X., Shen, Zh., Rong, B., and An, Zh., 2010. Microanalysis of dust deposition inside Emperor Qin's terra- cotta warriors and Horses museum. Aerosol and Air quality Research. 10, 59-66.

IEPO, 2010. The annual report of air quality in Tehran, Tehran: Iran's Environment Protection Organisation (IEPO) (In persian language).

Kucera, V., 2002. changing pollution situation and its effect on material corrosion. Proceedings of the 5th EC Conference, Cultural Heritage Research: a Pan-European Challenge, May 16-18, Krakow, Poland. 23-29.

Lopez-Aparicia, S. et al., 2010. Measurement of organic and inorganic pollutants in micro climate frames for paintings. e- preservation science. 59-70.

Martin, G. and Blades, N., 1994. Cultural property environmental monitoring, Preprints of the contributions to IIC 1994 Ottawa Congress: Preventive conservation: practice, theory and research, 12-16 September. London, Archetype Publications. 159-163.

Muller, C., Corel, R. and van Dijke, R., 2006. Air qulaity monitoring in European museums: 2000 to present. 7th Indoor Air Quality 2006 Meeting (IAQ2006), November 15-16, Braunschweig-Germany. (iaq.dk/iap/iaq2006/Muller_IAQ2006.pdf).

Padfield, T., Erhardt, D. and Hopwood, W., 1982. Trouble in store. In: N. a. T. G. Brommelle, ed. Science and technology in the service of conservation. Washington D.C.: Congress of the international institute for conservation, 24-27.

Pfeffer, U., Zang, T., Rumpf, E. M. and Zang, S., 2010. Calibration of diffusive samplers for nitrogen dioxide using the reference method- Evaluation of measurement uncertainty. Gefahrstoffe-Reinhaltung der Luft.70 (11/12), 500-506.

Salem, A. A., Soliman, A. A. and El-Haty, I. A., 2009. Determination of nitrogen dioxide, sulfur dioxide, ozone, and ammonia in ambient air using the passive sampling method associated with ion chromatographic and potentiometric analyses. Air Qual Atmos Health. 2, 133–145.

Shafie-Pour, M., Ashrafi, K. and Tavakoli, A., 2010. Indoor Air Quality Modelling for Tehran Museums by IMPACT. Journal of Environmental Studies. 36 (55), 22-24.

Tetreault, J., 2003. Airborne pollutants in museums, galleries and archives: Risk assessment, control strategies and preservation management. Ottawa: Canadian Conservation Institute.

Thomson, G., 1965. Air Pollution- Areview for conservation chemists. Studies in Conservation. 10, 147-166.

Troi, A. et al., 2011. Museum environment: Monitoring fully and partially conditioned rooms within SMooHS project, Markus Krueger, Proceedings of the European Workshop on Cultural Heritage Preservation, Berlin, September 26-28. Hemsbach, Beltz Druckpartner GmbH & Co. KG. 62-69.

Walsh, M., Black, A. and Morgan, A., 1977. Sorption of SO2 by typical indoor surfaces including wool carpets, wallpaper and paints. Atmospheric Environment. 11, 1107- 1111.

Whitmore, P. M. and Cass, G. R., 1989. The fading of artists’ colorants by exposure to atmospheric nitrogen dioxide. Studies in Conservation.33, 85-97.

Worobiec, A. et al., 2010. Transport and deposition of airborne pollutants in exhibition areas located in historical buildings- study in Wawel Castle Museum in Cracow Poland. journal of Cultural Heritage. 11, 354-359.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.